Календарь событий

Налшык и лъэс зекIуапIэхэм къызэрыщажыхь электросамокатхэм ятеухуа псалъэмакъыр щIэмычэу екIуэкI зэпытщ икIи фIэщщIыгъуейщ, цIыхухэм зыкIи емыгупсысу, ахэр къытхуэзышахэр пщэдей, щIегъуэжу, зэщIакъуэжыныр.

Иджыпсту сабийхэм я гъэмахуэ зыгъэпсэхугъуэщ. Абыхэм ящыщ куэдым теупIэу яIэщ зи гугъу тщIа скутерхэр. Ахэр, зэрыфлъагъущи, хьэлъэщ, псынщIэу къажыхь, куэдрэ зэрыжытIащи, сабийхэм е ныбжь зиIэхэм яжьэхэуэмэ, фэбжь хьэлъэ хахын хуэдэу шынагъуэу.

ГъэпцIакIуэр яубыдащ

Урысей МВД-м Прохладнэ щIыналъэм щиIэ къудамэм зыхуигъэзащ илъэс 91-рэ хъу цIыхубзым. ЗэрыжиIамкIэ, абы и деж псэлъащ и къуэрылъхуу жызыIа, занщIэу гъын щIэзыдза хъыджэбзыр икIи жиIащ гъуэгу-транспорт зэжьэхэуэ и зэранкIэ къэхъуауэ, ахъши хуейуэ. Трубкэр уэчылу жыхуиIам иритри, ар нанэм елъэIуащ мыгувэу хуэкIуэну щIалэм ахъшэр къыхуригъэшэну.

Пенсионеркэм къэпсэлъам жиIар и фIэщ хъури, къэкIуам иритащ зэхуихьэса сом мин 50-р.

Къызэралъхурэ илъэс 89-рэ ирикъуащ Къуэдзокъуэ лъэпкъ гъуэзэджэм и нэхъыжьыфI Анатолэ. Адыгэр зэрыщыту дызэрыгушхуэ лIы ахъырзэманщ ар - бэнэкIэмкIэ Совет Союзым щэнейрэ и чемпинщ, спортым и мастерщ, Къэбэрдей-Балъкъэрым физическэ щэнхабзэмрэ спортымкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэщ.

«Псапэ». Адыгэбзэм хэт мы псалъэм купщIэшхуэ щIэлъщ. Ар зыщIэми зыхуащIэми фейдэ иIэу. ЦIыхум и гум къыбгъэдэкIыу, къыпэкIуэнум емыгупсысу IуэхуфI зылэжьырщ псапэ зиIэну къалъытэри.

Бадзэуэгъуэм и 13-м дуней псом щагъэлъапIэ сурэттехым и махуэр. 1826 гъэм франджы Ньепс Жозеф Нисефор трихауэ щытащ япэ сурэтыр. Сыхьэти 8 текIуэдат «Вид из окна» зыфIища лэжьыгъэм. Сурэтхэр щхъуэкIэплъыкIэу трах щыхъуар XIX лIэщIыгъуэрщ. Ди зэманым иджырей суррэттех зэмылIэужьыгъуэ куэд щыIэщ. Плъыфэри инагъ-цIыкIуагъри узэрыхуей пщIы мэхъу. Нэхъ щIэщыгъуэу, удихьэхыу сурэт тезыхыр ар зи IэщIагъэхэрщ. ГъэщIэгъуэнщ сурэт техыныр зи дуней тетыкIэхэм, дыкъэзыухъуреихь дунейм телъыджэ гуэрхэр хэзылъагъуэхэм я гупсысэхэр.

Урысейм Совет власть щагъэува иужь, мыгувэу, 1919 гъэм, большевикхэм коммунист Интернационал къызэрагъэпэщащ. Абы иджыри къэс щымыIа къалэнышхуэ зыхуигъэуват революцэр дуней псом щытригъэкIуэну. А зэгухьэныгъэм марксизмэм и гъуэгум техьа партхэр хэтт икIи япэщIыкIэ я гугъащ абыхэм къабгъэдэкI ахъшэхэм ирилэжьэну. АрщхьэкIэ мыгувэу белджылы хъуащ къызыщыхьэщыж гуащIэрыпсэухэм хуэдэу ахэр езыхэри зэрыфакъырэр. Егъэлеяуэ мылъкур къемэщIэкIми, иджыри Граждан зауэр щекIуэкI Урысейм и закъуэт Дунейпсо революцэр зыщыгугъыр. Ар трагъэкIуэдэн щхьэкIэ ямыщIэн щыIэтэкъым.

ЩIэблэм яхуэтхэныр къалэн зыщызыщIыж тхакIуэм и пщэм куэд къыдохуэ. А къалэным пэлъэщын щхьэкIэ тхакIуэр сабий дунейм (абы и гурыгъу-гурыщIэхэм, и хьэл-щэным, и гупсысэм) куууэ щыгъуазэу щытын хуейщ. КIуантIэ Iэзид апхуэдэ тхакIуэу зэрыщытар шэчыншэщ. Ар а Iуэхум зэрехъулIам теухуащ Къэрмокъуэ Хьэмид и тхыгъэр.

Куэцэ Хьэсэн Мухьэмэд и къуэм и Iэдакъэ къыщIэкIа, усэхэмрэ поэмэхэмрэ щызэхуэхьэса «Балъкъ Iуфэ ныджэ» тхылъыр иджыблагъэ Котляровхэ я тхылъ тедзапIэм къыщыдагъэкIащ. Тхылъым и редакторри и пэублэ псалъэр зейри усакIуэ Хьэту Пётрщ.

Мыр усакIуэм и етIуанэ тхылъщ. НэхъапэIуэкIэ, «Эльбрус» тхылъ тедзапIэм 1999 гъэм къыщыдэкIащ Куэцэ Хьэсэн и «Испытание» япэ усэ тхылъыр.

Бадзэуэгъуэм и 17, бэрэжьей

♦Уголовнэ щIэпхъаджагъэ зылэжьахэм я хьэкумыр щIэным епха IэнатIэхэм я дунейпсо махуэщ

♦1942 гъэм къалъхуащ КъШР-м и Правительствэм и УнафэщIу лэжьа, экономикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, УФ-м щIыхь зиIэ и ухуакIуэ Уэзы Анатолэ.

♦1948 гъэм къалъхуащ шэрджэс сурэтыщI Къардэн Мухьэдин.

Дунейм и щытыкIэнур