Календарь событий

29 августа 2025

ФIагъми куэдагъми хагъахъуэу

Республикэм и Iуащхьэмахуэ районым и Iуащхьэмахуэ къуажэм дэт «Сокол» профилакторийр социально-реабилитацэ центр ящIащ, зэрихьа фIэщыгъэр къыхуэнэжу. Апхуэдэ унафэм иджыблагъэ Iэ тридзащ КъБР-м и Правительствэм и УнафэщI Мусуков Алий.

IэнатIэм зыщIагъакъуэ

«Загъэпсэхуу» хуадэ

Зэм шынагъуэт, зэм гуфIэгъуэт…

ЩIэныгъэлIхэм зэрыжаIэмкIэ, «ету» псалъэр пасэрей алыдж псалъэм къытехъукIащ, «мафIэм телъхьэн» жиIэу къокI. Пасэрей зэманым ету папщIэу къагъэсэбэпырт мывэ хьэлъэ упIэщIа. Мывэм щыгъын жьыщIа псыфхэр траубгъуэрти, и гущIыIуми апхуэдэ зы мывэ тралъхьэжырт. УшкIумпIа щIагъуэ имыIэу гъущыжауэ къытрахыжырт.

Пасэрей Урымым щыпсэуахэм я щыгъынхэр яузэхурт гъущI уадэшхуэкIэ – ушкIумпIахэм уадэмкIэ зыкъомрэ еуэхэрт. Ди эрэм ипэкIэ 4-нэ лIэщIыгъуэм пасэрей алыджхэм я щыгъынхэр яузэхурт гъущIыч гъэплъакIэ.

Къанщауэ и гъуэгуанэ

Илъэс 20-кIэ Соттаев (Щомахуэ) Къанщауэ Хьэждаут и къуэр къыщыфащ «Кабардинка» къэрал академическэ ансамблым, ауэ а гъуэгуанэ дахэм ипэкIэ абы гугъуехь мымащIи къызэринэкIын хуей хъуащ, Щомахуэ унэцIэр абы къыщIыдэгъуэгурыкIуами щхьэусыгъуэ иIащ.

Хьэмыз Руслан: «Сэ Къармэхьэблэ сыщыщщ»

Зи лэжьыгъэхэмкIэ дуней псом къыщацIыху еджагъэшхуэ, химие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, Урысейм щIэныгъэхэмкIэ и академием (РАН) и член-корреспондент, Геохимиемрэ аналитикэ химиемкIэ институтым, Вернадский В. И. и цIэр зезыхьэм и унафэщI, «Радий» щIэныгъэ-производственнэ IуэхущIапIэ» АО-м и унафэщIхэм я советым хэт Хьэмыз Руслан Хьэжсет и къуэр Налшык къызэрыкIуэжар къэдгъэсэбэпри, и зэманыр ебзыхьэкIами, ди упщIэ зыбжанэм жэуап къритащ.

КъыщIагъэкIым и куэдагъым хохъуэ

2025 гъэм и япэ мазихым къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и промышленнэ индексыр проценти 108,0-рэ хъуащ. Экономикэ унэтIыныгъэхэмкIэ зэпэщхьэхуэу къэбгъэлъагъуэмэ, щIыуэпс хъугъуэфIыгъуэхэр къыщIэхынымкIэ – проценти 102,8-рэ, продукцэхэр къыщIэзыгъэкIхэм, абыхэм елэжь IэнатIэхэм – проценти 112,9-рэ, электрокъарукIэ, газкIэ, хуабэкIэ къызэзыгъэпэщ, хьэуар зыгъэкъабзэ IэнатIэхэм - процент 88,7-рэ, псы яхуэзыутIыпщхэм, къагъэсэбэпар Iузышхэм, кIэрыхубжьэрыхухэр зэщIэзыкъуэхэм, уэрамхэр, пщIантIэхэр зэлъыIузыххэм - проценти 115,9-рэ мэхъу.

Хъыбар кIэщIхэр

Къэбэрдей-Балъкъэрым и турист-рекреацэ комплексым хыхьэ IуэхущIапIэхэм я зэфIэкIымрэ мылъкумрэ зыхуэдэр мы махуэхэм къапщытэ. Апхуэдэ лэжьыгъэ иджыблагъэ щекIуэкIащ Iуащхьэмахуэ районным.

ФокIадэр къытхуокIуэ

Бжьыхьэм и япэ мазэр къэсащ. Мыгувэу уэрамхэм къыдэхутэнущ щIалэ, хъыджэбз цIыкIу зэщыхуэпыкIахэр. Партэхэм дэтIысхьэнурэ, абыхэм лэчымэ къызыкIэрих тхылъ щIэрыпсхэр къызэIуахынущ. НыбжьыщIэ минхэм я дежкIэ ар япэ гъэ еджэгъуэщ, апхуэдизым я дежкIи иужьрейщ. АрщхьэкIэ псори зэхуэдэу мэпIейтей, дэтхэнэми къыгуроIуэ щIэ гуэрхэр къызэрыпэплъэр. Илъэс къэси аращ, мы гъэри апхуэдэщ.

Чэфмэ нэхъ къащтэрт…

Ар зэрыщытар

ШыщхьэуIум ягу къагъэкIыж хабзэщ иджы жыжьэ хъуа 1991 гъэм а мазэм къызэрымыкIуэ щытыкIэмкIэ къэрал комитетыр (ГКЧП) зэрыхагъэщIар. Мыпхуэдэу жаIэ: демократиеракъым текIуар, атIэ делократхэрщ. Ауэ демократиер щытемыкIуакIэ щыIа езы демократхэр? Дауи, щыIакъым: езыхэр апхуэдэу зэджэж къудейт. Апхуэдэу щыщыткIэ, а псалъэр кавычкэхэм дэгъэувэн хуейуэ къысщохъу.

ПКIАУЭ

ЕгъэджакIуэ Джыназ Нурбий итха таурыхъхэм ящыщ зым ди щIэджыкIакIуэхэр фыщыдогъэгъуазэ

Таурыхъ

Зы жылэ гуэрым зы лIыжьрэ зы фызыжьрэ щыпсэурт, быни ямыIэу икIи хуэкъулейсызу. ЛIыжь цIыкIум зэреджэр ПкIауэт. Фызыжьым ар жэщи-махуи псалъэмакъым хигъэкIыртэкъым: «Махуэ псом унэм ущIэсщ, лажьэми пщIантIэми уащыщкъым, унэми дзэкъэгъуэ щIэлъкъым, зыщIыпIэ кIуэи, зыгуэр къэлэжь», – жиIэурэ.

Къалмыкъ-адыгэ зэпыщIэныгъэхэр - тхыдэм

Илъэс зыбжанэ ипэкIэ, Сэралъп Мадинэ игъэлажьэ Модэм и унэм сурэт гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн къыщызэIуахауэ щытащ: «Миловановэ Татьянэ и сурэттехым къалмыкъ хъанхэр къызэрищыр». ФIэщыгъэм зи цIэр къыхэщ езы цIыхубзыр къыщыпсалъэм, ХьэтIохъущокъуэ Жан и цIэри къриIуат.

Зэкъуэш зэхыхьэм къигъэуша гупсысэхэр

Дунейпсо Адыгэ Хасэм и ГъэзэщIакIуэ гупым хэтхэм я зи чэзу зэIущIэр ди къуэш Абхъаз щIыналъэм зэрыщекIуэкIар тетащ ди газетым. Адыгэхэмрэ абхъазхэмрэ яфI зыхэлъ Iуэхухэмрэ Хасэшхуэм и лэжьыгъэмрэ къытхутепсэлъыхьащ ДАХ-м хэтхэр.

Лъэпкъым хуэлэжьащ

Адыгэ литературэм и тхыдэм и гугъу щыпщIкIэ, псом япэу зи цIэ къиIуапхъэхэм ящыщщ тхыдэдж щIэныгъэлI, тхакIуэ гъуэзэджэ Хъан-Джэрий. Лъэпкъ щэнхабзэм абы хуищIа хэлъхьэныгъэм теухуащ филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор ХьэкIуащэ Андрей и тхыгъэр.

НОБЭ

ШыщхьэуIум и 29, мэрем

♦Ядернэ Iэщэхэр гъэунэхуныр мыдэным и дунейпсо махуэщ

♦Урысейм и МВД-м и къэрал кIуэцI дзэхэм я гуп хэхахэм я махуэщ

♦1972 гъэм Германием и Мюнхен къалэм щекIуэкIа XX  гъэмахуэ Олимп джэгухэм лъакъуэрыгъажэ спорт лIэужьыгъуэмкIэ дыщэ медаль къыщихьащ адыгэ щIалэ Шыхъуэ Борис.