Календарь событий

Къэбэрдей-Балъкъэрым и спорт тхыдэм щыяпэу Налшык къалэм и «Гладиатор» комплексым щрагъэкIуэкIащ дартсымкIэ КъБР-м и чемпионатрэ пашэныгъэр къыщыхьыным хуэунэтIа зэхьэзэхуэрэ. Абы щызэпеуащ ди республикэм и щIыналъэхэм я спортсмену, щIалэхэри хъыджэбзхэри зэхэту, 100-м нэблагъэ.

Аранэ – бгы папцIэ зылъэIэсыгъуей. «Мэз бжэныр бгы аранэм ихьэжащ».

Бгыжьэ – IуащхьитI гуэупсыкIам я зэхуаку, къурш жьанэ. «Бгыжьэм и лъабжьэр кIыхьу, куууэ щIэупщIыкIат».

Бгыпэ – лъагапIэм и нэз.

БгыщIэ – Iуащхьэ лъащIэ.

БгъуэщI – джабэ лъабжьэ.

БгъузапIэ – псым, гъуэгум я бгъузапIэ.

Бзэпс – шыкIэпшынэм макъыр къызэрыкI и Iыхьэ. «Уи гъуэгур бзэпсу уи псыр чэнжмэ, уехъулIащ».

2025 гъэм и щIышылэм – щэкIуэгъуэм къриубыдэу «Лэжьыгъэм и ветеран» щIыхь зыпылъ дамыгъэхэр иратащ Къэбэрдей-Балъкъэрым и цIыху 39I-м, къитащ иджыблагъэ КъБР-м Лэжьыгъэмрэ цIыхухэм социальнэ и лъэныкъуэкIэ къащхьэщыжынымкIэ и министерствэм.

Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм хъыбарегъащIэ IуэхущIапIэ (РИЦ) Псыхуабэ къызэрыщыщызэIуахрэ куэд щIакъым. «ТАСС Кавказ» фIэщыгъэр зиIэ а IэнатIэм гулъытэ нэхъыбэу зыхуищIыр КИФЩI-м щыпсэухэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIэ къэхъукъащIэхэращ. Ди гъащIэм увыпIэшхуэ щызыубыд, жылагъуэм гупсысэр щызыунэтI, Iуэхугъуэ хэхахэр зэрыпхагъэкI Iэмэпсымэ лъэщхэм халъытэ а IуэхущIапIэм иджыблагъэ зэIущIэ хьэлэмэт щрагъэкIуэкIащ, ди республикэм и еджагъэшхуэхэр хэту.

«БзэщIэныгъэр къатщтэмэ, лексикологиер зэхъуэкIыныгъэ нэхъыбэ дыдэ здекIуэкIхэм ящыщ зыщ. Сыту жыпIэмэ, гъащIэм зеужь, хьэпшыпыщIэ куэд къожьэ, хьэпшыпыр къэдмыгъэсэбэпыж хъумэ, псалъэри абы докIуэдыж. Абы ипкъ иткIэ, къыхыдогъэкI жьы хъуа псалъэхэр. ЗэрытщIэщи, жьы хъуа псалъэхэр гупищу гуэшащ: историзмхэр, архаизмхэр, анахронизмхэр», - жеIэ адыгэбзэмкIэ егъэджакIуэ Шормэн Иннэ.

Абы къытхуехь жьы хъуа псалъэхэмрэ абыхэм я мыхьэнэмрэ.

IуэрыIуатэ лIэужьыгъуэ къэс езым и гъащIэ иIэжщ. Псалъэжьыр куэдрэ зыкIэлъыплъа, къытезыгъэзэж Iуэхугъуэм тражыIэкI хабзэщ. Хъыбарыр къэхъуа Iуэхум иужькIэ траIуэтэкIыж псалъэ зэгъэпэщащ. Уэрэдыр гущIэр къызэщIэзыIатэ, ямылейуэ цIыхум и щхьэм кърикIуэм траусыхь. Сыт хуэдиз IуэрыIуатэ лъэпкъ щIэжым хэкIуэдыкIыжами, хэт ищIэн, ауэ ди нобэм къэсахэм уащыхэплъэкIи, гу лъыботэ цIыху цIыкIур дапщэщи фIым щыгугъыу, бзаджэр иумысу, захуэм хуэпабгъэу, екIур иIэту, емыкIур щIимыуфэу къызэрекIуэкIар. Абы къыщынэркъым.

Дунейм кIыхьагъкIэ бжьыпэр щызыIыгъ уэрамхэр цIэрыIуэщ я щIыкIэкIэ, здэщыIэ щIыпIэхэмкIэ, зэрысэбэпымкIэ, зэпащIэхэмкIэ, псэукIэр зэрырагъэфIакIуэмкIэ, тхыдэ хъыбархэмкIэ, нэгъуэщIхэмкIи. Къыхэгъэщыпхъэщ, Урысейм уэрам кIыхь куэд зэрыщыIэр.

«ЦIыхур къыбгурыIуэныр фIыгъуэшхуэщ, а хьэл дахэр зыхилъхьэныр къызэхъулIэр Iиман зыбгъэдэлъхэрщ. Ар зыхэзымылъхьэфри насыпыншэу аращ. Умыпсэлъэххэу, гукIэ узэгуроIуэ цIыхур щызэхэпщIыкIым деж. Ар уи ныбжьэгъу, уи гъунэгъу, уи адэ, уи анэ, уи щхьэгъусэ, уи бын ирехъу. Щыхуэныкъуэм деж укъызэригъуэтынур ищIэу, уи напэм узэрихуэу, гузэвэгъуэ хэхуам къарукIи, мылъкукIи, псапэкIи зыщIэбгъэкъуэнырщ гущIэгъу хъужыр.

Дыгъэгъазэм и 11, махуэку

♦Бгыхэм я дунейпсо махуэщ

♦Тангэ къэфэкIэм и дунейпсо махуэщ

♦1956 гъэм Мэлбахъуэ Тимборэ КПСС-м и обкомым и япэ секретару хахащ.

♦1922 гъэм къалъхуащ тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъУ-м и профессор Щхьэгуэш ШотIэ.

♦1935 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI Абей Виктор.