Календарь событий

01 июля 2024

НОБЭ

Бадзэуэгъуэм и 1, блыщхьэ
Зауэ зэпэщIэтыныгъэм хэта ветеранхэм я махуэщ
1957 гъэм Москва и Театр Иным щызэхэтащ Къэбэрдейр езым фIэфIу Урысейм зэрыгухьэрэ илъэс 400 зэрырикъум и щIыхькIэ къызэрагъэпэща, Къэбэрдей-Балъкъэр АССР-м и гъуазджэмрэ щэнхабзэмрэ я лэжьакIуэхэм ята иужьрей концертыр.
1981 гъэм КъБР-м и цIыхубэ усакIуэ КIыщокъуэ Алим СССР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и секретару хахащ.

И зэфIэкIыр къалъытэу

   Иджыблагъэ хъыбар къызэрытIэрыхьамкIэ, иужьрей илъэсым Азербайджаным и «Нефтчи» футбол командэм щыджэгуа Мырзэ Резуан ди къэралым къегъэзэж. Къыздигъэзэжри, Баку къалэм и топджэгу гупым яхыхьэн ипэкIэ щыджэгуа, Мэзкуу областым и «Химки» клубырщ. 

Лъэпкъ лIыхъужь Андемыркъан теухуауэ

    Адыгэ IуэрыIуатэр зэхуэхьэсыжыным, джыным Хэку зауэшхуэм иужькIэ япэу елэжьахэм ящыщщ къэбэрдей усыгъэм лъэужьышхуэ къыщызына ди усакIуэшхуэ КIуащ БетIал. Ар аспирантурэм щыщIэсам щыгъуэ IуэрыIуатэм теухуауэ итха диссертацэм щытопсэлъыхь Г. Лопатинскэмрэ С. Стрелецкэмрэ Андемыркъан теухуауэ къытрагъэдза хъыбаритIри лъэпкъым фIыуэ илъагъу лIыхъужьым траусыхьауэ Къэбэрдейм щыIэ уэрэдхэм зыкIи зэремыщхьым.

Астероидым и махуэ

    Тхыдэр щыхьэт зэрытехъуэмкIэ, хьэршым къикIыу ЩIым къылъэIэса «Тунгус метеорит» зыфIаща мывэ скъар абрагъуэр ди къэралым Сыбыр лъэныкъуэмкIэ щыIэ и щIыналъэм, нэхъ пыухыкIауэ жытIэмэ, псыхъуэхэу Ленэрэ Тунгускэрэ я зэхуаку дэт мэзылъэ тIуащIэшхуэм 1908 гъэм мэкъуауэгъуэм и 30-м щехуэхауэ щытащ. Аращ Астероидым и дунейпсо махуэр а пIалъэм щIыхуагъэзари. 

IэмэпсымэщIэрэ IэмалыщIэхэмкIэ махуэ

   IэмэпсымэщIэхэр къэзыгупсысхэмрэ (рационализаторхэмрэ) Iэмалхэм зезыгъэубгъухэмрэ (инженерхэмрэ) я махуэр 1979 гъэм къыщыщIэдзауэ мэкъуауэгъуэм и иужьрей щэбэтым ягъэлъапIэ. 2024 гъэм ар зытехуар мэкъуауэгъуэм и 29-рщ. 

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым и Унафэ

 «Налогхэр зэрытралъхьэ къызэрыгуэкI Iэмалыр, налог зэрытралъхьэ патент Iэмалыр къыщагъэсэбэпкIэ налог зытхэм я лIэужьыгъуэ щхьэхуэхэм - уней хьэрычэтыщIэ лэжьакIуэхэм я налогхэр зыхуэдизыр гъэувыным и IуэхукIэ» Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Законым теухуауэ Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и Парламентым унафэ ещI:

ХьэкущIэ лIыжьым и пщIыхьэпIэ

Анэм и лъапIагъэр, и IэфIагъыр, и гуапагъэр зыхуабгъадэ хъун зэрыщымыIэр,  сытым дежи быным и гур хупихыу, хуэмыгъуэу зэрыщытыр хьэкъщ, абы теухуа Iуэтэж куэди щыIэщ. Анэм и зэфIэкIым, абы и лъагъуныгъэм и гуащIагъым теухуащ Мэремыкъуэ Марие и хъыбарри.
 
Къуажэ гуэрым зы хьэкущIэ лIыжь щыпсэурт. Зэгуэрым нэхущхэм деж къаджэ макъ зэхихащ абы. КъыдэкIри, тешанкIэ зыкъизыхым зы щIалэ мыцIыху къиувыкIауэ щытт. 
- Къеблагъэ, щIалэ, - жиIащ лIыжьым. - Къуажэм ущыщ хуэдэкъым, сытым укъытхуихьа?

Ятелъ хьэкъыр зыдащIэжу

Лъэпкъ щэнхабзэм пкъощIэсэ хуэхъу Iуэхугъуэхэм ящыщщ зи дунейр зыхъуэжахэм яхуэфащэ пщIэр якIэлъызехьэныр, я цIэмрэ ялэжьа IуэхущIафэхэмкIэ къалъыс лъытэныгъэр ягъэгъуэтыныр. А хьэкъыр япэу лъос Хэкум и щхьэхуитщIыжакIуэхэмрэ хъумакIуэхэмрэ. ЦIыхум и гъащIэм щызэблэкI къэхъукъащIэ бзаджэхэм щIэблэм дерс къыхахыфмэ, лъапIэныгъэ щихуэжын Iэмалыншэу къыхуихуэнущ. Нэ илъагъу нэ ещIэж, жыхуаIэращи, пщIэ зыпылъ Iуэхугъуэу адыгэм къелъытэ япэ ищахэм я кхъащхьэхэр гъэкъэбзэныр, ахэр къыхэгъэщыжыныр, зэпэщу зехьэныр.

Къэбэрдей тхыбзэр къегъэщтэн IуэхукIэ

Адыгэбзэм и къарууншагъэм кIуэ пэтми зэрыхэхъуэм гу щылъыптэкIэ, а къытхуэна мащIэм гъуэгу езытахэр гум къэбгъэкIыжыну щхьэпэщ. I870 гъэм «Тэрч хъыбархэр» («Терские ведомости») газетым ХьэтIохъущокъуэ Къазий урысыбзэкIэ къытрыригъэдзауэ щыта тхыгъэшхуэр адыгэбзэм къыщIидгъэзэгъар ди Iэр еддзыхыу дикIуэт зэрымыхъунур къыдгурыIуэжын папщIэщ.