Календарь событий

Краснодар крайм и Армавир къалэм самбэмрэ дзюдомкIэ и центрым иджыблагъэ щекIуэкIащ Урысей Федерацэм и еджакIуэхэм дзюдомкIэ я 12-нэ Гъэмахуэ спартакиадэм и кIэух зэхьэзэхуэр. 

Мысыр литературэм новеллэ жанрым и лъабжьэр щызыгъэтIылъахэм ящыщ Лашын ТIэхьир Мыхьмуд и къекIуэкIыкIам тетхыхьыжащ, тхакIуэ публицист цIэрыIуэ ХьэфIыцIэ Мухьэмэд. «Лашын ТIэхьир адыгэ офицер унагъуэм къыщалъхуащ 1894 гъэм мэкъуауэгъуэм и 7-м. Инженер еджапIэр къиуха нэужь, ТIэхьир куэдрэ Iуэху щищIащ ЛэжьыгъэхэмкIэ департаментым. Абы Iэзэу ищIэрт къыдалъхуа и адыгэбзэр. Ар хэту щыIащ 1935 гъэм Каир къыщызэIуаха «Адыгэ зэкъуэшыныгъэ» хасэм. Лашын къуэшыгъэкIэ япыщIат адыгэ куэдым, апхуэдэу Сирием, Иорданием, Тыркум икIа мухьэжырхэм.

Бахъсэн щIыналэм хыхьэ Куба къуажэм «ПсэупIэмрэ къалэ щыIэкIэмрэ» лъэпкъ пэхуэщIэм и фIыгъэкIэ мыгувэу къыщызэIуахынущ щIыпIэ дахэ, зэщIэкъуа.

УФ-м и Правительствэм и саугъэтым и лауреат, «Адыгейм и ЩIыхь» медалыр зыхуагъэфэща, Адыгэ Республикэм уэрэдымрэ къафэмкIэ и къэрал ансамбль «Ислъэмейм» къалэн нэхъыщхьэу зыхуигъэувыжыр адыгэхэм я лъэпкъ уэрэдхэмрэ къэфэкIэхэмрэ къэгъэщIэрэщIэжынырщ, ахэр хъумэнырщ, ди щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ дуней псом хэIущIыIу щыщIынырщ. 

2024 гъэм и япэ мазихым къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и мэкъумэш IуэхущIапIэхэм къыщIагъэкIащ кхъуейрэ кхъуейлъалъэу тонн мини 2,4-м щIигъу е нэгъабэ и иджы хуэдэ зэманым щыIа бжыгъэхэм проценти 106-кIэ хуэкIуэу.

«Урысейм и Журналистхэм я союз» Урысейпсо жылагъуэ зэгухьэныгъэм и Къэбэрдей-Балъкъэр щIыналъэ къудамэм, республикэм Лъэпкъ Iуэхухэмрэ жылагъуэ проектхэмкIэ и министерствэмрэ «КъБР-Медиа»-мрэ я щIэгъэкъуэну, къещтэ цIыху 25-рэ хъууэ, я ныбжьыр илъэс 14-м къыщыщIэдзауэ 35-м нэс хиубыдэу «Журналист ныбжьыщIэм и школым» екIуэлIэнухэр.

Творческэ гъуэгуанэ купщIафIэ къызэринэкIащ пшынауэ Iэзэу щыта Къашыргъэ КIурацэ. Абы лъэпкъ щэнхабзэм хуищIа хэлъхьэныгъэм тхыгъэшхуэ триухуащ КIурашан БетIал. Абы щыщ зы Iыхьэ фыщылогъэгъуазэ.

Ди къуршхэм къыщежьэ псы ежэх къабзэ инхэр щытлъагъукIэ дыщемыгупсыс щыIэщ хъугъуэфIыгъуэм я нэхъ иныр зэрыдиIэм. ЦIыхур зэфэн псыкIэ къулейсыз лъахэ дапщэ тет дунейм. Псыр псоми ящхьэу зэрыщытыр къэплъытэу, зэман жыжьэхэмкIэ узэIэбэкIыжмэ, гу зылъыптэнрэ бгъэщIэгъуэнрэ мащIэкъым.

Литературэр зи щIасэхэр акъылэгъу къыддэхъуну дыщогугъ зэдзэкIыгъэхэм мыхьэнэшхуэ зэраIэмкIэ. Дунейпсо щэнхабзэр нэхъыбэу къызэрытцIыхуа урысыбзэри зы махуэм лъэрызехьэ хъуакъым. Зи цIэ хуабжьу Iуа усакIуэ, тхакIуэ куэд щыIэкъым езым и зэманыгъуэм пщIэ нэхъ зиIа литературэшхуэхэм щыцIэрыIуэ тхыгъэхэр езыхэм я анэдэлъхубзэм кърагъэзэгъыным зрамыпщытауэ. Лермонтов Михаил илъэс 210-рэ зэрырикъур ди щхьэусыгъуэу, абы и «ХъуэпсапIэ» усэр адыгэбзэм къидгъэзэгъэным дыщIытегушхуар аращ. 

ШыщхьэуIум и 28, бэрэжьей

ХъуэпсапIэм и дунейпсо махуэщ
1924 гъэм Налшык къыщызэрагъэпэщащ ФизкультурэмкIэ областной совет.
1914 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Къанкъуэщ Ахьмэдхъан.
1933 гъэм къалъхуащ физико-математикэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъУ-м и профессор Щокъуий Владимир.
1954 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист Мыз Ахьмэд.