Гъуэдыдж зыдж, щIыщIагърыкIуэ

Дигу къэдгъэкIыжынщи, дыщыцIыкIум къыщегъэжьауэ дэ псоми ди плъапIэт, лIыхъужьыгъэу дбгъэдэлъыр къызэрыдгъэлъэгъуэфыну IэщIагъэхэм, дыкъызэрыдэкIуэтейуэ, зеттыныр. Тщыщ гуэрхэм уахэр дджыныр, тхузэфIэкIмэ, кIуапIэ щIыныр ди хъуэпсапIэт, мыдрейхэм я нэхъ хышхуи я нэхъ цIыкIуи зэпызыупщI кхъуафэхэм драIэтащхьэрэ дызыхуеймкIэ зедгъэгъэзэныр ди гуращэт, къинэмыщIхэми, зэрыжаIэу, щIым и щIагъым къатиблкIэ дехыу къыщекIуэкIхэр зэдгъэщIэныр ди плъапIэт. 

IэщIагъэр зищIысыр

Мы махуэр зыгъэлъапIэ спелеологхэр щIы щIагъым узыщрихьэлIэ гъуэжлаухэм, бгъуэнщIагъхэм я къэунэхукIэмрэ яIэ хъуа я теплъэмрэ зэхэгъэкIыным, къинэмыщIауэ апхуэдэхэр зэпIэзэрыт щытыкIэм игъэта хъуным зи гъащIэ псор тезыухуэ IэщIагъэлIхэщ. Ауэ щыхъукIи, мы IэнатIэр къыгуэхыпIэ имыIэу епхащ щIэныгъэм и къудамэхэу геологиеми, физикэми, археологиеми. 

Уи нэгу къыщIэбгъэхьэ зэрыхъунумкIи, иджырей спелеологхэм я кIуапIэщ бгы лъабжьэхэм зыщIэзыгъэпщкIухьа гъуэжлау-гъуэдыджхэри, щиухыр къахуэмыщIэ, зи кIэр намыплъысыфа бгъуэнщIагъ абрагъуэхэри, мылым хуэдэу щIыIэ щIыщIагъыпсхэм я къежьапIэхэри.

Зи гугъу тщIы унэтIыныгъэр къыхэзыхахэм я къалэн нэхъыщхьэр зыхуэгъэзар гъуэдыджхэм къыщIагъуатэ, къыщыкъуах пкъыгъуэхэр щызэпаплъыхьыжыфын лъэщапIэ-лабораторэхэм къахьэсу, а Iуэхум хуэIэижь щIэныгъэлIхэм я пащхьэ иралъхьэнырщ.

Спелеологием зи гъащIэр тезыухуэну гукъыдэж зыщIа дэтхэнэми, гу зэрыкIуэцIылъым имызакъуэу, и Iэпкълъэпкъри а IэщIагъэм хуигъэпсыпхъэщ, къинэмыщIауэ, зыгъэпсэхугъуэ къыхудэмыхуэми, жэщ-махуэ имыIэу, зыбгъэдэува IэнатIэм хуэпэжыпхъэщ. АтIэми гу лъытапхъэщ, апхуэдиз гугъуехьыр щызыгъэгъупщэж дахагъэ куэдым спелеологыр и лэжьыгъэм зэрыщыIущIэри. 

Къызэрыхэдгъэщащи, дызэрыт лъэхъэнэм щIы щIагъым узыщрихьэлIэр бгъуэнщIагъ-гъуэдыдж пэлъытэу езы щIыуэпсым къигъэщIахэм я закъуэкъым, атIэ цIыхухэм пасэ зэманхэм я гъащIэ-зэхэтыкIэм къыхэкIыу яухуахэми уащыхуозэ. Иужьрейхэм яхэтщ лIэщIыгъуэ блэкIахэм псэуахэм къащIэна къалэжьхэм яIа уэрамхэри, лъэхъэнэ зэхуэмыдэхэм къриубыдэу зауэ-банэ Iуэхум хуащIа зыгъэпщкIупIэжьхэри, бгым щIэлъ хъугъуэфIыгъуэхэр къыщIэзыххэм пхратIыкIауэ щытахэри, псы жапIэу щызэхэлъэхъэжахэри. ЩIыуэпсым къигъэщIахэм нэмыщI, адрейхэрагъэнущ «спелеологием» и къудамэщIэ «спелестологие» зыфIащар къыщIэунэхуари.         

И къежьэкIэ хъуам ехьэлIауэ 

Мы IэщIагъэр, ипэжыпIэкIи, зэман жыжьэ дыдэхэм къыщожьэ. «Спелеологиекъэ», псалъэм папщIэ, илъэс мин бжыгъэ ипэкIэ псэуахэр, я щхьэри зыщыщ унагъуэхэри ирахъумэжын, псы къыщIэжыпIи ерыскъыпхъи къыщIагъуэтэн хьисэпкIэ, зыпэгъунэгъу бгъуэнщIагъхэр щIапщытыкIрэ хуей хъуми зыщагъэпщкIуу зэрыщытар? 

ЗэрыгурыIуэгъуэщи, спелеологиер щхьэпэщ дунейпсо щIэныгъэм и унэтIыныгъэ куэдым адэкIэ заужьынымкIи, ди планетэм щыпсэуахэм я тхыдэ «пхыдзам» нэхъри щыгъуазэ дахуэхъунымкIи, ЩIым и «зэпцIыкIэ» хъуар зэхэзыгъэкIхэм щIэныгъэ къыхахынымкIи, ди адэжьхэм къащIэна хьэпшыпыжьхэр къэдгъуэтыжынымкIи.

КъедбжэкIахэм ящыщу мы щIэныгъэр экологием зэрыхуэщхьэпэм и гугъу тщIымэ, спелеологием ирилажьэхэр зыхуэсакъ, я нэIэ нэхъ зытрагъэт бгъуэнщIагъхэмрэ гъуэжлаухэмрэ хъума щохъу къэкIыгъэрэ псэущхьэу ЩIы Хъурейм текIуэдыкIыжыпэным нэсахэм хабжэ гуэрхэри...