Календарь событий

05 августа 2025

Урысейм и жыгхэр

 «Мэз узыншэ» IуэхущIапIэм и жэрдэмкIэ (Урысейм Мэз IэнатIэмкIэ и федеральнэ агентствэр и дэIэпыкъуэгъуу), УФ-м и Федеральнэ Зэхуэсым ФедерацэмкIэ и Советым и комитетхэмрэ ЩIыуэпс щIэиныр хъумэнымкIэ Советымрэ 2010 гъэм ягъэбелджылауэ щытащ «Жыгхэр щIыуэпсым и дамыгъэщ» урысейпсо Iуэхур. Абы ипкъ иткIэ гъэ къэс ирагъэкIуэкI IэIэтыр иджыблагъэ къызэщIакъуэжащ. 
Япэ, етIуанэ, ещанэ увыпIэхэр къахьащ Ростов щIыналъэм щыIэ дзэлым (IэIэт 37549-рэ зэхуихьэсащ), Чувашием щыкI жыгейм (25532-рэ), Кърым Суворовым и цIэр зэрихьэу щыIэ жыгейм (7775-рэ).

Гъуэдыдж зыдж, щIыщIагърыкIуэ

Гъэ къэс шыщхьэуIум и 4-р спелеологхэм я махуэщ.
Дигу къэдгъэкIыжынщи, дыщыцIыкIум къыщегъэжьауэ дэ псоми ди плъапIэт, лIыхъужьыгъэу дбгъэдэлъыр къызэрыдгъэлъэгъуэфыну IэщIагъэхэм, дыкъызэрыдэкIуэтейуэ, зеттыныр. Тщыщ гуэрхэм уахэр дджыныр, тхузэфIэкIмэ, кIуапIэ щIыныр ди хъуэпсапIэт, мыдрейхэм я нэхъ хышхуи я нэхъ цIыкIуи зэпызыупщI кхъуафэхэм драIэтащхьэрэ дызыхуеймкIэ зедгъэгъэзэныр ди гуращэт, къинэмыщIхэми, зэрыжаIэу, щIым и щIагъым къатиблкIэ дехыу къыщекIуэкIхэр зэдгъэщIэныр ди плъапIэт. 
IэщIагъэр зищIысыр

Уэрэдым моторыр дежьууэ

ГъащIэм къыщыхъуа Iуэхугъуэхэр зи лъабжьэ тхыгъэхэр и Iэдакъэм къыщIэкIащ Къэрмокъуэ Мухьэмэд. Дэтхэнэми тхылъеджэхэм я деж щIэупщIэшхуэ щиIащ. И роман, повесть цIэрыIуэхэм къищынэмыщIауэ, Къэрмокъуэм егъэлеяуэ къехъулIэу итхыжащ гукъинэж хъыбархэр. Абыхэм къыщыгъэлъэгъуэжащ езыр зыхэта, и нэгу щIэкIа, къыхуаIуэтэжа теплъэгъуэр. Нэхъыщхьэращи, удихьэхыу уоджэ. Абыхэм ящыщ зыщ «Уэрэдым моторыр дежьууэ» Iуэтэжыр.

ЩIэныгъэ Iэмалхэм зрагъэубгъу

Къыпхуагъэфащэ лъагапIэхэр зыIэрыбгъэхьа ехъулIэныгъэхэм я шэсыпIэщ. Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым илъэс зыбжанэ хъуауэ лъэныкъуэ куэдкIэ и зэфIэкIхэр егъэлъагъуэ, щIэтIысхьэхэм ябгъэдилъхьэ щIэныгъэм и мызакъуэу, гъащIэм къазэрыщыхуэсэбэпын есэныгъэхэри ярегъэгъуэт.

Усыгъэ нэсым и щапхъэ

Ди литературэм и фIыпIэм щыщ хъуа усыгъэ телъыджэхэр зи Iэдакъэ къыщIэкIа, тхылъеджэхэм фIыуэ ялъэгъуа уса¬кIуэщ Бицу Анатолэ. Абы и творчествэм тхыгъэ куэд траухуащ, шэч хэмылъуи, абы иджыри куэд хужаIэнущ. УсакIуэм и зэфIэкIым теухуауэ абы и лъэхъэнэгъухэм хужаIахэм фыщыдогъэгъуазэ.
Ацкъан Руслан: Зыкъом щIащ ди литературэм къызэрыхыхьэрэ усакIуэ Бицу Анатолэ и лирическэ лIыхъужьыр, гу щабэ зыкIуэцIылъыр, ауэ хуей хъумэ, зи «гущхьэр къачэу» гъащIэм дэтхэнэ и зы бийми пэувыфыр. 

Дыщэ нэпскIэ къегъыха…

Къэрэшей-Шэрджэс республикэм и цIыхубэ усакIуэ Мыхъц Чэрим (I949-200I) и усэхэр адыгэбзэм и къэбэрдей къудамэм къихьэн щIадза къудейщ. Ново-Кувинск къуажэм къыщыхъуа абазэ щIалэм къикIуа усакIуэ гъуэгуанэр мыкIыхь дыдэми, «абазэхэм иджыри илъэс минкIэ къахэхъухьыну къыщIэкIынкъым апхуэдэ усакIуэ» жригъэIэфащ, цIыхугум щIимыхужри аращ. 
  
Мыхъц Чэрим

ЗэзыдзэкIар: Агыр Т. 

***
Ди  къуажэм  сыкъыхоплъэ жыжьэу -
КъокIуатэ  пшыхьыр, содаIуэ.
Зы  уэздыгъэ  къыщоблэ  къуажапщэмкIэ,
Зы  уэздыгъэ  ищхъэрэмкIэ  щыщIонэ. 

НОБЭ

ШыщхьэуIум и 5, гъубж
Светофорым и дунейпсо махуэщ
2016 гъэм Рио-де-Жанейрэ (Бразилие) къыщызэIуахащ XXXI гъэмахуэ Олимп Джэгухэр. Ахэр шыщхьэуIум и 2I пщIондэ екIуэкIащ. Мудрэн Беслъэн дыщэ (дзюдо), Джэду Iэниуар дыжьын (бэнэкIэ хуит) медалхэр къыщахьат абы. 
1900 гъэм къалъхуащ Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Пащты Салимэ.
1934 гъэм къалъхуащ мэкъумэш щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъМУ-м и профессор Хъаний Мирон.

Къуршым зыIэпишэхэр

ЩIымахуэ блэкIам «Iуащхьэмахуэ» курортым цIыху 50I 000-м зыщагъэпсэхуащ икIи ипэ ита илъэсым щыIа бжыгъэхэм нэхърэ ар нэхъыбэщ, къитащ иджыблагъэ Кавказ.РФ-м. Псалъэм къыдэкIуэу, лыжэкIэ бгы джабэ нэкIухэм къыщыщыбжыхь хъу махуэхэр псори зэхэту 224-рэ мы гъэм хъуащ. Лъэхъэнэр ирагъэжьащ 2024 гъэм щэкIуэгъуэм и 6-рщ. 

Инфляцэмрэ уасэхэмрэ зэпхащ

Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщыIэ инфляцэр, илъэс пIалъэкIэ къэбгъэлъагъуэмэ, мазэ етIуанэ хъуауэ нэхъ мащIэ хъууэрэ йокIуэкI. Мэкъуауэгъуэ мазэм ар зэрыхъуар проценти 9-щ икIи къэралым ику иту къыщекIуэкIым нэхърэ нэхъ цIыкIущ. Апхуэдэу щыхъукIи, накъыгъэм щыIа уасэхэм куэдкIэ щхьэщыкIакъым, къитащ Урысей Банкым. 

Медаль 21-рэ къахь

Хьэрып Эмират Зэгуэтхэм щыIэ Эль-Айн къалэм щекIуэкIащ тхэквондомкIэ (ГТФ, Олимп джэгухэм хыхьэркъым) дунейпсо чемпионатрэ пашэныгъэр къэхьыным хуэунэтIа зэхьэзэхуэрэ. Абы щызэпеуащ къэрал 25-м я спортсмен 650-м нэблагъэ, я ныбжькIэ илъэси 8-м къыщыщIэдзауэ I7-м нэсыху къызэщIиубыдэу. 
Къэбэрдей-Балъкъэрым и лIыкIуэу зэхьэзэхуэхэм хэтахэм УФ-м и командэ къыхэхам медаль 2I-рэ къыхуахьащ: II-р дыщэу, 6-р дыжьыну, 4-р домбеякъыу.