Псыдзэхэм зэрыхуэхьэзырым щытопсэлъыхь

 КъБР-м и Правительствэм и Унафэ­щIым и къуэдзэ, республикэм къызэ­рымыкIуэ щытыкIэхэм я Iэужьхэр гъэ­кIуэдыжынымкIэ и комиссэм и тхьэмадэ Болэтокъуэ Владимир иригъэ­кIуэкIа зэIущIэм щытепсэлъыхьащ 2018 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым псыдзэ­рэ ятIэпсрэ къыщехынкIэ, уэсукхъуэхэр къыщыгуэункIэ щыIэ шынагъуэмрэ абыхэм защыхъумэнымкIэ щыIэ Iэмалхэр зыхуэдэмрэ. 

 КъБР-м и «Гидрометцентр»-м и уна­фэщIым и къуэдзэ Сиротенкэ Любовь тепсэлъыхьащ а IэнатIэм и IэщIагъэлIхэм Безенги лъэныкъуэмкIэ къыщежэх Шэрэдж, Бахъсэн, Шэджэм псыхэм я ­къежьапIэхэм къыщахутахэм. Къызэры­щIэкIымкIэ, Къэбэрдей-Балъкъэрым и къуршылъэ щIыпIэхэм псыIагъэу щы­зэтрихьар процент 29 - 38-кIэ нэхъыбэщ блэкIа илъэсхэм зэрыщытам нэхърэ. Псы ежэххэр къыщиу лъэхъэнэхэм я уэрагъым проценти 110 - 120-кIэ хэхъуэну хуагъэфащэ. 
 ЗэIущIэм щыхэплъащ псыдзэхэм, ятIэ­пс­хэм япэщIэт организацэхэмрэ ведомствэхэмрэ а Iуэхум зэрызыхуагъэ­хьэ­зырам, я инженер, автомобиль техникэхэр зэрыхуэгъэпсам. 2018 гъэм республикэм и муниципалитетхэм къызэрымыкIуэ щы­тыкIэхэм я Iэужьхэр гъэкIуэдыжыным, псори зэхэту, сом мелуани 158-рэ мин 465-рэ хухахащ. 
 Бгы лъагэ геофизикэ институтым и унафэщI Беккиев Мухътар къыхигъэ­щхьэхукIащ 2017 гъэм фокIадэм и 1-м ­къурш мылылъэхэм я лъабжьэкIэ щыIэ Башкарин хыжьейм къыщхьэдэукIыу, Адыл-Су, Бахъсэн тIуащIэхэм, ятIэрэ мывэрэ хэлъу, къыдэлъэда псым къиша къулейсызыгъэхэм хуэдэхэр мы гъэм щымыIэну къызэрилъытэр.
 «Росгидромет»-м и Кавказ Ищхъэрэ дзэ къулыкъум и унафэщI Чочаев Хъызыр къызэхуэсахэм ягу къигъэкIыжащ Чегет, Азау хуейхэм щылажьэ хьэщIэщхэмрэ шхапIэхэмрэ уэсукхъуэхэр къыщех щIы­пIэм зэритыр. Абы къегъэхьэлъэ абдежым къегъэщIылIа джабэ нэкIухэм топкIэ яхэуэныр, уэсукхъуэхэр зи гугъу тщIа ухуэныгъэхэм къалъэIэсынкIэ шынагъуэ щыIэщи. Уэсыр зэтезыIыгъэ IущIапIэхэу а щIыпIэм щыIэхэри мы гъэмахуэм, Iэмал имыIэу, зэгъэпэщыжын хуейщ.
 Республикэм щIыуэпс хъугъуэфIы­гъуэхэмрэ экологиемкIэ и министрым и къуэдзэ Апхуд Мурат и псалъэхэм ятеп­щIыхьмэ, УФ-м и бюджетым къыхэкIыу къаутIыпща сом мелуан 25,5-р псыдзэ ­къащIэуэнкIэ шынагъуэ здэщыIэ щIыпIэ псори ирахъумэным хурикъунукъым. Абы щыгъуэми, Эльбрус, Нейтринэ, Бахъсэн Ипщэ, Котляревскэ, ХьэтIохъущыкъуей, Шэрэдж Ищхъэрэ жылагъуэхэмрэ абыхэм егъэщIылIа гъуэгухэмрэ псыдзэхэр ящIэуэнкIэ шынагъуэ щыIэщ. 
 КъБР-м и Iуащхьэмахуэ щIыналъэм и администрацэм и Iэтащхьэм и къуэдзэ Азубэч МуIэед жиIащ ятIэхэмрэ мы­вэхэмрэ хэлъу псыдзэ къыщеха 2017 гъэм и ужькIэ, Бахъсэн псым и жапIэм Нейтринэ жылагъуэм и деж зэрызыщихъуэжар, обсерваторием и IуэхущIапIэхэм ­гъунэгъу закъызэрыхуищIар. Къищы­нэ­мыщIауэ, нэгъабэ я лъабжьэхэр къричу ­Iуащхьэ джабэхэм кърихьэха жыг зэхэ­фыщIахэм лъэмыж лъабжьэхэр, къуэм и зэвыпIэхэр якудэнкIэ шынагъуэ щыIэщ.
- Адыл-Су, Бахъсэн тIуащIэхэм щежэх псыхэм я кIуапIэхэр щэбэт щIыхьэхухэм дгъэкъэбзащ, зэрытхузэфIэкIкIэ, - къыхигъэщащ Азубэчым. - АрщхьэкIэ, лъэдакъэжьхэр Iутхын папщIэ, мы Iуэхум хуэщIа техникэ лъэщ дыхуейщ. Псыдзэр Бахъсэн ГЭС-м и лэжьыгъэми зэран хуэхъункIэ шынагъуэ щыIэщ. 
 ЗэIущIэм кърикIуахэм япкъ иткIэ, ягъэхьэзырынущ Бахъсэн псыр гъэкъэбзэным республикэм и резерв фондым сом мелуан 11,5-рэ хухэхыным теухуауэ ­КъБР-м и Правительствэм къищтэну унафэм и проектыр. Апхуэдэуи я мурадщ Нейтринэ обсерваторием деж псым и ­Iуфэхэр щыгъэбыдэным сом мелуан ­трагъэкIуэдэну.

КЪУМАХУЭ Аслъэн.

Свежие номера газет Адыгэ псалъэ


24.04.2018
23.04.2018
19.04.2018
17.04.2018