Календарь событий

ТекIуэныгъэм и махуэм

 «Кэнжэ» спорт комплексым ТекIуэныгъэ Иным и щIыхькIэ иджыблагъэ дзюдомкIэ щызэхаша республикэ зэхьэзэхуэм щызэпеуащ бэнакIуэу 127-рэ, 2013 гъэм къалъхуахэу.

Лъэпкъ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ ипэкIэ зыгъэкIуатэхэм, къытщIэхъуэ щIэблэр гъуэгу захуэм тезышэхэм ящыщщ Сатибалхэ Казбек.

ЩIалэм зэрыцlыкlурэ къафэр и псэм хэлъщ, зыпищlын щымыlэу фIыуэ елъагъу къызыхэкIа лъэпкъым бгъэдэлъ хъугъуэфIыгъуэ псори.  Арагъэнщ иджыпсту зыпэрыт Iуэху дахэм къежьапIэ хуэхъуари, абы 2020 гъэм къэфакIуэ ансамбль къызэригъэпэщауэ школакIуэхэр егъасэ.

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и щIыхьэпIэ нэхъыщхьэм къыщызэIуахащ гъэ къэс ирагъэкIуэкI хабзэ «ЛIыхъужь нэсхэр» гъэлъэгъуэныгъэр. Ар хуэгъэпсащ ди къэралым Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ къызэрыщихьрэ мы гъэм илъэс 81-рэ зэрыхъум. Гъэлъэгъуэныгъэм утыку къыщрахьа сурэтхэмрэ хьэпшыпхэмрэ нэрылъагъу пщащI зауэм лIыгъэ къыщызыгъэлъэгъуа ди лIыхъужьхэм я гъащIэр къызэрекIуэкIар, зауэ гъуэгуанэр къызэракIуар, хахуагъэ яхэлъу бийм зэрыпэщIэтар.

Мы дунейм лъэпкъ куэд щопсэу. Дэтхэнэ зы лъэпкъми езым и IуэрыIуатэ фIыгъуэ иIэщ. IуэрыIуатэр ижь-ижьыж зэманым цIыхубэм, лъэпкъым къагупсыса Iуэхугъуэщ. Къалэн зэмылIэужьыгъуэхэр игъэзащIэу, зэмыфэгъу Iэджэу зэхэлъу лIэщIыгъуэ куэдкIэ къэгъуэгурыкIуащ ар. Абы и ныбжьыр лъэпкъым и ныбжьырагъэнущ. IуэрыIуатэ псалъэр езыр къызэрыригъажьэ «Iуэ» Iыхьэм лексикэ-семантикэ и лъэныкъуэкIэ къикIыр «жыIэ» мыхьэнэр аращ. НэгъуэщIу жыпIэмэ, IуэрыIуатэм къикIыр жыIэрыIуатэщ.

КъухьэпIэ Кавказым и нэхъ псы нэхъ инхэм хабжэ Щхьэгуащэрэ Лабэ ЦIыкIурэ я псы къуэпсхэр зэхэзыгуэшыкI джабащхьэ екIуэкIым и аранэ нэхъ папцIапIэм метр 2486-рэ зи лъагагъэу къыхэщхьэхукI Ажэжьбэкъу бгыжь дыкъуакъуэмрэ абы и Iэхэлъахэмрэ туристхэм кIуапIэ зэрахуэхъурэ куэд щIащ.

Iуащхьэр я зэхуаку дэтщ Адыгэ Республикэм щежэх Щхьэгуащэ и псыхъуащхьэхэмкIэ дэс Гъуазэрыплъ (Гузериплъ) къуажэмрэ Лабэ ЦIыкIу и ныджащхьэхэмкIэ урысхэр щитIысыкIа Никитинэ жылэмрэ.

17 апреля 2026 г.  № 62-ПП     г. Нальчик

О внесении изменений в постановление Правительства Кабардино-Балкарской Республики от 29 января 2024 г. № 15-ПП

Правительство Кабардино-Балкарской Республики п о с т а н о в л я е т:

ГъущIо Зариф лъэпкъ литературэм зи лъэужь къыхэзына тхакIуэщ. Абы и IэдакъэщIэкIхэр гъащIэм пэджэжу апхуэдэщ: купщ1э хэлъщ, куэдым урагъэгупсыс. Абы и зы щапхъэщ «ГъащIэм и къежьапIэр лъагъуныгъэрщ...» и поэмэр. Филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Къэжэр Иннэ «Лъэпкъ балладэмрэ поэмэмрэ яIэ щхьэхуэныгъэхэр» и лэжьыгъэм усакIуэм а тхыгъэр къызэрехъулIар щызэпкърихащ.

 Дунейпсо щэнхабзэр мазэ зыбжанэ хъуауэ зыпэплъэ, «ШейтIаным щитIагъэр Прадэщ» фильмым и етIуанэ Iыхьэр кинотеатрхэм хуаутIыпщакIэщ. Стрип Мэрилрэ Хэтэуэй Аннэрэ Iэзэу щыджэгуа япэрейр илъэс 20 зэрырикъуам ищIыIужкIэ, хъыбарым пыпщэ хъунуи къыщIэкIащ.

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым «Хэку зауэшхуэмрэ лъэпкъ тхыдэмрэ» зи фIэщыгъэ дунейпсо тхыгъэ зэпеуэ иджыблагъэ щекIуэкIащ.

Дзэлыкъуэ щIыналъэм щыIэщ тхыдэ дэфтэр гъэщIэгъуэнхэр, тхылъхэр, хъыбар зиIэ хьэпшыпхэр, нэгъуэщI куэди щызэхуэхьэса Тхыдэ-лъахэхутэ музей. Дзэлыкъуэ щIыналъэм теухуауэ щыIэ архивыр, тхыдэ хъыбархэр, щIыпIэ телъыджэхэм теухуа тхыгъэ щхьэхуэхэр, сурэт гъэтIылъыгъэхэр, хьэпшып зэхуэмыдэхэр зэхуэхьэсыныр, хъумэныр, цIыхухэм егъэлъагъуныр - аращ музейм и IуэхущIафэхэр зытеухуар. Республикэм, къэрал псом цIэрыIуа щыхъуа цIыху куэд иIэщ мы щIыналъэм. Хэт гъуазджэм хэлъхьэныгъэ хуищIащ, хэт литературэм хэлэжьыхьащ, хэт щIэныгъэм гъуэгу щыпхишащ, хэт Хэку зауэшхуэм лIыхъужьу хэтащ.

ГъащIэм, гува-щIэхами, дэтхэнэ зы цIыхури егъэунэху. Апхуэдэхэм деж ар йогупсыс гугъуехьхэр зэрымыщIэкIэ къызэрымыхъур, атIэ цIыхум и шыIэныгъэм щыщ ар хъун зэрыхуейм. Адыгэм «ЦIыхуфэр Iувщ, хуэмышэчын Алыхьым къытрилъхьэркъым», - щIыжиIэр арагъэнщ. Куэд зэлъытар цIыхум къэхъур зэрызыхищIэрщ. ГъащIэм и гъурри цIынэри зыхищIэу, гъэунэхуныгъэхэм пхыкIыу, иужьым бынкIэ, лэжьыгъэкIэ, пщIэ игъуэтамкIэ зыIуэтэжа бзылъхугъэщ Багъэтыр (ТеуныкI) Лидэ.

17 апреля 2026 г.  № 61-ПП     г. Нальчик

О реализации мер по оказанию поддержки льготным категориям граждан на покупку и установку газоиспользующего оборудования, проведение работ при социальной газификации (догазификации) в Кабардино-Балкарской Республике в 2026 году

Школ зэпэщ

«Егъэджэныгъэ IэнатIэм зегъэужьын» къэрал пэхуэщIэм ипкъ иткIэ Бахъсэн районым и Зеикъуэ къуажэм и курыт еджапIэ №3-р къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыж мы махуэхэм. Метр зэбгъузэнатIэу 3300-рэ зыубыд а школыр зэраухуэрэ илъэс щэ ныкъуэм щIигъуащ икIи абы лъандэрэ мыпхуэдэ лэжьыгъэшхуэхэр щрагъэкIуэкIакъым.

НобэкIэ лэжьакIуэхэм еджапIэм пкъыгъуэжьхэр къыпкърахыж, иужькIэ, унащхьэр, бжэ-щхьэгъубжэхэр, лъэгухэр, инженер коммуникацэхэр зэрахъуэкIынущ, пэшхэр къращIыкIынущ.

Накъыгъэм и 14, махуэку

♦1937 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, УФ-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и Жылагъуэ палатэм и тхьэмадэу щыта Тау Пщыкъан.

♦1945 гъэм къалъхуащ къэрал къулыкъущIэ, тхыдэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, Абхъаз Республикэм и япэ президенту щыта Ардзинбэ Владислав.

♦1950 гъэм къалъхуащ композитор, макъамэдж Блай Тамарэ.