Календарь событий

11 сентября 2025

Псэущхьэхэр хэту

ХьэкIэкхъуэкIэхэр, псэущхьэхэр зыхэт хъыбар цIыкIухэмрэ таурыхъхэмрэ щIэщыгъуэщ. Псом хуэмыдэу, фIыщ абыхэм цIыкIухэм уакъыхуеджэну. Сыту жыпIэмэ, ущиерэ щапхъэрэ яхыбогъуатэ. Емрэ фIымрэ зэхагъэкIыфу щIэблэр бгъэсэнумэ, псэущхьэхэр зыхэт тхыгъэхэри абыкIэ зы Iэмалщ. Щапхъэу къэдгъэлъэгъуэнщ БОЗИЙ Людин и Iэдакъэм къыфщIэкIахэм ящыщщ зы тхыгъэ. Дыкъевгъаджэ «IэщIагъэлI» таурыхъым.

ГЪУЭТ Синэ.

 

IэщIагъэлI

Таурыхъ

Мэуэт гуащэм и фащэр

Ди лъэхъэнэм ипэкӀэ  8-нэ – 7-нэ лӀэщӀыгъуэхэм, ищхъэрэ-къухьэпӀэ Кавказым Мэуэт къэралыгъуэр къыщыунэхуауэ щытащ.

ЩIыналъэхэр зэхоуэ

Налшык къалэм и «Спартак» стадионым щекIуэкIащ «Районхэм я зэхэуэ» щIыналъэ зэхьэзэхуэм и кIэух зэIущIэхэр. Финалым щызэхуэзащ Бахъсэн къалэм и командэмрэ Терекскэ къуажэм и топджэгу гупымрэ. ЗэIущIэм и бжыгъэр 3:2-уэ мыбдежым япэ увыпIэр бахъсэндэсхэм къахьащ. Тэрч щIыналъэм и лIыкIуэхэр етIуанэ хъуащ. Ещанэ увыпIэр зэдагуэшащ Псыгуэнсурэ Джэрмэншыкрэ къуажэхэм я командэхэм.

НОБЭ

ФокIадэм и 11

Махуэку

1929 гъэм къалъхуащ балетмейстер, КъБР-м и цIыхубэ артист, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Дашу Хьэшыр.

1954 гъэм къалъхуащ КъБКъУ-м и ректор, техникэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, РАЕН-м и академик Алътуд Юрэ.

Дунейм и щытыкIэнур

«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, республикэм уэшх къыщешхынущ. Хуабэр махуэм градус 14, жэщым градус 13 щыхъунущ.

Лъэпкъ Iущыгъэ:

Бакъейм – дыщэ, Джыджийм - дыжьын

Олимп джэгухэм бэнэкIэ хуитымкIэ щэнейрэ щытекIуа, бэнакIуэ цIэрыIуэ Сайтиев Бувайсар и фэеплъу, Красноярск къалэм иджыблагъэ щекIуэкIа 20-нэ дунейпсо зэхьэзэхуэм дыщэ медаль къыщихьащ Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ бэнакIуэ Бакъей Темболэт.

Килограмм 51-рэ зи хьэлъагъхэм я деж ди щIалэм кIэух зэхьэзэхуэр къыщыфIихьащ Санкт-Петербург къалэм и спортсмен Мамаев Гаджимурад. Темболэт и тренерхэр ПщыукI Артуррэ Бакъей Рустамрэщ.

Хэхъуэр нэхъыбэщ

Кавказ Ищхъэрэм СтатистикэмкIэ и управленэм и къудамэу КъБР-м щыIэм къызэритамкIэ, Дызэрыт илъэсым и щIышылэм – бадзэуэгъуэм фэтэр куэду зэхэт унэу 21-рэ ящIащ, унагъуэхэм – 2380-рэ. Псори зэхэту псэупIэу яухуам метр зэбгъузэнатIэ мин 372,2-рэ яубыдащ. Нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм щыIа бжыгъэхэм нэхърэ проценти 6,5-кIэ нэхъыбэщ ар. Къуажэдэсхэм псэупIэу яухуащ метр зэбгъузэнатIэ мин 210,3-рэ икIи 2024 гъэм и щIышылэм – бадзэуэгъуэм яхузэфIэкIам нэхърэ проценти 9,6-кIэ ар нэхъыбэщ.

Кристи Агатэ

 ФокIадэм и 15-м ягъэлъэпIэну Кристи Агатэ и юбилейм ирихьэлIэу, абы теухуауэ хэIущIыIу нэхъ хъуахэр дигу къыдогъэкIыж.

Дуней псом къыщацIыхурт

Урыс оперэ уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Черкасская Марианнэ (1875-1934) Борис и пхъур къызэралъхурэ фокIадэм и 5-м илъэси 150-рэ ирикъуащ.

Черкасская Марианнэ Санкт-Петербург 1875 гъэм уэркъ унагъуэм къыщалъхуащ. Хъыджэбз цIыкIухэм папщIэ щыIэ Смольнэ институтым щеджащ. 1900 гъэм къиухащ Петербург консерваторэр. Мариинскэ театрым япэу щигъэзэщIащ Татьянэ и партиер (Чайковский Пётр «Евгений Онегин»), Тамарэ и партиер (Рубинштейн А. Г. «Демон»).  I900-I9I8 гъэхэм Мариинскэ театрым и уэрэджыIакIуэу щытащ.

ПщIыхьыр нэхуапIэ щыхъу лъахэ

Адыгэ лъэпкъыр къэрал зэхуэмыдэ куэдым игуэшауэ щопсэу. Дэтхэнэми пщIэшхуэ зэрыщаIэр мызэ-мытIэу зэхэтхащ. Ауэ зи Iуэху нэхъ дэкIыу, зи хабзэр нэхъ зыхъумэжу, зи бзэр зыгъэшэрыуэу щы1эр Израилым исхэращ. Кфар-Камэ къуажэр, шэч хэмылъу, адыгэ лъэпкъым и жылэхэм къахэлыдыкI щIыпIэщ.  Узэхъуэпсэнщ икIи щапхъэ зытепхын къуажэщ ар.  Абы гъэ къэс фестивалхэр щокIуэкI. Апхуэдэ зы зэхыхьэ иным хэтащ Адыгейм щIыхь зиIэ и журналист ГъукIэлI Сусанэ. «Иджы ещанэу Кфар-Камэ сыщыIащи, шэч къытезмыхьэу жысIэфынущ: абы нэхърэ нэхъ къуажэфI слъэгъуакъым.