Календарь событий

КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек цIыхухэр къезышэкI къалэ, автомобиль транспортым и лэжьакIуэхэмрэ ветеранхэмрэ я махуэмкIэ ехъуэхъуащ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и къалэ, автомобиль транспортым и лэжьакIуэхэу, и ветеранхэу пщIэ зыхуэсщIхэ! Фи IэщIагъэм и махуэмкIэ сынывохъуэхъу!

Ставрополь крайм и Кубокыр кикбоксингымкIэ къэхьыным хуэунэтIа зэхьэзэхуэ Нартсанэ (Кисловодск) къалэм щекIуэкIащ. Хэгъэрейхэм нэмыщI, абы щызэпеуащ Краснодар крайм, КъБР-м, КъШР-м, Осетие Ищхъэрэ - Аланием я спортсмен, щIалэхэри хъыджэбзхэри зэгъусэу, 450-м щIигъу, я ныбжькIэ илъэси 8-м къыщыщIэдзауэ нэхъыжьхэмрэ.

Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ органхэм я лэжьакIуэхэу зи къалэн зыгъэзащIэу хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэм ирихьэлIэу Шэджэм къалэм и спорт комплексым щекIуэкIащ Шэджэм щIыналъэм сумомкIэ и зэхьэзэхуэ зэIуха. 

ГуащIэдэкIым зэщIэкIуэ иIэкъым. Сыт хуэдэ IэщIагъэми цIыхур иузэщIыну, дахагъэм хуиунэтIыну, фIым хуигъэушыну къару иIэщ, арагъэнущ ахэр лъэпкъым и фIыгъуэ мылъытэу къыщIалъытэри. Къэдвгъащтэт арджэныр. УеплъынкIэ зэрыдахэм и закъуэкъым абы и лъапIэныгъэр. Арджэным илъэс минхэм къыкIуэцIрихащ къэзыгъэщIа лъэпкъым и дуней лъагъукIэр, и гузыхэщIэхэр, и гупсысэкIэр. ПщIынкIэ къупынщыпын дыдэми, абы ухуегъасэ шыIэныгъэм, къыпхелъэ бэшэчагъ, нэхъыщхьэращи, дунейм къытехьэ дахэщысэм гъуэгу пхеш, нэгъуэщIхэр къытехьэну иригъэблагъэу. Сыт хуэдэ IэщIагъэми хэлъщ малъхъэдис къару гуэр, узригъэхъуапсэу, узыIэпишэу, уемыувэлIэнкIэ Iэмал имыIэу укъыхуриджэу. Апхуэдэ гупсысэхэрат щхьэм щызэблэкIыр Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым иджыблагъэ щекIуэкIа Iуэхугъуэ дахэм.

Ахъшэхэм я нэхъыбапIэм фIащыжащ къыщыщIагъэкIа щIыпIэм и цIэр. XIV лIэщIыгъум къэунэхуа франкым и цIэр Франджым и пащтыхьыр гъэрыпIэм къызэрырашыжам къытехъукIащ. 1356 гъэм Пуатье деж щекIуэкIа зэхэуэм щыгъуэ гъэру яубыдауэ щыта франджы пащтыхь Иоанн 11-р инджылыз гъэрыпIэм къызэрырашыжам и щIыхькIэ 1360 гъэм къыщIагъэкIын щIадзащ а дыщэ ахъшэр. «Франк» жиIэмэ «хуит» жиIэу къокI.

Жэпуэгъуэм и 27-м щегъэжьауэ Къэбэрдей-Балъкъэрым лэжьэн щыщIидзащ сабий зеиншэхэр псэупIэкIэ къызэгъэпэщыным ехьэлIа программэщIэм – унэ къращэхуну зэ тыгъуэу ахъшэ абыхэм етыным хуэунэтIам.

Программэм и къалэн нэхъыщхьэр республикэм щыщу псэупIэ иратын хуейуэ чэзум щыт щIалэгъуалэр зыIууэ гугъуехьхэр ящыгъэпсынщIэнырщ. КъБР-м Егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и министерствэм (сабий зеиншэхэр псэупIэхэмкIэ къызэгъэпэщыныр зи нэIэ щIэтым) къызэритамкIэ, иджы къыхалъхьа хабзэщIэр, ахъшэр зеиншэхэм етыным теухуар, япэм щыIахэм къащхьэщокI.

Нэмыцэ зэрыпхъуакIуэхэр СССР-м къыщытеуа махуэм щегъэжьауэ Иуан Хьэсэн и Iэщэр игъэтIы­лъа­тэ­къым. Дохъушыкъуей къуажэм къыщалъхуа щIа­лэр псэзэпылъхьэпIэ мызэ-мытIэу ихуащ, гузэвэгъуэ зыбжанэми къелащ. Абы игу илъ зэпытт адыгэ напэр ихъу­мэн зэры­хуейр, и нэгу щIэкIыртэкъым и адэ-анэр, и Iыхьлыхэр, и Къэбэрдейр. Арат и къарур хуэдипщIкIэ щIэбагъуэр, бий илъэгъуамэ, гужьгъэжькIэ и гур щIэя­тэр…

Иуан Хьэсэн яхэтащ Ленинград зыхъумахэм, Прибалтикэр хуит къэзы­щIыжахэм. Ар Европэм и щIыпIэ куэдми щызэуащ. Зэрихьа лIыгъэм папщIэ дамыгъэ лъапIэхэри къратауэ Германием нэсащ.

Урысхэр «Сурож тенджызкIэ» зэджэу щыта псы хъурейм ехьэлIауэ пасэрей алыджхэм къагъэсэбэпу къекIуэкIар «Меотидэ», «Мэуэт хыжьей» псалъэхэрат. Адыгэхэм ар дыдэм трагъэIукIахэм ящыщщ «Азыкъ» псалъэр. А фIэщыгъэр, гу зэрылъытэгъуафIэщи, ди зэманым «Азов» жыхуаIэм и гъунэгъущ.

Мы хъыбарыр къэтIуэтэн ипэ къихуэу, дгъэзэжынщ 1850-1870 гъэхэм… Урысым Тэрч областыр иубзыхуу, къулыкъу хуэзыщIа адыгэхэм Дзэлыкъуэ къущхьэхъу щIыпIэхэр яхуигуэшын щыщIидза лъэхъэнэм. Абыхэм ящыщт корнет Къармэр, иужьыIуэкIэ Къармэхьэблэ къуажэр зытрагъэтIысхьа щIыналъэр зратар.

Эхинококкозыр – ар цIыхум и Iэпкълъэпкъ зэхуэмыдэхэм зыщаубгъукIэрэ маркуэ лIэужьыгъуэхэм къагъэхъу узыфэщ. Абы Iэпкълъэпкъым аллергие кърет, псом хуэмыдэу тхьэмщIыгъумрэ тхьэмбылымрэ и зэран йокI.

Жэпуэгъуэм и 27, блыщхьэ

♦Аудиовизуальнэ щIэиныр хъумэным и дунейпсо махуэщ

♦Гимнастикэм и дунейпсо махуэщ

♦1940 гъэм Налшык къыщызэIуахащ Къэбэрдей, Балъкъэр драмэ театрхэр.

♦1951 гъэм лышх узыфэм ебэныным япэ дыдэу къыхуагъэсэбэпащ радиацэ бзийхэр.

♦1942 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, журналист Къамбий Джэфар.

Дунейм и щытыкIэнур