Календарь событий

Шыр Iущщ, уигъэгъуэщэнукъым. 1947 гъэр екIуэкIырт. Зеки и шыпхъум и къуэ Хъери нысащIэ къыхуэтшат. ЩIалэгъуалэм пшынэ зыкIэлъыкIуэ яIэ къыщIэкIынтэкъыми, «Уэ дауэ уанэш?! КIуэи зы пшынэфI къытхуэгъуэт!» жаIэри, сагъэукIытащ. «Хъунщ, хъарзынэщ, ауэ дэнэ къисхын?» щыжысIэм, «ХьэтIохъущыкъуейрэ Жамырзейрэ  кIуэ» жаIащ. ЩIымахуэ уаети, Жамырзей нэс сыкIуэфынкъым, ауэ ХьэтIохъущыкъуей сынэсынщ зыгуэрурэ жысIэри, зызгъэхьэзыращ. Гъуэгур фIыуэ зыцIыху гуэр къысщIывгъу щыжысIэм, Бесерек щыщу Казым жыхуаIэр гъусэ къысхуащIри, дежьащ.

1950 гъэхэм  КIыщокъуэ   Алим  итхауэ   щытащ   «Уи  дыхьэшх   макъыр»  зыфIища    усэр.  АтIэ,  дауэ ар уэрэд   зэрыхъуар? Ар къызэрежьам КъБР-м щIыхь зиIэ и журналист КIунтIыщ-ХьэпцIэ Аннэ и гугъу щищIащ «Зы уэрэдым и хъыбар» телэнэтыным.

Астрофизикхэм я къэрал зэхуаку зэгурыIуэныгъэм хэтхэм иджыблагъэ къаIэрыхьащ хьэрш жыжьэм «мащэ кIыфI» жыхуаIэу («черная дыра») зыщызыгъэпщкIухэм язым и гъунэ дыдэм къызэрымыкIуэ къэхъукъащIэхэр зэрыщекIуэкIыр къезыгъэщIа нэщэнэхэр.

Ар сыт жытIэмэ, а щIыпIэм къыщыхэпсыкI нурыбэр апхуэдизу иныщэти, а Iуэхугъуэм кIэлъыплъ щIэныгъэлIхэм (астрономхэм) къагурыIуащ абдежым, GW250II4 нагъыщэр зрата мащэ кIыфIым и Iэхэлъахэм, уахэм щызелъатэ пкъыгъуэ абрагъуитI зэрыщызэжьэхэуар.

УФ-и ФСБ-м и полковник Къэзакъ Аслъэн тхылъ зыбжанэ и IэдакъэщIэкIщ. Редакцэм къеблэгъа ди псэлъэгъум хамэ лъэпкъ пащтыхьхэм я щхьэгъусэ хъуа адыгэ пщащэхэм я гугъу къытхуищIащ.

Макъамэ

Макъамэ защIэщ мы гъащIэр! Псори, псори гухэлъ изогъащIэ! Си гур щохъу дунейм насып защIэ… Дыгъэ бзийм, удз гъэгъам, жыг Iэрысэм, уафэгъуагъуэм, уэшх хуабжьым, уэс щабэм… Псоми, псоми макъамэ къапех. Макъыу хъуари мы си гум зэхех.

И къеуэкIэр мы си гум макъамэщ, сыщигъафIэкIэ куэщIкIэ хэку-анэм. Макъамэхьу йошкIурэх псыIэрышэр… Макъамэпсэу щопсэу вагъуэр уафэм… Дэпыр пIэнкIмэ – макъамэщ, жьыбгъэр фиймэ – макъамэщ. Хэт щегъафIэр игу шы лъэ макъыр, гукъэкIыжым зыхьыжри арауэ.

         «ЗэгурыIуэ мэунэри, зэижитIыр мэунэхъу», жеIэ адыгэ псалъэжьым. Пэж дыдэу зэгурыIуэ здэщыIэр фIыгъуэ тIысыпIэщ, насып кIуапIэщ, къарумрэ лъэщагъымрэ я хэщIапIэщ. Ар наIуэ къыпщещI Мэлей ФатIимэ балигъхэм папщIэ таурыхъ жанрым щIэту итха «Гуэрэныгу Iуащхьэм».

Адыгэхэмрэ ахэр къызытехъукIыжа лъэпкъыжьхэмрэ я тхыдэр илъэс мин бжыгъэ мэхъу. Абы и щыхьэт нэхъыщхьэщ ди бзэмрэ (макъыбзэ) ди хабзэмрэ нэхъ жьы дыдэхэм, нэхъ гугъухэм зэрыхабжэр. КъищынэмыщIауэ, сыт и лъэныкъуэкIи зэпэлъыта, адыгэ хабзэ къекIум хуэдэ лъэпкъым зэригъэпэщын папщIэ, зэман кIыхькIэ яубзыхуа, ягъэфIа, яджа лъабжьэ уиIэн хуейщ.

Ростов къалэм лышх узыфэхэр зыпкърытхэм щеIэзэу дэт IуэхущIапIэм и дохутырхэм къраIуащ цIыхубзым и бгъэр лышхым зэриубыдам и нэщэнэ 11.

Ди жагъуэ зэрыхъунщи, ар иджырей зэманым цIыхушху куэдым къефыкI уз гущIэгъуншэщ. Ростов къалэм дэт онкоцентрым и щIэныгъэлIхэм зэрыжаIэмкIэ, ар къоуэлIагъащIэу къыпхуэщIэнущ мы щытыкIэхэмкIэ:

В соответствии с пунктом 15 Правил полного и (или) частичного ограничения режима потребления электрической энергии, утвержденных постановлением Правительства Российской Федерации от 4 мая 2012 г. № 442 «О функционировании розничных рынков электрической энергии, полном и (или) частичном ограничении режима потребления электрической энергии» (далее – Правила):

1. Утвердить прилагаемый перечень потребителей электрической энергии (мощности), ограничение режима потребления электрической энергии которых может привести к экономическим, экологическим или социальным последствиям.

(ЕтIуанэ Iыхьэ)

Пщынокъуэ Абдул Къанщауэ и къуэр 1907 гъэм Куба къуажэм къыщалъхуащ. Къуажэ школымрэ Налшык дэта ЛУГ-мрэ къиуха нэужь 1933 гъэм БзэщIэныгъэхэмкIэ Москва дэта щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым и аспирантурэм щIэтIысхьащ. Ар зэхуащIыжын хуей щыхъум, Лъэпкъ IуэхухэмкIэ щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым зригъэдзыжащ. Налшык къигъэзэжа нэужь, 1934–1937 гъэхэм ар Къэбэрдей-Балъкъэр щIэныгъэ-къэхутакIуэ институтым щылэжьащ.

Бадзэуэгъуэм и 7, гъубж

♦1918 гъэм Советхэм Екатеринодар (иджырей Краснодар) щрагъэкIуэкIа съездым унафэ къыщащтащ Кавказ Ищхъэрэ республикэ къызэгъэпэщыным теухуауэ.

♦1931 гъэм Урысейм къыщызэрагъэпэщащ мэзхэр, кхъухьлъатэхэр къагъэсэбэпурэ, хъумэным хуэщIа IэнатIэ.

♦1971 гъэм КIыщокъуэ Алим СССР-м и Литературэ фондым и унафэщIу хахащ.

♦1946 гъэм къалъхуащ усакIуэ, тхакIуэ, Адыгэ Республикэм щIыхь зиIэ и журналист Хъурмэ Хъусен.