Календарь событий

02 декабря 2025

Iэщу ягъэхъум хагъахъуэ

2025 гъэм и щIышылэм – жэпуэгъуэм къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым и мэкъумэш, фермер, уней IуэхущIапIэхэмрэ унагъуэхэмрэ зэхэту мэкъумэш продукцэу къалэжьащ сом мелард 71,5-рэ и уасэ е нэгъабэ и апхуэдэ пIалъэм яхузэфIэкIам проценти 105,7-кIэ хуэкIуэу. Апхуэдэ хъыбар иджыблагъэ зэбгригъэхащ Кавказ Ищхъэрэм СтатистикэмкIэ и управленэм.

Къапщытэж пIалъэм къриубыдэу лырэ джэдкъазылу абыхэм зэхэту къыщIагъэкIам и куэдагъым (псэууэ шэчауэ) проценти 8,9-кIэ, гъэшым процент 0,3-кIэ, джэдыкIэм процент 1,4-кIэ хэхъуащ.

Еджэну фIэкIа пщIэнтэкъым

  Хэт хуэмейр губзыгъафэ къытеуэну? Тхылъым а Iэмалыр уемыджэххэуи къует. Уи блэгущIэм том хьэлъэ гуэр щIэлъу узэхэзекIуэмэ, къуаплъыну фэмрэ ауэ сытми Iэпкълъэпкъыр зэрыбгъэнщI гуэр пIыгъымрэ зэхуэдэкъым, дауи. Армырамэ, сыт тхылъ емыджэм ар зэрищIынур? Хьэмэ ахэр къыщIидыгъунур? Пэжщ, тхылъым уасэ езытым ирищэжын папщIэ!

И адыгагъэр япэ иту

Лъэныкъуэ куэдкIэ зэчий зыбгъэдэлъ цIыхухэр апхуэдэу Алыхьым къегъэщI. Къыхиха IэщIагъэм зэфIэкIышхуэхэр къыщигъэлъагъуэрэ фIыуэ зыхищIыкI IэнатIэми хэлъхьэныгъэ купщIафIэхэр хуищIу лажьэ ди лъэпкъэгъу цIэрыIуэхэр куэдрэ къытохуэ ди газет напэкIуэцIхэм. Дыхуейщ абыхэм щIалэгъуалэм щапхъэ трахыну, ар зытет лъагъуэм ирикIуэ цIыхум гъуазэ хуэхъуну. 

Тхыгъэ налкъутхэм я жьы къабзэ

Адыгэ литературэм и классик ЩоджэнцIыкIу Алий къызэралъхурэ илъэси 125-рэ зэрырикъум мы гъэм республикэм Iуэхугъуэ куэд траухуэ, литературэ пшыхьхэр, спектаклхэр, дерс зэIухахэр, нэгъуэщIхэри къызэрагъэпэщу. 
Уи уэрэд Iущу псэм фIэщIэщыгъуэр
КъыщоIур лъахэм – зэпымыуж.
Ухъуащ, Алий, уэ лъэпкъым и вагъуэ, -
Лъэпкъым и вагъуэр зэи имыж
.
Мыпхуэдэ сатыр гунэсхэр ЩоджэнцIыкIум хуитхыгъащ Тхьэгъэзит Зубер.

Хабзэм тету лэжьапIэ гъэувыныр

Къэбэрдей-Балъкъэрым Лэжьыгъэмрэ цIыхухэм социальнэ и лъэныкъуэкIэ къащхьэщыжынымкIэ и министерствэм къызэритамкIэ, республикэм IэнатIэ къэзылъыхъуэхэмрэ лэжьакIуэ хуэныкъуэ IуэхущIапIэхэмрэ ехьэлIауэ Iуэхум фIы и лъэныкъуэкIэ зихъуэжащ. ЖыпIэнурамэ, дызэрыт илъэсым щэкIуэгъуэм и пэщIэдзэхэм ирихьэлIэу лэжьапIэншэхэм я бжыгъэм хэщIащ, IэнатIэ зэпэубыдари нэхъ мащIэ хъуащ.

Лэжьыгъэхэр зрегъэлъагъу

Тэрч щIыналъэ администрацэм и Iэтащхьэ Хъущт Аслъэнбий иджыблагъэ щыIащ Терекскэ къуажэм, абы псы къабзэ зэрыкIуэ и бжьамийхэр зэрызэрагъэпэщыжыр зригъэлъагъун мурадкIэ.

Лэжьыгъэхэр щекIуэкI щIыпIэхэм экскаватор зэхуэмыдэу 6 кърашэлIащ, лэжьакIуэхэри гупищу гуэшащ. Абыхэм псы къыщIэшыпIэхэр иратIых, бетон гъэжа уэрдыхъу лъагэхэр ирагъэувэх, автомобиль гъуэгу лъабжьэхэм щыхуэзэм деж бжьамийхэр зэрыщIалъхьэным хуэдэу, ахэр щIаубруукI.

Сыхьэтым и кIуэкIэр

Ижь-ижьыж лъандэрэ цIыхур хущIэкъурт зэманыр къызэрибжыным. НэхъапэкIэ, ар иригъуазэу щытащ дыгъэм, мазэм, вагъуэхэм. Къапщтэмэ, Пасэрей Мысырым зэманыр жэщ-махуэкIэ зэщхьэщагъэкIыу щытауэ аращ. Зэманыр нэхъ наIуэу зэкIэлъыхьыныр дыгъэ сыхьэтым деж къыщежьащ. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, абыкIэ къэббжыфынур махуэрат. Ди эрэм и пэкIэ илъэс 2500 - 1600-кIэ узэIэбэкIыжмэ Пасэрей Персымрэ Пасэрей Китаймрэ къыщежьауэ щытащ псыкIэ лажьэ сыхьэтхэр. Нэхъ иужькIэ, ар Мысырми Алыджми нэсащ. ЩыIащ мафIэ сыхьэтхэри. Шэху уэздыгъэм и кIыхьагъкIэ лэдэххэр хуащIырти, абы иригъуазэрт.

Грек IуэрыIуатэмрэ нарт эпосымрэ

  Нарт эпосым и купщIэр щыжэпхъым мыхьэнэ ин дыдэ яIащ миф макъамэхэм. Нарт эпосым и ныбжьымрэ и хьэлэмэтагъхэмрэ бгъэбелджылын щхьэкIи, апхуэдэ макъамэхэм, я мыхьэнэр инщ. 

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 2, гъубж
ПщылIыгъэр гъэкIуэдыным хущIэкъуным и дунейпсо махуэщ
Урысейм щагъэлъапIэ банк лэжьакIуэм и махуэр
1851 гъэм къалъхуащ къэбэрдей джэгуакIуэ, усакIуэ Агънокъуэ Лашэ.
1913 гъэм къалъхуащ шэрджэс усакIуэ, тхакIуэ, Хэку зауэшхуэм хахуэу зэрыхэтам папщIэ Вагъуэ Плъыжь орденыр, Хэку зауэ орденым и етIуанэ нагъыщэр зыхуагъэфэща Гъуэщокъуэ Хъусин.