Литературэ

Ипэм деж, укIытэм ихьу, лъэныкъуитIри тIэкIу
Iэнкунт,
Угупсысэ-умыпсалъэу, илъэс дапщэ пхуехьэкIын?

КъэкIуагъащIэу, псэупIэщIэм жэщитI хуэдэ щрахауэ,
Мыгъэзэш шей къахущIехьэ, шэ гъэпщтакIэ зэIихауэ.

Iэнэм нызохьэс щыжиIэм, Щабэ и хьэ банэ макъ
Я куэбжэпэм къыщыIуати, Кубра цIыкIур щIэлъэтащ.

- Сыт ар? - Уэзир къогузавэ, бзэ къыхихым гу лъимытэу.
- Жэмхэр къыдохьэжри, ди хьэр, япежьауэ тIэкIу мэшхыдэ.

Ар къэзыпсэлъа Iэкуандэ, бзагуэ хъуамэ нэхъ къищтэнт,
Ауэ хьэщIэ нэмысыфIэр, жэуапыншэу къэбгъэнэнт?!

Данэху унэр къыщилъэскIэ хъыданищ IэщIэлъу плъагъумэ,
«ЗэрищIынур сщIарэт», - жыпIэу, куэдрэ умыгъэщIагъуэ.

ЯПЭ IЫХЬЭ

ПЭУБЛЭ

Тхьэуэ Лъагэм и дахагъэр зэуэ ищIкъым нэIурыт,
Дзыхь хуэпщIыфу уригъасэу, пIалъэ кIыхь къыппеубыд.

Махуэр кIуэкIэ гъащIэм хэщIкъым. ГущIэгъубэм Iуэху уищIамэ,
ПлъапIэ псоми теIэбэнур тэмакъкIыхьхэрауэ жаIэ.

«Къэрэндащыр» урысыбзэщ, «къалэм» жызыIэр хьэрыпщ,
Хьэрф изытхъэ Iэмэпсымэм и анэдэлъхубзэр сыт?

Ди бзэм псалъэ хуримыкъуу зигу темыхуэ щIалэ гуэрхэм
«Рытх» фIащауэ зэхэсхащи, вдэну сщIамэ, есхьэжьэнут.

Лондон щыпсэу адыгэ усакIуэ цIэрыIуэ, Урысей Федерацэм, Дуней псом я ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэхэм хэт, УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэ­жьакIуэ, филологие щIэныгъэхэм я доктор, Сочэ къалэм дыгъэгъазэм щекIуэкIа ЕтIуанэ дунейпсо кинофестивалымрэ SIFFA киносаугъэтымрэ къы­зэзыгъэпэща икIи абы и президент хъуа,

Переделкинэ щыIэ тхакIуэхэм я унэм щы­зэ­хуэсащ КIыщокъуэ Алим, абы и щхьэгъусэр, Къандур Мухьэдинрэ Любэрэ. 2001 гъэ

Хьэткъуэ Умарщ (Омер СейфеддинкIэ зэджэжыр) иджырей тырку литературэм и новеллэ жан­рым и лъабжьэр зыгъэтIылъар. Тха­кIуэ-реалистым, тырку ли­тера­ту­рэм и мызакъуэу, дунейпсо литературэм увыпIэ хэха щеубыд.

Адыгэ лъэпкъым къы­хэкIа Лохвицкий Михаил (Аджыкъу Джэ­рий) Куржым и ТхакIуэ­хэм я союзым и урыс къудамэм и уна­фэщIт. Абы и къалэмыр хуэлажьэрт зэ­ныбжьэ­гъугъэр гъэбыдэ­ным, лъэпкъ зэмылIэужьы­гъуэхэм къахэкIа цIыху­хэм я гъащIэр, я дуней еплъыкIэр къэгъэлъэ­гъуэным. Аджыкъур тетхыхьащ адыги, куржыи, урыси, румыни, мэжэри, лыхьи...

«Мысыр литературэм щыбгъуэтынущ зи цIэр фIыкIэ къипIуэ хъуну куэд, ауэ а псом япэ игъэщын хуейщ етIощIанэ лIэщIы­гъуэм псэуа Щэукъий Ахьмэд, Мысырым я усакIуэ нэхъ ин дыдэр», - апхуэдэу щит­хащ Луговской Владимир «Мысырым и усакIуэхэм я усэхэр» тхылъым хуищIа хэзыгъэгъуазэм. Тхылъыр 1956 гъэм Мэзкуу къыщыдэкIащ. Ар къызэIуех Щэукъийм и поэзиемкIэ. Адыгэ лъэпкъым къыхэкIа нэгъуэщI усакIуитIми - Мыхьмуд Сами аль-Барудирэ Исмэхьил Сабрирэ - я усыгъэхэр ихуащ а тхылъым.

- Ар сыт хуэдэ опыт? - Угъурлыжь щIоупщIэ, хъыбар гъэщIэгъуэн едэIуэну зигъэхьэзыра нэхъей. - А дуракыжьыр химик хъуауэ ара, Менделеевым и лъэужьыр ихуу?
- СщIэркъым, ауэ…дыгъуэпшыхь узэфа коньякыр зыщIар аращ…

(КIэлъыкIуэр. ПэщIэдзэр
  мазаем и 21-м итщ).