Щэнхабзэ

Дыгъэм игъэфIа сурэтхэр

Гъэмахуэ дыгъэр щIылъэм къыхуэгуапэу, бзухэм уэрэд кърашу, жыгхэр я къудамэ щхъуантIэхэмкIэ зэжьэхэуэу, уафэм и къабзагъэм дунейр фIыуэ уигъэлъагъуу зы махуэ дахэм сурэттеххэм «Свой ­стиль» зыфIаща клубым ХьэтIохъущыкъуей жыг хадэм щигъэлъэгъуащ республикэм и сурэттеххэм я лэжьыгъэхэр. 

Зым адрейм къыпещэ

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и къэралыгъуэр илъэси 100 зэрырикъуам и щIыхькIэ ящIа павильоным мы махуэхэм щокIуэкI «МеЭтры искусства» зи фIэщыгъэ гъэлъэгъуэныгъэ гъэщIэгъуэн. 

Тотрэш и лIыгъэр

Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал институтым и лэжьакIуэ Быхъурэ Мухьэмэд къызэрилъытэмкIэ, Тотрэш ехьэлIа сюжетхэм я бжыгъэр пашэу нарт эпосым къыхэщыж лIыхъужь нэхъыщхьэхэм яйм хуэдиз мыхъуми е абыхэм хуэдэу циклышхуэ щхьэхуэ къамыгъэщIми, мы лIыхъужьым и шыфэлIыфэр ящыщщ нэхъыбэу IуэрыIуатэм къыхэнахэм. 

Адыгэ дунейр къегъэлъагъуэ

Куэбл Артур Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ сурэтыщIщ, и лэжьыгъэхэм къыщегъэлъагъуэ адыгэ гъащIэмрэ ди хабзэжьхэмрэ. 1975 гъэм Хъумэрэ къуажэм къыщыхъуащ, Черкесск ерыскъы индустриемкIэ, туризмэмрэ сервисымкIэ и колледжым пщэфIэным щыхуеджащ. Иджыри студенту сурэт щIыным дихьэхауэ щытащ. ЕджапIэ нэужьми, къулыкъу щрихьэкIым, унэм письмо къыщитхкIэ, тхылъымпIэ къуапэм теплъэ телъыджэхэр къызэрыщ сурэтхэр трищIыхьырт. Куэблыр зыхуеджа IэщIагъэм зэи ирилэжьакъым, ар Черкесск IэфIыкIэ щащI фабрикэм и хъумакIуэщ. ЛэжьакIуэхэр зэбгрыкIыжа нэужь, ар гупсэхуу пэротIысхьэ сурэт щIыным. 

Къафэ гъуазджэр зи гъащIэ

КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, лэжьыгъэм и ветеран, сабий къэфакIуэ ансамблищым я къызэгъэпэщакIуэ Къардэн Марзэбэч и гупищри щапхъэу къалъытащ. 
Къафэм и мыхьэнэр, лъэпкъ щэнхабзэм абы щиIыгъ увыпIэмрэ цIыху Iэпкълъэпкъыр зэригъэдахэмрэ къэIуэтэгъуейщ. Щысабийм къафэм димыхьэхыр зырызыххэщ. Мы тхыгъэр зытеухуа Къардэн Марзэбэчи етхуанэ классым щыщIэсым илъэс 40-м щIигъуауэ езым сабийхэр къафэм хуегъасэ.

Театр гъуазджэм и цIыху

КъБР-м и цIыхубэ артист, КъБР-м щIыхь зиIэ и артист, Урысейм ис лъэпкъхэм я Артиадэм, республикэм и Къэрал саугъэтым я лауреат, артист цIэрыIуэ КIэмыргуей Валентин ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым и утыкур илъэс 40-м щIигъуауэ егъэбжьыфIэ. 

Утыкур зыгъэфIэрафIэ

Шэрджэс Iэсият Налшык дэт Макъамэ театрым и уэрэджыIакIуэ пажэщ, и макъ дахэр цIыхухэм я гум дохьэ. Iэсият Къэрэшей-Шэрджэсым щыщ Хьэбэз къуажэм къыщалъхуащ. Черкесск къалэм макъамэмкIэ школымрэ училищэмрэ къыщиухащ. Абы и ужькIэ щеджащ Дон Iус Ростов Рахманиновым и цIэр зэрихьэу дэт консерваторэм, ар диплом плъыжькIэ къиухащ.

 Бзылъхугъэм и лэжьыгъэр фIыуэ елъагъу, Макъамэ театрым и пщIэр зэрыиныр жеIэ:

И лэжьыгъэхэм я мыхьэнэр пхуэмыIуэтэнщ

И лъэпкъыр зыхуеймрэ зыщIэхъуэпсхэмрэ телэжьа демократ лэжьакIуэхэм ящыщ зыщ жылагъуэ, просветительскэ лэжьыгъэ езыгъэкIуэкIа Къэшэж ТIалиб. ПхужымыIэну инщ абы лъэпкъ щIэныгъэр къэIэтынымкIэ, адыгэ IуэрыIуатэм и тхыгъэхэр зэхуэхьэсынымрэ къыдэгъэкIынымкIэ ищIар.

Ажджэрий и къуэ Кушыку хуауса гъыбзэхэр

Кушыкупщ теухуа гъыбзэр япэ дыдэ къытехуащ 1889 гъэм Тифлис къыщыдэкIа тхылъым, Тамбий Пагуэ итхыжауэ. Ардыдэр щIэныгъэлI Гъут Iэдэм зэридзэкIри урысыбзэкIэ къытридзащ Хъупсырокъуэ Хъызыр къыдигъэкIыу щыта «Черкесия» журналым (№3, 2005 гъэ). Тыркум ис адыгэхэми дзапэ уэрэду яIурылъщ ар. Абы и щыхьэтщ Къущхьэ Догъэн зэхуихьэсыжахэм ящыщ вариантыр. Къэбэрдейм щыжаIэ вариантитIымрэ шэрджэс вариантымрэ КъардэнгъущI Зырамыку зэхуихьэсыжахэм яхэтщ. Ахэр ихуащ «Адыгэ уэрэдхэмрэ пшыналъэхэмрэ» тхылъым, 1990 гъэм Москва къыщыдэкIам. Мы уэрэдылъэм вариантитхури итщ.

Лъэпкъ музейм и къекIуэкIыкIар

Музейхэм щахъумэ лъэпкъ зэмылIэужьыгъуэхэм я щэнхабзэ, гъуазджэ, тхыдэ хьэпшыпхэр, лъапIэныгъэхэр, сурэтхэр. Ахэр яфIэгъэщIэгъуэнщ зыплъыхьакIуэхэм, тхыдэм, гъуазджэм дихьэххэм, зи нэгу зезыгъэужьхэм. ИлъэсищэкIэ узэIэбэкIыжрэ тхыдэм уриплъэжмэ, КъБР-м и Лъэпкъ музейр зэрызэфIагъэувар гъэщIэгъуэнщ.

Страницы

Подписка на RSS - Щэнхабзэ