Дыщэ нэпскIэ къегъыха…

Къэрэшей-Шэрджэс республикэм и цIыхубэ усакIуэ Мыхъц Чэрим (I949-200I) и усэхэр адыгэбзэм и къэбэрдей къудамэм къихьэн щIадза къудейщ. Ново-Кувинск къуажэм къыщыхъуа абазэ щIалэм къикIуа усакIуэ гъуэгуанэр мыкIыхь дыдэми, «абазэхэм иджыри илъэс минкIэ къахэхъухьыну къыщIэкIынкъым апхуэдэ усакIуэ» жригъэIэфащ, цIыхугум щIимыхужри аращ. 
  
Мыхъц Чэрим
ЗэзыдзэкIар: Агыр Т. 

***
Ди  къуажэм  сыкъыхоплъэ жыжьэу -
КъокIуатэ  пшыхьыр, содаIуэ.
Зы  уэздыгъэ  къыщоблэ  къуажапщэмкIэ,
Зы  уэздыгъэ  ищхъэрэмкIэ  щыщIонэ. 

Зэхукъуэплъ  фIэкIа,  зэбгъэдыхьэфкъым,
ЗэжраIэнуIати, мэукIытэ.
Зырызу  я  зэхуаку  къыдэувэурэ,
Жэщ уэздыгъэхэр зырызу къыхонэ. 

Мис апхуэдэу зэгуэрым, зэман гуэр  япэ,
Илъэс зы  пщыкIубгъу ди  япэкIэу пIэрэт?
Уэ  укъыщалъхуащ  ди  къуажэм и къуажапщэм,
Сэ сыщалъхуащ  а   къуажэм  и ищхъэрэмкIэ. 

Дызэхукъуэплът,  дызэбгъэдэмыхьэфу -
Ди гъащIэр къимыгъэзэжыну блэкIт.
Сыт хуэдиз  къыдэувар  ди  зэхуакум,
Дызэрымыгъуэтын щхьэкIэ уэрэ сэрэ?! 

***
Япэу къыщысхуэкIуам си лъагъуныгъэр,
Уэ сыпхуэлIэу, сыпхуэлIэу  мы  си гур гумэщIт.
Дыщыпсэуамэ аратэкъэ  уэрэ сэрэ
А езы  ди  уэрамым  и деж. 

Жьыбгъэ куэд  къепщакIэщ,
Ди къуажэм сыкъыщыдэкIа лъандэрэ.
Нэщхъеибзэу жызоIэ зэпыт, мис иджы:
Дыщыпсэуамэ аратэкъэ  уэрэ сэрэ
А езы ди  къуажэм и деж. 

Си  чэзу  къэсу дунейр щысхъуэжкIэ,
Абдежми  сыщегупсысыну къыщIэкIынщ зэ:
Дыщыпсэуатэмэ аратэкъэ  уэрэ сэрэ
А езы ди  дунейм и деж. 

***
Уэ сыпщыгъупщэжащ… 
Щрет апхуэдэу.
Дыхьэшхэнщ уэздыгъэ щIэгъэнар махуэ шэджагъуэм.
Зыми зихъуэжынукъым уэ уи дежкIэ,
Зы махуэ гуэрым уигу сыкъэкIыжми. 

Зэгуэр сыкъызэрыдэкIыжам согупсысыж уи пщIантIэм.
СыкъызэрыдэкIыжам, «фIыкIэ» жызмыIэфу.
Апхуэдэу дыкIэрокIыж ди  гъащIэми,
Псалъэр зэрылейр къыдгурыIуэурэ. 

СыкъыщымыкIуэжыххэм
Къыспэплъэу  щыта  нэхущ  нурхэр  кIуэдыжащ, 
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 
Ди анэм игъэпщтыра шейри упщIыIужащ,
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 
Дыщэ нэпскIэ къегъыха… си  кIарцейри гъужащ,
ди гупэм деж,
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 
Бжыхьым тет ди адакъэри къелъэжащ,
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 
ЩIехъумэ уэсым, мис, си лъагъуэр, лъэужьыр,
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 
«Иджы укъэмыкIуэжыххэ!» - жиIащ езыми,
СыкъыщымыкIуэжыххэм. 

***
Кърухэр  къокIуэж,
ДыгуфIэжын  щхьэкIэ,
ЦIыхухэр  къыщIокI,
УафэмкIэ плъэну. 
ЦIыхухэм ящIэкъым,
Къызэрымылъэтэжыр зы  къру,
УIэгъэ хьэлъэ  гуэр  техуэу,
Къэгуоурэ зэрылIар. 
Кърухэм яхуэдэ къэпсу
Гъуэгу  сытетщ  игъащIэм. 
Зэ сыкъаплъэурэ  ди  къуажэмкIэ
СыщылIэжмэ зыщIыпIэ сэри. 
ЩыпежьэхэкIэрэ
КъэкIуэжам гуфIэгъуэкIэ,
Гу лъатэну  пIэрэ
СыкъызэрымыкIуэжам сэ?