Литературэ

Тотрэшрэ Емынэ-ЖьакIэрэ я хъыбар

(Нарт тхыдэжь)

Нарт тхьэмадэжьти, Албэч шу гуп зыщIигъури, зекIуэ ежьащ:

 – Емынэ-ЖьакIэ и щхьэр къэтхьынщ, – жаIэри.

Емынэ-ЖьакIэ нартхэ я биижьт, нартхэ къалъихьэурэ бэлыхь хидзэ зэпытт: я шыбз гуартэр яфIихуащ, кIэс ищIурэ яфIихьари мащIэкъым. И ужь ихьэ щхьэкIэ, лъэщIэмыхьэурэ Емынэ-ЖьакIэ и лъэужьыр кIуэдыжырт.

 – И лъэужь дытемыхьауэ къэдгъэзэнкъым, – жиIэри арат Албэч щIежьар.

Лагъуэ-Накъэ

«ЛагъуэнакъэкIэ» зэкIэ щIыпIэр бгыщхьэ тафэ хъупIэщ, къущхьэхъущ. Зыпэгъунэгъу хы ФIыцIэм елъытауэ ар здэщыIэм и лъагагъыр метр 2000-м щIегъу. Абдеж къыщожьэ Ищхъэрэ - КъухьэпIэ Кавказым и псыщхьэ куэд. 
ЩIыпIэ дахэкIейм зэреджэ хъуам теухуауэ адыгэхэм хъыбар зыбжанэ къадокIуэкI. Абыхэм ящыщ зыщ «фIыуэ плъагъум мафIэми удыпыхьэнщ!» - жыхуиIэ кIахэ адыгэ псэлъафэм пэджэж, фIылъагъуныгъэ къабзэ зи зэхуаку дэлъа, гурэ псэкIэ зэбгъэдэта ныбжьыщIитIым, Лагъуэрэ Накъэрэ, ятеухуа IуэрыIуатэ кIэщIри. 

ГъащIэ теплъэгъуэхэр

Илъэс куэдкIэ адыгэбзэмрэ адыгэ литературэмкIэ егъэджакIуэу лэжьа Багъ Марьям итхыжащ и гъащIэм къыщекIуэкIа теплъэгъуэ гукъинэжхэр, и нэхъыжьхэм жаIэжу зэхихыжа хъыбар гъэщIэгъуэнхэр. Абыхэм ящыщ дэтхэнэ зыри IущыгъэкIэ, гуапагъэкIэ, хуабагъэкIэ гъэнщIащ икIи узыщIагъэгупсысыжу апхуэдэщ. Нобэ фи пащхьэ идолъхьэ абыхэм ящыщ зыбжанэ.

Къэбэрдейм цеипхъэжь джанэр зэрыщаха щIыкIэр

(Хъыбар)

Нарт Бэтей и хъыбар

Зы къуажэ гуэрым зы нарт лIыжь дэст, къуищ иIэу. Нартыр махуэ гуэрым мэзым кIуащ пхъэ къихьыну. КIуэри, пхъэр зэкIуэцIипхэри къежьэжауэ, къыздэкIуэжым, зы блэ ин гуэрым хуэзэри, къимыгъакIуэу и кум ириубыдащ. Ириубыдэри, нартым жриIащ:
 – Иджы уэ узмышхыу хъунукъым.
Нартыр елъэIуащ:
 – Сумышх, сутIыпщыж.
 – УзутIыпщыжынщ, уи щIалищым языхэз узэрынэсыжу къысхуэбгъэкIуэнумэ.
Тхьэ щыхуиIуэм, къиутIыпщыжащ нартыр. КъиутIыпщыжри къэкIуэжащ.

Барэсбий и «Хьэмыцэр»

Сабийхэм папщIэ

Усэным къыхуигъэщIат

УсакIуэ цIэрыIуэ ХьэIупщы (Куэцэ) Лолэ Мацэ и пхъур псэужамэ, и ныбжьыр илъэс 95-рэ ирикъунут.
Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Сэрмакъ къуажэм 1929 гъэм накъыгъэм и 10-м къыщалъхуащ. Къуажэ курыт еджапIэр къызэриухыу, Лолэ щылэжьащ Сэрмакъ жылэм и колхозым. 1946 гъэм абы къыхуагъэфэщащ «За трудовую доблесть» медалыр. 

Нэрымылъагъу лэжьыгъэкIэ куэд наIуэ зыщIхэр

Куэд, псом хуэмыдэу къызыхэкIа лъэпкъыр фIыуэ зылъагъу щIалэгъуалэр, щыгъуазэщ «Gukhel» («Гухэлъ») телефон гуэдзэным (приложенэм). Ар къызэрызэрагъэпэщрэ илъэсищым нэблэгъащ. «Лъапсэ» ютуб каналыр зыщIари «Гухэлъыр» зейхэращ, къуажэ гъащIэр къыщыгъэлъэгъуа нэтынхэращ абы нэхъ зытригъащIэр. Ди республикэм и къуажэ зыбжанэм трахащ, адрейхэр Адыгейм, Къэрэшей-Шэрджэсым я жылэхэщ. «Гухэлъ» гуэдзэныр къыщызэIутхым гуращэу тщIар куэд хъурт, къызэрыщIэддзари «Нарт хэку» лэжьыгъэшхуэрт, нарт хъыбархэм дыкъеджэу. Псори зытеухуэжар адыгэбзэмрэ лъэпкъ щэнхабзэмрэ хъумэнырщи, абы и лъэныкъуэкIэ зыгуэр тхузэфIэкIмэ, къыдэмыхъулIа фIыгъуэ щыIэкъым», - жеIэ «Къэрэкъан» студием и къызэгъэпэщакIуэ икIи и унафэщI Къущхьэ Оксанэ.

IЭНЭР ЛЪАКЪУИЩ ИРИКЪУМЭ…

ГъукIэ-Мэремкъул Маринэ

Новеллэ

Хэку зауэшхуэм и гъуэгуанэ кIыхьыр и пэм къыщыщIэдзауэ и кIэм нэс езыхьэкIа си адэшхуэ ГъукIэ Бан фэеплъ хузощI.  

 

Сабийхэми яхуэгуапэт

ГъукIэлI Исуф (Юрэ) Цацым и къуэр тележурналист Iэзэу зэрыщытам и мызакъуэу, усэхэри рассказхэри итхырт.  Абыхэм яхэтщ сабийхэм яхуэгъэзахэри. Мыбдежым къыщытхьыр апхуэдэхэм ящыщ зыщ. Къызэрытхыжар 2007 гъэм Абхъазым и къалащхьэ Сыхъум къыщыдэкIа «Шы лъэмакъ жылэ» зыфIища и тхылъырщ. 

Хьэндыркъуакъуэхэм я бзэ

Ди дадэ бдзэжьеящэшхуэт. Гъэмахуэ пщыхьэщхьэ уэм дахэу, дадэ дэрэ бдзэжьей дещэу гуэл Iуфэм дыIуст. Аддэ жыжьэу, адрыщI псы IуфэмкIэ къиIукIыу, мылицэ хьэндрэфийм ещхьу, фий макъ дахэ къоIу.

Страницы

Подписка на RSS - Литературэ