Щэнхабзэ

УсакIуэ Сонэ Абдулчэрим и дзапэ уэрэдыр

Сонэ Абдулчэрим Къадир и къуэр Бахъсэн ­щIыналъэм хыхьэ Къулъ­къужын Ипщэ къуажэм къыщалъхуащ 1942 гъэм мазаем и 28-м. Курыт еджапIэр къиуха нэужь, 1961 - 1964 гъэхэм Налшык станкозаводым щылэ­жьащ.

ТхылъыщIэм и лъэтеувэ

Налшык дэт «Акрополь» щэнхабзэ-нэгу­зыужь IуэхущIапIэм щекIуэкIащ  Урысей­ Федерацэм, Къэбэрдей-Балъкъэр, Адыгэ, Къэрэшей-Шэрджэс, Дагъыстэн рес­публикэхэм я цIыхубэ артист Тут Заур и гъащIэмрэ и гуащIэмрэ теухуа «Мелодии моей судьбы» тхылъым и лъэтеувэ пшыхь гуапэ. Ар иджыблагъэ Москва къыщыдигъэкIащ усакIуэ Гольцевэ Аллэ.

Адыгэхэр къызытехъукIар

Дунейм цIыхуу тетыр расэ зэмылIэужьыгъуэу зэщхьэщедз, зэрытщIэщи: европеиднэ, негроиднэ, монголоиднэ, американоиднэ, австрало-веддоиднэ, къинэмыщIхэри.

Абхъаз IуэрыIуатэ

Адыгэхэмрэ абхъазхэмрэ тхыдэм и гъуэгуанэ кIыхь къызэдакIуащ, я бзэхэр зэщхьэщыкIами, я хабзэхэр зэгъунэгъу дыдэщ. Ардыдэр яхужыпIэ хъунущ я щэнхабзэми, псалъэм папщIэ, я IуэрыIуатэм. Ди лъэпкъхэм я зэхуэдэ хъугъуэфIыгъуэщ нарт эпосыр, нэгъуэщI IуэрыIуатэ лIэужьыгъуэхэр - таурыхъхэр, хъыбархэр, псысэхэр, псалъэжьхэр. ЗэрытщIэщи, адыгэхэми абхъазхэми къадогъуэгурыкIуэ купщIэкIэ, гъэпсыкIэкIэ, ухуэкIэкIэ зэтемыхуэ IуэрыIуатэхэри - абы щыхьэт тохъуэ фи пащхьэ итлъхьэ абхъаз хъыбархэмрэ таурыхъхэмрэ. Ахэр адыгэбзэкIэ зэзыдзэкIар тхакIуэ цIэрыIуэ Къэрмокъуэ Хьэмидщ.

Къуажэ пхыдзахэми лъэIэсынущ

Иджырей техникэ IэмэпсымэхэмкIэ къызы­хуэтыншэу зэщIэузэда автоклуб Бахъсэн щIыналъэм иратащ.

ИпэIуэкIэ дытепсэлъыхьауэ щытащ мыпхуэдэ автоклубыр тыншу концерт щат утыку ин е кинозал хьэлэмэт зэрыхъум. КъищынэмыщIауэ, а автоклубхэм щагъэлъагъуэ концертхэмрэ кинохэмрэ занщIэу ИнтернеткIи уеплъыфынущ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и тхыдэр письмоулъэхэм тету

«КъБР-м и коллекционерхэм я зэгухьэныгъэм» и нэIэ щIэту, илъэс зыбжанэ хъуауэ щIыналъэм епха дамыгъэхэр хьэпшып зэмылIэужьыгъуэхэм ятещIыхьауэ ди щэнхабзэм къыхэзыхьэ, абы ипэжкIи щIэупщIэшхуэ зиIэ щIэныгъэ тхылъхэр къызэрыдигъэкIымкIэ цIэрыIуэ хъуа Тхьэкъуахъуэ Iэуес иджы утыку кърихьащ «Къэбэрдей-Балъкъэрыр маркэкIэ гъэщIэрэщIа письмоулъэхэм тету» тхылъ-буклетыр.

Адыгэ лъэпкъ оперэр Налшык къыщоIу

Налшык и щэнхабзэ гъащIэр щIэщыгъуэ ящIу къытхуеблэгъащ Адыгэ Республикэм къафэмрэ уэрэдымкIэ и «Ислъэмей» къэрал ансамблымрэ Адыгэ Республикэм и Къэрал филармонием и къэрал  симфоние оркестрымрэ (дирижёрыр СтIащ Къаплъэнщ). Зи уэрэдхэмрэ макъ жьгъырухэмкIэ фIыуэ тлъэгъуа «Ислъэмейм» иджы къытхуишар гъуазджэм и нэхъ лъагапIэ дыдэу ялъытэ оперэ телъыджэрт.

Ислъэмей къуажэм и блэкIамрэ нобэмрэ

ТхылъыщIэ

Котляровхэ Мариерэ Викторрэ я тхылъ тедзапIэм иджыблагъэ къыщыдэкIащ «Верхний Курп. История и современность. XVIII-XX вв.» фIэщыгъэм щIэту Беслъэней Владимиррэ Хьэрэдурэ Заурбийрэ зэдатха тхылъыр.

Ди къэфакIуэхэр нэхъыфIхэм ящыщщ

 «Энергия искусств» фIэщыгъэм щIэту урысейпсо фестиваль-зэпеуэ Кавказ-Ищхъэрэ федеральнэ университетым (Ставрополь) щекIуэкIащ иджыблагъэ. Ар къафэм хухахауэ Урысейм щрагъэкIуэкI «Барахолка» проектым и Iыхьэу аращ. КъБКъУ-м и «Импульс» къэфакIуэ гупыр увыпIэ зыбжанэкIэ абы къыщыхэжаныкIащ.

Тырку уафэ щIагъым

«Мыдхьэт Ахьмэд (1844 - 1913) тырку тхакIуэщ, хьилмышхуэ зыбгъэдэлъа цIыхущ. Абы и Iэдакъэ къыщIэкIащ пьесэхэр, тхыдэмкIэ, философиемкIэ лэжьыгъэхэр. Хъыбар кIэщIхэмрэ романхэмрэ я гъуэгу тырку литературэм япэу щыпхызышащ. Тхыдэм, хабзэмрэ бзыпхъэмрэ теухуа романхэу и къалэмыпэм къыщIэкIащ «Янычархэр» (1871), «КъэфакIуэ бзылъхугъэ» (1877), «Диплом зиIэ пщащэ», (1889), «Тырку щIалэхэр» (1908)» - аращ итыр Совет Энциклопедие Псалъалъэм Мыдхьэт папщIэ. Ауэ Литературэ Энциклопедием нэхъ зыубгъуауэ абы и IуэхущIафэхэм щыгъуазэ дещI.

Страницы

Подписка на RSS - Щэнхабзэ