Махуэгъэпс

НОБЭ

ЩIышылэм и 12, блыщхьэ

Урысей Федерацэм и Прокуратурэм и лэжьакIуэм и махуэщ
1922 гъэм
Къэрэшей-Шэрджэс АО-р къэунэхуащ.
1916 гъэм къалъхуащ техникэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, РСФСР-м щIыхь зиIэ и егъэджакIуэ Къатхъэн Чэрим.
1948 гъэм къалъхуащ ЩIДАА-м и академик, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и Жылагъуэ палатэм хэт, Урысейм ис адыгэхэм я лъэпкъ-щэнхабзэ автономием и унафэщI Уэхъутэ Александр.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 30, гъубж
1931 гъэм къалъхуащ КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Чым Юрэ.
1934 гъэм къалъхуащ къэрал лэжьакIуэ, УФ-мрэ КъБР-мрэ щIыхь зиIэ я дохутыр Бер Мухьэдин.
1958 гъэм къалъхуащ биологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, КъБР-м щIэныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Тембот ФатIимэт.
                                                                      Дунейм и щытыкIэнур

КъэкIыгъи псэущхьи – ирепсэу!

КъэкIыгъэхэмрэ псэущхьэхэмрэ я махуэр ООН-м и Ассамблее Нэхъыщхьэм и унафэкIэ дыгъэгъазэм и 29-м ирырагъэхьэлIащ. Ар, Биологие зэмылIэужьыгъуагъэм и махуэр, 1994 гъэ лъандэрэ къэрал псоми, Урысей Федерацэри хэту, щагъэлъапIэ. Мурадыр хуэгъэзащ, нэхъ цIыкIу дыдэхэм я деж къыщыщIэдзауэ цIыхухэм я деж щиухыжу, псэ зыIут псоми гъащIэ яIэну зэрахуэфащэм иджыри зэ дегупсысыным. 

IэщIагъэ псэемыблэж

КъегъэлакIуэм и махуэр Урысей Федерацэм гъэ къэс щагъэлъапIэ дыгъэгъазэм и 27-м. 
И къэунэхукIэ хъуам дытепсэлъыхьмэ, РСФСР-м и Министрхэм я Советым 1990 гъэм дыгъэгъазэм и 27-м къыдигъэкIа унафэм тету, ди къэралым къыщыунэхуащ КъегъэлакIуэхэм я урысей корпус зыфIаща къулыкъур. Иужьым, УФ-м и япэ Президент Ельцин Борис 1995 гъэм дыгъэгъазэм и 26-м къыдигъэкIа унафэм тету, а IуэхущIапIэм зэреджэр зэрахъуэкIащ «КъызэрымыкIуэ щытыкIэхэм япэщIэтынымкIэ къэрал комитет» жиIэу. 

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 26, мэрем
Урысейм и ПВО-м хыхьэ Лъэсыдзэхэм я махуэщ
1991 гъэм
СССР-р зэрыщымыIэжымкIэ декларацэр къащтащ.
1937 гъэм къалъхуащ дирижёр, КъБАССР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Мыз Борис.

Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, республикэм уэфIу щыщытынущ. Махуэм хуабэр градус 1 - 2, жэщым щIыIэр градуси 5 щыхъунущ.
Лъэпкъ Iущыгъэ:
ЛIы и псалъэ епцIыжыркъым.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 25, махуэку

1914 гъэм къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Къанкъуэщ Ахьмэдхъан.
1919 гъэм
къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Байсултанов Алим.
1919 гъэм
къалъхуащ Совет Союзым и ЛIыхъужь Яхэгуауэ Михаил.
1923 гъэм
къалъхуащ композитор, КъБАССР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Балэ Мухьэдин.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 24, бэрэжьей

Урысейм и Дзэ щIыхьым и махуэщ
1839 гъэм
къалъхуащ Уэсмэн пащтыхьыгъуэм и маршал, Кавказым и тхыдэм теухуа лэжьыгъэ куэд къытрезыгъэдза Бэрзэдж Зеки-пэщэ.
1954 гъэм къалъхуащ техникэ щIэныгъэхэмкIэ доктор, КъБКъМУ-м и профессор ЕхъулIэ Мартин.
1957 гъэм къалъхуащ экономикэ щIэныгъэхэмкIэ доктор Къэзанш Хьэлимэт.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм  и 23, гъубж

УФ-м Экологие, технологие, атом кIэлъыплъыныгъэхэмкIэ и къулыкъум (Ростехнадзор) и махуэщ

Урысейм и Дзэ-Хьэрш Къарухэм гъуэгуанэ кIыхь зэпызычыф я авиацэм и махуэщ

1905 гъэм Тэрч областым зауэ щытыкIэ щагъэувауэ щытащ.

1947 гъэм СССР-м и Совет Нэхъыщхьэм и Президиумым унафэ ищIащ ИлъэсыщIэр къыщихьэ щIышылэм и 1-р гъэ къэс гъэлъэпIэным икIи ар мылэжьэгъуэ махуэу гъэувыным теухуауэ.

НОБЭ

Дыгъэгъазэм и 22, блыщхьэ
Энергетикым и махуэщ
Урысей Федерацэм и Пенсэ фондыр къыщызэрагъэпэща махуэщ
2001 гъэм
Налшык къыщызэIуахащ Къэрал киноконцерт гъэлъэгъуапIэ.
Дунейм и щытыкIэнур
«pogoda.yandex.ru» сайтым зэритымкIэ, республикэм пшэр техьэ-текIыу щыщытынущ. Хуабэр махуэм градуси 6 - 7, жэщым градус 0 - 2 щыхъунущ. ЩIым и малъхъэдис щытыкIэм балли 4-кIэ зихъуэжынущ.

Лъэпкъ Iущыгъэ:
ПцIищэ нэхърэ зы пэж.

Энергетикэм и махуэм

1920 гъэм СССР-м щызэхалъхьауэ щыта экономикэ программэм мыхьэнэ къызэрымыкIуэ иIащ, къэрал абрагъуэм ток зэрырикIуэ кIапсэхэр щаукъуэдииным хуэгъэзауэ. Абы зэреджэр «ГОЭЛРО-м и плант».   

Жылагъуэ экономикэр зыхуэдэнур электроэнергетикэм и щытыкIэ- зыужьыкIэм епхащ. 

Страницы

Подписка на RSS - Махуэгъэпс