Литературэ

КъБР-м и тхакIуэхэр Мейкъуапэ щохьэщIэ. Сурэтым щыволъагъу Щомахуэ Амырхъан, Кулиев Къайсын, МэшбащIэ Исхьэкъ сымэ. 1976 гъэ

С поэтом Сергеем Михалковым. Москва, 1955 год

Из-за одного коня пьют воду и сто других

На встрече с президентами Адыгеи и Абхазии Хазретом Совменом и Сергеем Багапшем. г. Майкоп, 2005 год, октябрь

Только теперь понимаю

ЦIыху гъащIэм деж илъэсхэр пкIэлъей дэкIуеипIэм ещхьщ - абы и нэ бжыгъэхэм хэхъуэхукIэ, узытет ­лъагапIэми зеIэт. ХьэкIуащэ Андрей нобэ здынэса илъэс 90 лъагапIэм тету зыкъиплъыхьмэ, илэжьа Iуэхухэм, зыIэригъэхьа ехъулIэныгъэхэм еплъыжмэ, жиIэ хъунущ зэрынасыпыфIэр.

Критик, литературэдж, щIэныгъэлI цIэрыIуэ ХьэкIуащэ Андрей Хьэнащ­хъуэ и къуэр Тэрч районым хыхьэ Арыкъ (Борыкъуей) къуа­жэм 1929 гъэм дыгъэгъазэм и 27-м къыщалъхуащ. 1948 - 1952 гъэхэм ар ­щеджащ Ленинград дэт къэрал университетым и филологие ­факультетым. Налшык къигъэзэжа нэужь, Къэбэрдей радиовещанэм мазэ зытIущкIэ щыIащ. АдэкIэ, Къэбэрдей къэрал пединс­титутым и аспирантурэм щIэтIысхьэри, 1955 гъэм ар къиухащ.

Лъэпкъ литературэр, лъэпкъыбзэр курыт еджапIэм щIэсхэм ябгъэ- дэзылъхьэхэм, нэхъ щIалэIуэхэм я ­гугъу умыщIмэ, куэд яхэту къыщIэ­кIынкъым ХьэкIуащэ Андрей иримыгъэджа. Абы я закъуэ! Адыгэ газетым, радиом, телевиденэм, нэгъуэщI Iэ­натIэ зэмылIэужьыгъуэхэм нэхъапэм Iута, ноби Iут цIыху Iэджэм къызэранэ­кIащ а лIы щэджащэм и «школыр», цIыху куэдым сэбэпышхуэ яхуэ­хъуащ абы и дерсхэр.

Лъэпкъым и тхыдэм хэмыгъуэщэн лъагъуэ, Iэужь дахэ къэзыгъэна адыгэ щIалэр 1890 гъэм Адыгейм хыхьэ ХьэкIуринэхьэблэ къыщалъ­хуащ.

ЗэдзэкIыгъэр нимыгъэсу, Куу лэжьакIуэ макIуэ нобэ,
ЩIалэм емыгупсысыфу зэныкъуэкъужащ зыкъомрэ.

Уи гурыфIыр къелъэфажьэ, фэрыщIыгъэр зыпщIэхэх,
Гугъэ лъэрымыхьым пежьи, уи гур псалъэкIэ къэщтэф.

(КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр гъатхэпэм и 25-м, мэлыжьыхьым и 8-м итщ).

  А щIалищыр къицIыхужмэ, я «амирри» къыкъуэкIынщ,
РэIис къелмэ, акъылыншэм гъащIэ иIэу къыщIэкIынщ.

Армырами цIэрыIуэнкIэ щIыхуэ зытемылъ хъыджэбзым
Хъыбар зэпыщIапIэу щыIэм ущыхуэзэт и унэцIэм.

«IэлъэщI зытелъ пщащэ цIыкIур бэевичхэм ятекIуащ».
Пэжи пцIыи, ауэ цIыхухэр лъэныкъуищ зэрищIыкIащ.