Календарь событий

Хы ФIыцIэм хэлъэдэж Шахэ псышхуэм ижьрабгъу лъэныкъуэмкIэ Беикъуэпсрэ Бушийрэ къыщыхэхуэжкIэ, а щым я зэхуаку къыдэхутэ хуей зэпэплIимэ-зэхуэщимэм итщ ар. КIахэ адыгэхэм псытIыгу теплъэ зиIэ а щIыпIэм ди нобэми зэреджэр «Бабыкъу къуажэщ». 

ШыщхьэуIу мазэм тохуэ Абхъазыр зыхъумахэм я фэеплъ махуэр. 1992 - 1993 гъэхэм екIуэкIа Куржы-Абхъаз зауэу абхъазхэм я текIуэныгъэкIэ илъэс 30-м щIигъу ипэкIэ иухар къэралпсо мыхьэнэ зиIэт. Зауэм хэкIуэдахэм я фэеплъ махуэшхуэм и щIыхькIэ щIыналъэм илъэс къэс Iуэхугъуэ куэд щокIуэкI: зэхуэсхэр, гукъэкIыжхэр щыкуэд зэIущIэхэр, концертхэр, гъэлъэгъуэныгъэхэр, нэгъуэщIхэри. 

Къэзанокъуэ Жэбагъы (1686 - 1750) адыгэ лъэпкъым къыхэкIа цIыху щэджащэу, узэщIакIуэу, хэкулIу, жылагъуэ лэжьакIуэшхуэу щытащ. И сабиигъуэр щыкIуар Бахъсэн псым и ижьрабгъу лъэныкъуэмкIэ Сэхубг лъапэ теса, ХьэтIохъущыкъуей Ипщэм щыщ Хьэмгъурокъуей хьэблэрщ.

ЦIыху зэчиифIэхэм лъэпкъыр ягъэбжьыфIэ. Ди щхьэр лъагэу дэзыгъэлъагъуж апхуэдэ бзылъхугъэхэмрэ цIыхухъухэмрэ ди мащIэкъым. ГъащIэм и лъэныкъуэ зэмылIэужьыгъуэхэмкIэ бжьыпэр зыубыда цIыхубзхэр яхэтщ хамэ къэралхэм щыхэхэс ди лъэпкъэгъухэми. Абыхэм ящыщу и гугъу фхуэтщIынут Шорэ Тюркан. Ар Тыркум щыщ актрисэ цIэрыIуэщ, режиссёрщ, сценарий етх. И лэжьыгъэр бжыгъэкIэ къэдгъэлъэгъуэнщ жыпIэмэ, а бзылъхугъэм кинофильм 203-рэ трихащ, сериалитху дэщIыгъуу. И лъагагъкIэ къапщтэмэ, ебгъэпщэну хуэфащэу Тыркум иджыри итыр артистищ къудейщ: Гирик ФатIимэ, Кочигит Хюля, Акын Филиз.

Хамэ къэрал къикIа ди лъэпкъэгъу ныбжьыщIэхэм папщIэ епщыкIущанэу Налшык щекIуэкIа щэнхабзэ-узэщIыныгъэ лагерым и къызэгъэпэщакIуэхэм мы гъэм я Iуэху бгъэдыхьэкIэм зрагъэхъуэжащ. Ар псом хуэмыдэу щIалэгъуалэм я егъэджэныгъэм теухуат.

ЩIэныгъэлI-методист гъуэзэджэт, цIыхубэ егъэджэныгъэм и къызэгъэпэщакIуэ икIи унафэщI IэкIуэлъакIуэт Дагъыстэн Республикэм и курыт еджапIэм щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ, педагогикэ щIэныгъэхэмкIэ кандидат, адыгэ литературэр зэраджын тхылъ зэмылIэужьыгъуэхэмрэ пособие зыбжанэрэ зи Iэдакъэм къыщIэкIа Ержыб Аслъэн Къуэш и къуэр.

ЦIыхур и хьэлым емылэжьмэ, гува-щIэхами гугъуехьхэр къылъэщIохьэ, и щхьэм пщIэ хуимыщIыжу мэхъу. Хэт ар зи лажьэр? Шынэм пикIуэта езыра? Хьэмэ щыцIыкIум и гур ираудыIуа? 
А упщIэхэм жэуап кърет нобэ зэдгъэцIыху Нагайченкэ Руслан. Ар медицинэмкIэ психологщ, ФСБ-м и академиер къиухащ, хабзэхъумэ IэнатIэхэм щылэжьащ, Урысейм я психотерапевтхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ, тхылъитI и IэдакъэщIэкIщ. 

ШыщхьэуIум и 11, гъубж

1957 гъэм Москва щызэхуащIыжащ ЩIалэгъуалэмрэ студентхэмрэ я VI дунейпсо фестивалыр. Хэкум ис адыгэхэмрэ хамэ къэралхэр IэмалыншагъэкIэ псэупIэ зыхуэхъуахэмрэ я лIыкIуэхэу а зэхуэсышхуэм хэтахэр абы щызэрыгъуэтыжауэ, я хъыбар щызэIэпахауэ щытащ.
1934 гъэм къалъхуащ КъБР-м и цIыхубэ артист, УФ-м щIыхь зиIэ и артист Къаздэхъу СулътIан.