КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, УФ-м и Журналистхэми и ТхакIуэхэми я зэгухьэныгъэхэм хэт усакIуэ, уэрэдус цIэрыIуэ Вындыжь Марие и ныбжьыр мы махуэхэм илъэс бжыгъэ дахэ ирикъуащ.
Вындыжь Марие Колэ и пхъур Дзэлыкъуэ щIыналъэм хыхьэ Сэрмакъ къуажэм 1950 гъэм шыщхьэуIум и 18-м къыщалъхуащ. Курыт еджапIэм 8-нэ классыр ехъулIэныгъэ иIэу къыщиуха иужь, Налшык дэт педучилищэм щIэныгъэ щызригъэгъуэтащ. Я къуажэ школым пэщIэдзэ классхэр зэрыщригъаджэм хуэдэурэ, КъБКъУ-м адыгэбзэмрэ урысыбзэмкIэ и къудамэм щIэтIысхьэжащ. ИужькIэ Къэбэрдей-Балъкъэрым Социальнэ зыужьыныгъэмкIэ и министерствэм и центрым инспектору щылэжьащ. 1978 гъэм Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр къиуха нэужь, Лэскэн ЕтIуанэ къуажэм адыгэбзэмрэ урысыбзэмкIэ егъэджакIуэу щылэжьащ. 1995 гъэм щыщIэдзауэ Къэбэрдей-Балъкъэр Гостелерадиокомпанием и редактору щытащ. Вындыжь Марие 2004 гъэ лъандэрэ УФ-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ. 2007 гъэ лъандэрэ Къэбэрдей-Балъкъэр телерадиокомпанием эфирым кIуэ и нэтынхэр игъэхьэзыру лэжьащ.
Марие адыгэ журналистикэм хэлъхьэныгъэфI хуищIащ. Илъэс куэдкIэ ар Къэбэрдей-Балъкъэр радиом егъэджэныгъэмрэ щIэныгъэмкIэ и къудамэм и лэжьакIуэу щытащ. Ди республикэм и щIыналъэхэм а унэтIыныгъэмкIэ къыщызэрагъэпэщ зэхыхьэхэм репортаж гъэщIэгъуэнхэр щигъэхьэзыращ, еджапIэхэм щызэхаублэ зэпеуэхэм къыщыхэжаныкIа ныбжьыщIэхэр къигъэпсалъэурэ гулъытэ яхуищIащ.
Вындыжь Марие и сабий уэрэдхэм я нэхъыбэм макъамэр яхуэзытха композитор цIэрыIуэ Къэбэрдокъуэ Борис сабий мюзикл зэдатхыну къыщыжриIэм, япэщIыкIэ арэзы хъуатэкъым (мюзиклым и хабзэхэм зыри хищIыкIыртэкъыми), итIанэ тригъэгушхуащ. «Бзу анэм и уэрэд» мюзиклыр тхын щIидзауэ Борис дунейм ехыжащ. Нигъэса иужькIэ Къул Амир зыхуигъэзащ. Тхын яуха иужькIэ, Амир мюзиклыр сценэм щагъэувмэ, абы и фIагъыр цIыхухэм я деж нэхъ тыншу, екIуу нэхьэса хъуну къызэрилъытэр щыжиIэм, тегушхуащ. АрщхьэкIэ, абы мылъку текIуэдэнут, езы тхылъри къыдэгъэкIын хуейт. ЩоджэнцIыкIу Леонид абы и хъыбарыр зэхихщ, жэрдэм ищIри, ЩоджэнцIыкIу Алий и фондым и цIэкIэ къыхудигъэкIащ. Мюзиклыр зыгъэувар Къул Амир ипхъу Дайанэщ. Ар режиссёр IэщIагъэм Москва щыхуеджати, ар и япэ лэжьыгъэ хъуащ. Къафэхэр зыгъэувар Джашеев Алибэчщ. А мюзиклыр абыхэм ягъэдэхат. Вындыжьым зэрыжиIэмкIэ, сабийхэм фэрыщIыгъэ яхэлъкъыми, ягу иримыхьыр пIахынукъым. Мюзиклым еплъа цIыкIухэм я нэгум уиплъэныр уасэншэу къелъытэ абы.
Марие и усэхэр и лъабжьэу республикэм и композиторхэм уэрэди 170-м щIигъу ятхащ. Абыхэм ящыщщ адыгэ композитор цIэрыIуэхэу Къэбэрдокъуэ Борис, Даур Аслъэн, ЗэрамыщIэ Заретэ сымэ. Илъэс куэдкIэ и уэрэдхэр «Гъэм и уэрэд» зэпеуэм щытекIуащ. Вындыжьым и лэжьыгъэхэр щызэхуэхьэса макъамэ альбомхэр къыдэкIащ икIи гъуазджэм и лъагапIэу къалъытэ уэрэдым хуIэижь абы и IэдакъэщIэкIхэр. ЦIыхубэм фIыуэ ялъэгъуа и уэрэдхэр ягъэзащIэ адыгэ эстрадэм и артист пажэхэу Нэхущ Чэрим, Сокъур Ольгэ, Лийхэ Аслъэнрэ Иринэрэ, Тхьэгъэлэдж Светланэ, Хъыжьрокъуэ СулътIан, Хьэцей Тимур сымэ.
- Артистхэм я зыIыгъыкIэ, уэрэд гъэIукIэ, ныбжь елъытауэщ уэрэд зэрахуэстхыр. Уэрэд жызмыIэ щхьэкIэ, сэ макъамэм хуабжьу сыхуэтхьэкIумафIэщ. «Мыр зыгуэрым сIихыну пIэрэ?» - жысIэу зы уэрэди стхакъым. Уэрэдыр зыхуэстхым и дахагъэр, и зэфIэкIыр наIуэ къэсщIынырщ къалэну зыхуэзгъэувыжыр.
Си уэрэдхэр утыкушхуэхэм щыжаIэн щIадза иужькIэ, ар къыщыIуну пшыхьхэм срагъэблагъэрти, залым зэи сащыхуэтIысыртэкъым, сценэ къуагъым сыкъуэст, цIыхухэм я нэгум сиплъэу, къазэрыщыхъур къэсщIэну сыпIащIэу, - жеIэ Марие.
Вындыжьым и IэдакъэщIэкIхэр апхуэдизкIэ цIэрыIуэщи, ахэр цIыхубэ уэрэду фIэкIа зымыщIэхэри щыIэщ. Уэрэдусым и дежкIэ ар насыпышхуэщ. Марие и усэхэм гъащIэм и лъэныкъуэ куэд къызэщIаубыдэ. ЦIыху гукъеуэр, гурыфIыгъуэр, гупсысэр, лъагъуныгъэр, сабиигъуэр, хъуэпсапIэр Iэзэу къигъэлъэгъуэн хузэфIокI абы.
«Сабиигъуэ гъуэгу» и тхылъым ит усэхэр Iыхьищу - «Нэхъ цIыкIу дыдэхэм папщIэ», «Сабий курытхэм папщIэ», «ШколакIуэ нэхъыжьхэм папщIэ» - зэпыудащ, цIыкIухэр зэрыт ныбжьым фIэгъэщIэгъуэныну Iуэхугъуэ елъытауэ.
1970 гъэм екIуэкIа «МакъыщIэхэр» республикэ зэпеуэм «Адэжь лъахэ» зыфIища и усыгъэхэмкIэ япэ увыпIэр къыщихьащ. Журналист IэнатIэм хуищIа хэлъхьэныгъэхэр къалъытэри, Вындыжьыр 2002 гъэм КъБР-м и Къэрал саугъэтым и лауреат хъуащ. Урысейм тхыгъэр щытрадзэн зэрыщIадзэрэ илъэс 300 щрикъум ирихьэлIэу КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и щIыхь тхылъыр къыхуагъэфэщащ. 2006 гъэм Урысей лъэпкъ Ассамблеем и Лъэпкъ Комитетым Вындыжьым щIыхь тхылърэ дыщэ медалрэ тыгъэ къыхуищIащ. Марие КъБР-м ЕгъэджэныгъэмкIэ, щIэныгъэмрэ щIалэгъуалэм я IуэхухэмкIэ, ЩэнхабзэмкIэ и министерствэхэм, Дунейпсо Арткомитетым я щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр къыхуагъэфэщащ.
