Литературэ

«ДАКЪИКЪЭ ЗАКЪУИ ГУР МЫПСЭХУ…»

ЕтIощIанэ лIэщIыгъуэм къриубыдэу адыгэ усэм зэхъуэкIыныгъэ ин къехъулIащ. Илъэс щэ бжыгъэкIэ жьэрыIуатэу къэгъуэгурыкIуа адыгэбзэм пIалъэ кIэщIым къриубыдэу тхыгъэ игъуэтри, а тхыгъэм зиубгъуа нэужь зэрыцIыхубэу тхэф-еджэфу къыщIидзыжащ. ИкIи абы кърикIуащ жьабзэм и гуэгъуу тхыбзэ-литературэбзэр къэунэхунри, усыгъэр а литературэбзэм и хабзэм техьэнри.

Къэбэрдейм и щхьэхуитыныгъэм папщIэ

Даутокъуэхэ я лъэпкъыр щыцIэрыIуэщ Къэбэрдейм и тхыдэм - Хьэжмурат, Заурбэч, Хьэсэнбий. Абыхэм я адэшхуэр Щхьэлыкъуэ дэкIри, Мэздэгу и Iэшэлъашэм щыпсэуащ, аращ къыщалъхуар зэшхэр - Луковскэ жылагъуэм.

Адыгейм и вагъуэ

Адыгэ тхакIуэ, усакIуэ щэджащэ, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ МэшбащIэ Исхьэкъ и къалэмыпэм къы­щIэ­кIащ тхыгъэ купщIафIэ куэд - усыгъэ телъыджэхэр, роман гъуэзэджэхэр, ахэр Адыгейм и литературэм и ­лъагапIэ хъуащ, ди лъэпкъым и цIэмрэ и пщIэмрэ жыжьэ щагъэ­Iуащ.

СулътIан Къанщауэ Гъур и «Къащидэ лъапIэхэр»

ИЛЮШИНЭ  Миланэ  (Санкт-Петербург)  тхыдэ  щIэныгъэхэм  я  кандидат,  доцент
Иужьрейм ипэ къихуэу мамлюк сулътIану тета Аль-Гъуурий Къанщауэ (1501 - 1516) и усэ тхылъ Iэрытх щIэлъщ Дание пащтыхьыгъуэм и тхылъ хъумапIэу Копенгаген дэтым.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ Балъкъэр Фоусэт

Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыхубэ усакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием и академикыу щыта Балъкъэр Фоусэт адыгэ лъэпкъым и япэ цIыхубз усакIуэщ.

ЛЪЭУЖЬ ДАХЭ

Уэхъутэ Абдулыхь къызэралъхурэ 110-рэ ирокъу

 Уэхъутэ Абдулыхь шэрджэс литературэм и зэхэублакIуэхэм ящыщ зыщ. И IэдакъэщIэкI купщIафIэхэмкIэ абы лъэкIащ лъэпкъ прозэми усыгъэми заригъэужьын. ЦIыхубэ IуэрыIуатэр зэхуэхьэсыным, ар зэуIу щIауэ къыдэгъэкIыным зи гуащIэ хэзылъхьа Уэхъутэм къехъулIащ IуэрыIуатэр и творчествэм IэкIуэлъакIуэу къыщигъэсэбэпыныр.

ПСЫМ КЪЕГЪУЭТЫЖ ЕЗЫМ И ЖАПIЭ

Зэгуэр Кулиев Къайсын жиIэгъащ: «И талантыр нэхъ иныху, цIыхум псалъэ гуапэ нэхъыбэ лъос. Абы и цIэр лъагэу Iэтыпхъэщ, дахэкIэ къиIуэн хуейщ, ауэ ар тыншкъым пщIэну». Пэжу, усакIуэфIым утепсэлъыхьыныр  Iуэху гугъущ.

УсакIуэ телъыджэ

Усыгъэм и вагъуэ Къэшэж  Иннэ къызэралъхурэ мазаем и 12-м илъэс 75-рэ ирокъу

Къэшэж Иннэ и цIэр урыс литературэм къызэрыхэнэнум и мызакъуэу, ди лъэпкъ тхыдэм игъащIэкIэ игъэфIэнущ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, урысыбзэкIэ тхэуэ щытами, ар ди адыгэ усакIуэ телъыджэщ. Ди лъэпкъыр кIэншэу зэрыгушхуэнщ, зэрыпагэнщ абы и тхыгъэхэр. Иннэ дунейм тетыху нэхъыбэу псэкIэ зыхуэусар, и макъ жьгъыру дахэр хэIэтыкIауэ зыхуигъэIуар ди лъахэрщ, и адэ хэкужьырщ - Къэбэрдей- Балъкъэрырщ.

Балъкъэр театрым и псыпэр зыгъэжа

КъБР-м щIыхь зиIэ и артист,  усакIуэ, драматург  цIэрыIуэ  Маммеев Ибрэхьим  къызэралъхурэ илъэсищэ ирокъу.   Абы къигъэщIа илъэс 85-м  щыщу  65-р  театрым  тыхь хуищIащ.

Тыгъэ хьэлэмэтхэр сабийхэм къахуигъэнащ

Къыргъыз тхакIуэшхуэ Айтматов Чингиз и роман «Буранный полустанок» зыфIищам мыпхуэдэ миф итщ. Жуанжуанхэр Азие Курытым щыпсэу лъэпкъ цIыкIу гуэрым къытоуэри хэкур яхъунщIэ. ЗауэфI щыIэкъым: жуанжуанхэм лейуэ зэрахьам я нэхъ Iей дыдэу цIыхум я гум мыпхуэдэ хьэкIэкхъуэкIагъэр къонэ. ЗэрыпхъуакIуэхэм зытекIуа лъэпкъым нэхъ щIалэ Iэчлъэчхэр къыхачырт, ахэр Iэпхлъэпх ящIырти, къумым къранэрт. Абыхэм я щхьэм фIэкъуа шхуэл цIынэр къурэу зэпрыгъукIырт.

Страницы

Подписка на RSS - Литературэ