Календарь событий

16 декабря 2025

ЦIыху лъэужьыфIэ

КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, усакIуэ-уэрэдытх, композитор, макъамэтх, драматург Бахъуэ БетIал къызэралъхурэ илъэс 90 ирокъу. 

Ди Пщызэбий

Псыгуэнсу (Жанхъуэтхьэблэ) щыщу искусствэм и лэжьакIуэ хъуну цIыхушхуэхэм къахэхъуат 1935 гъэм… Къахэхъуари Мысостышхуэ Пщызэбийт! ИужькIэ, зэманыфIи дэкIыжауэ, Мысостышхуэм игу къигъэкIыжт: «Ди ныбжьэгъухэм гушыIэурэ къыджаIэу щытащ: «Псыгуэнсу фи театр щхьэхуэ къыщызэIуфхыж хъунущ. Драматургыу 5, режиссёру 2, дирижёру 3, актёру 15 фиIэщ». АтIэ Пщызэбий театрым и лэжьакIуэ къудейтэкъым. Абы къылъыкъуэкIа зэфIэкIхэр хурикъуащ ди адыгэ радиоми, телевиденэми, тхэнми! 

И зэран къомыкIмэ…

ГъащIэ узыншэ епхьэкIыныр цIыхум и дуней тетыкIэ хъумэ, и узыншагъэри нэхъыфIу, узыфэхэми щыхъумауэ йокIуэкI. Абы лъэныкъуэ куэд къызэщIеубыдэ: шхэкIэр, жыджэрагъыр, гурыгъу-гурыщIэхэм хуэсакъыныр.

Налшык классикэ макъамэ щоIу

Налшык япэу щызэхэтащ оркестрхэм я «440 герц» урысейпсо саугъэтыр щат Iуэхур. Ар фэеплъ хуащIащ СССР-м и цIыхубэ артист, дирижёр цIэрыIуэ Темыркъан Юрэ. 
Къэрал концерт гъэлъэгъуапIэм и пэIущIэ пэшым щагъэуват Темыркъан Юрэ и лэжьэгъухэм, и ныбжьэгъухэм, и унагъуэм я гъусэу зытригъэха сурэтхэр. 

Лъэныкъуэ куэдкIэ гупсысэфырт

КIэщт Мухьэз и къалэмыпэм къыщIэкIащ гупсысэ жанкIэ гъэнщIа тхыгъэ купщIафIэ куэд. Ахэр цIыхухэм гукъинэж ящыхъуащ икIи ди литературэм и фIыпIэхэм хабжэ. Абы и творчествэм тетхыхьахэм ящыщщ тхакIуэ Къагъырмэс Борис.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 16, гъубж
1890 гъэм къалъхуащ Мысырым нэгъуэщI къэрал IуэхухэмкIэ и министру, премьер-министру щыта Мэхьмуд (Хьэхъу) Февзи.
1916 гъэм къалъхуащ тхакIуэ, драматург, щIэныгъэлI, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шортэн Аскэрбий.
1967 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Кушмэзокъуэ Iэсият.
 
Дунейм и щытыкIэнур

ЩIыналъэхэр ягъэдахэ

Къэбэрдей-Балъкъэрым и щIыналъэхэм я къалэхэмрэ къуажэхэмрэ цIыхухэр куэду щызэхуэс я щIыпIэхэр зэIузэпэщ щIыным ехьэлIа лэжьыгъэхэр, зэрыжаIэу, республикэм зы махуэ щагъэувыIэркъым. Ахэр ирагъэкIуэкI УФ-м и Президент Путин Владимир къыхилъхьа, лъэпкъ пэхуэщIэ нэхъ инхэм щыщ - «ГъащIэм хуэщIа инфраструктурэ»-м хыхьэ «Къалэдэсхэм я псэукIэр егъэфIэкIуэн» къэрал пэхуэщIэм ипкъ иткIэ.

Сыжажэ Алихъан чемпионатым щытокIуэ

Мэзкуу къалэм киокусинкай-каратэмкIэ зэхьэзэхуэ зыбжанэ зэуэ щекIуэкIащ мы махуэхэм. ЖыпIэнурамэ, щIалэгъуалэм я деж пашэныгъэр къыщыхьыным хуэунэтIа зэIущIэ, балигъхэм (щIалэхэми хъыджэбзхэми) я чемпионат, «Къалащхьэм и Кубок» зэпеуэ. Иужьрейм щызэхуэзахэр ныбжьыщIэхэрщ. 
Балигъхэм я чемпионатыр къызэрыхахыу щытащ: абы щытекIуахэр хэтынущ «Moscow Open» дунейпсо зэхьэзэхуэм икIи, ди гуапэ зэрыхъущи, Къэбэрдей-Балъкъэрым и спортсмен Сыжажэ Алихъан и хьэлъагъ елъытауэ зыхэта гупым япэ увыпIэр къыщихьащ. 

КиокушинымкIэ зэпоуэ

«Кавказым и Кубокыр» киокушинымкIэ къэхьыным хуэунэтIа урысейпсо зэхьэзэхуэ Псыхуабэ къалэм щекIуэкIащ. Абы щызэпеуащ Краснодар, Ставрополь крайхэм, Ростов, Астрахань областхэм, КъБР-м, Шэшэным, Дагъыстэным, Осетие Ищхъэрэ – Аланием, Ингушым я спортсмену 500-м щIигъу. 
Ди республикэм и лIыкIуэу зэхьэзэхуэм цIыхуипщI щыIащ икIи зыхэта гупхэм япэ увыпIэхэр къыщахьащ Биткаш Ашшуррэ Урысбий Елдаррэ. ЕтIуанэ хъуахэщ Биткаш Саргон, Таттаевэ Iэминэ, Григорьев Булат сымэ. Чеккев Умар, Мусэхэ Имранрэ Ислъамрэ ещанэ увыпIэхэр къахьащ. 
 

Унагъуэ сабын зэращIыр

ЦIыхухэм я зэфIэкIым нэхъ зиубгъуауэ щытми, щэн-щэхуэным, лэжьыгъэм, мылъку къэугъуеиным ихь зэманыр апхуэдизкIэ куэдщи, Iуэху пэщэщэнейхэр IэщIыб хъуакIэщ, уеблэмэ унэм щагъэхьэзыру щыта лы гъэгъуахэри, фIэIугъэхэри, гъэшри, Iэнэм къытралъхьэ дэтхэнэ «унагъуэ шхынри» IэщIагъэлIхэм дакъикъэ зыбжанэм уи пащхьэм кърагъэувэ. 

Iуащхьэмахуэ лъапэ зрагъэужь

Къэбэрдей-Балъкъэрым и туризм IэнатIэм 2025 гъэм къыхилъхьа инвестицэ пэхуэщIэхэм ахъшэу къыхашам и куэдагъыр сом меларди 2,6-рэ хъуащ, щыжаIащ КъБР-м Туризмэмрэ курортхэмкIэ и министерствэм. 
«ЗэрыгурыIуэгъуэщи, зы илъэскIэ пэхуэщIэхэр ягъэзащIэркъым, атIэ ахэр пIалъэкIэ шэщIа мэхъу. Абы къыхэкIуи, ахъшэр нэхъыбэу къыдошалIэ икIи 2024 гъэм елъытауэ мы гъэм нэхъ куэд тхузэфIэкIащ», - къыщыхагъэщащ министерствэм.