Дэнэ къыздикIар щымыIэ щхьэ бжыгъэхэр?

Иджыблагъэ «Адыгэ псалъэ» газетым къэпсэлъащ пенсэм тIысыжауэ щыс цIыхубзыр: къыздикIар имыщIэу абы къыхурагъэхьащ псым щIит уасэр зэрызэтригъэхьам къыхэкIыу Iуэхур судым иратынкIэ зэрыхъунур зытет, мыхъуркIэ щIэгъэбыдэжа квитанцыр.  Езым мазэ къэс, щапхъэ зытрахым хуэдэу, коммунальнэ Iуэхутхьэбзэ псоми япэкIуэ уасэр зэхэхауэ ет. Квитанцым тет телефон номерымкIэ тхьэмахуэ енкIэ ищIащ - зыми къытрахыркъым. Налшык и «Водоканал» IуэхущIапIэм запищIэу щыщIэупщIэм, цIыхуитI и фэтэрым къыкIэщIатхауэ иту къыщIэкIащ.

- Фи фIэщ хъункъым сэ сыздагъэпсэлъам и жылыр: зым зы жеIэ, адрейм зыкъызигъэгъуэтыркъым. Сэ си закъуэщ, къэскIухьыну къыстохьэлъэ. Апхуэдизым ящыщу зым жэуап гъэхуа къызитыркъым.  ЩIыхуэ стелъкъым, - аращ пенсионерым жиIар.

 Илъэс зыбжанэ хъуауэ апхуэдэ тхылъымпIэхэр куэдым къаIэрохьэ икIи псоми цIыху щхьэ бжыгъэ ямыIэхэр «Водоканал»-м и сайтым къыщыгъэлъэгъуауэ къыщIэкIащ.

Тхьэусыхафэм ипкъ иткIэ захуэдгъэзащ ПащIэм и цIэр зезыхьэ уэрамым тет, абонентхэмкIэ къудамэм.  КъызэрыщIэкIамкIэ, апхуэдэ щытыкIэ ихуа цIыхухэр УФ-м и МВД-м и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм IэпхъуэшапхъуэхэмкIэ и службэм е IуэхущIапIэ зэмылIэужьыгъуэ куэду зэхэт центрым кIуэуэ, апхуэдиз  щхьэ бжыгъэ я унэ тхылъхэм зэримытым щыхьэт техъуэ тхылъымпIэ къыIахыу, ар «Водоканал»-м  хуахьын хуейщ.  Сыт щхьэкIэ - къэралым и мыхъурыр зытет унэ тхылъхэр яIыгъыу екIуалIэ щхьэ мыхъурэ? Хьэмэрэ абы къару имыIэжу ара?..  Ар ядэркъым, щIамыдэм и щхьэусыгъуэри зыми ищIэркъым. Административнэ хабзэр къызэпызыудахэр а ялэжьам зыкIи тешыныхьакъым, тегъэчыныхьауэ ар ныбжь зиIэхэми зимыIэхэми паубыдын ипэкIэ.

А бжыгъэхэр къыздикIамкIэ щыхэдгъэзыхьым, я IуэхущIапIэ нэхъыщхьэр здэщыIэ Ставрополь тегъэщIапIэ ящIащ, абы къахуигъэхьу жаIэри. Дыхуей-дыхуэмейми Iуэхум зы упщIэ къотэджыкI: апхуэдэ бжыгъэхэр ди къалэдэсхэм къахуебгъэхьын щхьэкIэ, ар абыхэм зыгуэрым яIэригъэхьауэ щытын хуейщ икIи а «зыгуэрыр» «Водоканал»-м и Налшык къудамэракъэ?  Мыр къыхэгъэщыпхъэщ - фэтэр куэду зэхэт унэхэм щыпсэухэм псым щIат уасэр илъэс зыбжанэ ипэкIэ хъарзынэу Iахыу щытащ а унэхэр зэгъэбыдылIа Управляющэ компаниехэм, ТСЖ-хэм. «Водоканал»-м зэхъуэкIыныгъэхэр щекIуэкIа нэужь,  абыхэм апхуэдэ къалэныр щхьэщахащ. Абы лъандэрэ псы уасэр езы IуэхущIапIэм е коммунальнэ Iуэхутхьэбзэ псоми я уасэхэр щыIах центрхэм щат. Пэжщ, иужьрейхэр сыт щыгъуи цIыху бжыгъэм япэщIыкIэ щIоупщIэри, итIанэщ щыпIахыр. Абы и фIыгъэкIэ ахъшэ лей цIыхухэм ятакъым икIи, ещхьыркъабзэу щыгъуазэхэкъым  а кIэщIэтхэныгъэхэми. АпщIондэху ятемылъ щIыхуэр багъуэурэ судкIэ къетхьэкъуну хъыбар кърагъащIэ хъуащ. Къанэращи, хьэжэпхъажэ ящIа цIыхухэр справкэхэм я къеIыхыным къыкIэлъакIухь, махуэ псор абы трагъэкIуадэ, ауэ щыхъукIэ абыхэм яхэтщ ныбжь зиIэ пенсионерхэри. ГъэщIэгъуэну мыр Iуэхум хэлъщ.

КIэщIатхэ щхьэ бжыгъэр къыздикIынкIэ хъунур дэнэ?

Фэтэр куэду зэхэт унэхэм, псом хуэмыдэу ныбжь зиIэ «хрущёвкэхэм», унагъуэ дапщэ щызэблэкIа, дапщэм яща, дапщэм къащэхуа? Ахэр псори къызэщIакъуэу ирамытхамэ, нэгъуэщI къихыпIэ щыIэкъым. Иджы ар апхуэдэу пщIын щхьэкIэ, ар къэзыгупсысахэм сыт хуэдиз щхьэхуещагъэ яхэлъын хуей, къызэпауд хабзэр ауэ къэгъэнауэ?! Сыту жыпIэмэ, щэн-къэщэхуным пыщIа Iуэхугъуэ псори къэрал IуэхущIапIэхэм щызэфIагъэкIащ хабзэ ткIийм тету, псори къэралым и мыхъуркIэ щIэгъэбыдэжащ. Абыхэм шэч къатепхьэныр хэлъмэ, а МФЦ дыдэхэр къэралым бжыгъэншэу къыщIызэIуихар цIыхухэм я гугъуехьыр къащигъэпсынщIэн, апхуэдэ Iуэху зэхэмыбзхэм я жэуапыр псынщIэу езы цIыхухэми IуэхущIапIэхэми къыщагъуэтын щхьэкIэщ. Дигу къэдгъэкIыжынщ цIыхур зы тхылъымпIэ кIапэ хуей хъуа нэужь абыхэм бжэIупэу къызэхакIухьу щытар…

 Абы и пIэкIэ, техникэ Iэмалхэм бжьыпэр щаIыгъ нобэ хуэдэ зэманым цIыхур щхьэхуимыту кърахуэкI, уасэр зытхэр, щIыхуэ зытемылъхэр. Дэтхэнэ зы IуэхущIапIэри МФЦ-хэм япыщIауэ мэлажьэ, упщIэу яIэм я жэуапыр сыхьэт бжыгъэм зэфIагъэкIыну хьэзырхэу. Къалэм фэтэру дэтым щыпсэухэм я бжыгъэри абы хэтщ.

Хьэгъэщагъэ хъуромэу къекIуэкIынри хэлъщ а Iуэхур. Ар къызыгурымыIуэ дапщэ щыIэ, мыхъур зытет тхылъымпIэр ялъэгъуа нэужь, зэ нэхъ мыхъуми, абы къыщыгъэлъэгъуар иту тIысыжыну. АтIэ мис а «зэ» тыгъуэм и кIыхьагъ хъунумрэ абы къызэщIиубыдэнумрэ куэд тещIыхьащ. ЦIыхум апхуэдэу уапекIуэкIыныр хуэм-хуэмурэ  хабзэм хуэкIуэнри зыхуэIуа щыIэкъым.  Мыбдежым жыпIэнурамэ, уи унэм щIэс цIыху бжыгъэр уи тхылъым щитхакIэ, «Водоканал»-м щывгъэлъэгъуэн фиIэщ. Пэжыр зэрыпэжым и щыхьэт тхылъым щыхьэт техъуэж тхыгъэ цIыхум къыщIрагъэлъыхъуэн щыIэкъым, езы IуэхущIапIэхэр МФЦ-хэм япыщIауэ ядэлэжьэным, иджырей IуэхузехьэкIэ мардэхэм щыгъуазэ IэщIагъэлIхэмкIэ зыкъызэригъэпэщыным и пIэкIэ. Ар техническэ щыуагъэу къыщIэкIрэ - абы щыгъуэми, Iуэхур щызэхэзэрыхьым щызэхэкIыжын хуейщ, зым и къалэныр адрейм тримылъхьэу. Арыншамэ, ар хабзэ къызэпыудщ, къуаншэм -IуэхущIапIэм - езым жэуап ихьын хуейуэ.

ЛЪОСТЭН Музэ.

 

 

Поделиться: