Щэнхабзэ

Ди фильмыр Мароккэми нэсащ

АР-м щIыхь зиIэ и журналист, режиссёр, сценарист Даур Хъусен триха «Пщы Марыхъу» адыгэ тхыдэ-художественнэ фильмыр иджы Мароккэм щагъэлъагъуэ.

«Сыринэм» и зэфIэкIыр

Анэдэлъхубзэр, лъэпкъ щэнхабзэмрэ хабзэмрэ хъумэным хуэгъэп­сауэ «Адыгэ дуней» жылагъуэ фондым илъэситху ипэкIэ къызэригъэ­пэ­ща «Сыринэ» адыгэ ныбжьыщIэ театрым ехъулIэныгъэфIхэр иIэщ.

Ухэт уэ, хьэт?

Илъэс мин бжыгъэ зыбжанэкIэ узэ­IэбэкIыжмэ, Кавказ Ищхъэрэмрэ Азие ЦIыкIумрэ щыпсэуа, адыгэр къызыте­хъукIыжа хьэт лъэпкъыжьым и цIэр зе­зыхьэ къэфакIуэ гупыр мы гъэм илъэс 20 ирикъуащ. 2005 гъэм бадзэуэгъуэм и 9-м «Хатти» къэфакIуэ гупыр япэу утыку ­къыщихьауэ щытащ Къайсэр къалэм.

Псалъэ бутIыпщар шэ икIам хуэдэщ

Къэбэрдей-Балъкъэрымрэ Адыгеймрэ щIыхь зиIэ я артист ДыщэкI Артур адыгэхэр зэрыс хэгъэгухэм къыщызымыцIыху щыIэжкъым, щIалэр утыку япэу къызэрихьэрэ цIы­хубэм я гум дыхьауэ жыпIэ хъунущ. Зи уэрэд жыIэкIэмрэ макъымрэ зыми хыумыгъэгъуэщэну ДыщэкIыр ящыщщ мы илъэсыр зыхуэфIахэм, ехъулIэныгъэ зиIэхэм. Ахэр къызэщIэткъуэжыну артистыр ди хьэщIэщым къедгъэблэгъащ.

Уэрэдыр гумрэ псэмрэ дыхьамэ…

УФ-м щIыхь зиIэ и артист,­ зи псэр дахагъэм, фIы­гъуэм, макъамэмрэ пшыналъэмрэ къыхуигъэщIа, адыгэ щыпсэу дэнэ щIыпIи къыщацIыхуа, цIыхубэм фIыуэ ялъэгъуа уэрэ­джы­IакIуэ Нэхущ Чэрим и ныбжьыр пщэдей илъэс 55-рэ ирокъу. Абы ирихьэлIэу Чэрим зы­хуэдгъэзащи, къ­ы­джиIахэм фыщыдогъэ­гъуазэ. 

ЦIэхэм хэкIыпIэ яхуэхъуар

Нарт эпосым щыцIэрыIуэ дыдэхэм ящыщщ Сэтэней, Нэсрэн, Бэдынокъуэ, Хъымыщ и къуэ Батэрэз, Къанж и къуэ Щэуей, Албэч и къуэ Тотрэш сымэ я цIэхэр. ЗэрыгурыIуэгъуэщи, абыхэми, нэгъуэщI нартыцIэ Iэджэми хэкIыпIэ яхуэхъуар гъэбелджылыгъуафIэкъым, щIэныгъэлIхэр Iэджэрэ иризэдэуащ абы, иризэдэуами, зыгуэрым траубыдэфакъым. Дауи, языныкъуэхэм зэралъытэу, а псор адыгэбзэм и лъапсэм щызэфIэувауэ плъытэныр тэмэмкъым, абы нэхъри ухигъэзэрыхьын фIэкIа, Iуэхум и пэжыпIэм уришэлIэнукъым.

ЦIыхугъэм и щапхъэ

Лъэпкъ гъуазджэр хъумэнымрэ абы нэхъыбэ щыгъэгъуэзэнымрэ зи гуащIэшхуэ хэзылъхьа гупщ «Кабардинка» Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал академическэ ансамблыр. Ар щызэфIэува лъэхъэнэр ди щIыналъэм и тхыдэм щыщ зы IыхьэфIу къалъытэ.
Ансамблым утыку къришащ къэфакIуэ пщIы бжыгъэхэр, абыхэм ящыщ куэдым къыхуагъэфэщащ РСФСР-м, КъБАССР-м я цIыхубэ, щIыхь зиIэ я артист цIэ лъапIэхэр, къратащ СССР-м и медалхэр, орденхэр, щIыхь, фIыщIэ тхылъ бжыгъэншэхэр. Сыт хуэдэ щIыпIэ гупыр щыIами, дэнэкIи абы Iэгуауэшхуэхэр къыщыхуаIэтащ. 

Куэд дыдэм щыгъуазэ щIэныгъэлIт

Еджагъэшхуэ, жылагъуэ лэжьакIуэ цIэрыIуэ, кавказ филологиемрэ этнокультурологиемкIэ IэщIагъэлI нэс, Абхъаз Республикэм щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м щIэ-ныгъэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и цIыхубэ тхакIуэ Нало Заур Мыхьэмэт и къуэм лъэпкъ щэнхабзэмрэ щIэныгъэмрэ хуищIа хэлъхьэныгъэр къыпхуэмылъытэным хуэдэщ.

Пщащэм и щэныр фащэм къыхощ

Адыгэ пащащэ жан, дэрбзэр, зи адыгэп­сэр, зи гупсысэхэр лъэпкъ гуры­гъузкIэ къулей Щоджэн Дианэ Дзэлы­къуэдэс щыщщ. КъБКъУ-м дизайнымкIэ и колледжым дэн-бзэным щыхуе­джащ, и IэщIагъэм теухуауэ ехъулIэ­ныгъэхэри иIэщ. Адыгэ бзылъ­хугъэ фа­­щэхэр, европей фэилъхьэ­гъуэхэр ед, ахэр куэдым я гум дохьэ. Дианэ ида фэилъхьэгъуэ­хэм пщащэ­хэр гуфIэгъуэ пшыхьхэм иро­кIуэ, фа­щэ­рэ щэнкIэ псоми къахэщу. И Iэда­къэ­щIэкIхэмкIэ гъэ­лъэгъуэныгъэхэм хэтащи, абыхэм я ­гугъу фхуэтщIыну ды­хуейщ. Налшыкрэ Георгиевскрэ ще­кIуэкIа Щоджэн Диа­нэ идахэм щыщ ишащи, абы тыдогъэпсэлъыхь. 

Куэдым фIыуэ ялъагъу уэрэджыIакIуэ

УФ-м щIыхь зиIэ и артист, Къэбэрдей-Балъкъэр, Къэрэшей-Шэрджэс, Адыгэ, Ингуш, Осетие Ищхъэрэ-Алание республикэхэм я цIыхубэ артист, «Адыгейм и ЩIыхь» медалыр зыхуагъэфэща уэрэджыIакIуэ цIэрыIуэ Нэхущ Чэрим и ныбжьыр илъэс 55-рэ ирикъуащ. 

Страницы

Подписка на RSS - Щэнхабзэ