И лэжьыгъэхэм щIэупщIэ яIэт

КъБР-м и Лъэпкъ музейм щагъэлъагъуэ РСФСР-м щIыхь зиIэ и сурэтыщI, Хэку зауэшхуэм хэта Скориков Юрий (1924-1994) къыщIэна лэжьыгъэхэр. «Памяти мастера» фIащауэ ар къызэрагъэпэщащ сурэтыщIыр къызэралъхурэ илъэси 100, Хэкум и хъумакIуэхэм я илъэсым, Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ Иныр ди къэралым къызэрыщихьрэ илъэс 80 зэрырикъум я щIыхькIэ.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министрым и къуэдзэ Карчаевэ Iэминат гъэлъэгъуэныгъэр къыщызэIуихым жиIащ Скориков Юрий Къэбэрдей-Балъкъэрым хуиIа лъагъуныгъэмрэ пщIэуэ хуищIу щытамрэ псэуху зэрыхуэпэжар, абы къыщIэна лэжьыгъэхэм ди щIыналъэм исхэр зэрыригушхуэр, ар ТекIуэныгъэ Иныр, мамырыгъэр ди къэралым къыхуэзыхьа лIыхъужьхэм зэращыщыр. Карчаевэм Скориковхэ я унагъуэм фIыщIэ яхуищIащ щIыналъэм щыпсэухэм гъэлъэгъуэныгъэ щхьэпэр тыгъэ къызэрыхуащIам папщIэ.
КъБР-м и цIыхубэ сурэтыщI Бгъэжьнокъуэ Заурбэч и псалъэм къыхигъэщащ Скориковым и лъэщапIэм щригъэкIуэкIыу щыта мастер-классхэр гукъинэж зэрыщыхъуар, художникыр щыпсэуам куэдым ямылъэгъуа и лэжьыгъэ купщIафIэхэм ящыщ зыбжанэ выставкэм зэрыхагъэхьар, и сурэтхэм республикэм и щIыпIэ, щIыуэпс дахэхэр, совет лъэхъэнэм Кубанымрэ Кавказымрэ щыпсэуа цIыхухэр къызэрыщигъэлъэгъуэжар, метрих и кIыхьагъыу абы и Iэдакъэ къыщIэкIа и сурэтыр псом хуэмыдэу зэрыщIэщыгъуэр. 
УФ-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, КъБР-м и Композиторхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI ХьэIупэ ДжэбрэIил зэхыхьэм зыкърезыгъэхьэлIахэм яжриIащ Юрий ипхъу Елизавети абы и лъагъуэм зэрырикIуэжар, ДжэбрэIил трищIыкIа сурэтыр иджы композиторым и къуэм хуэсакъыу зэрихъумэр. ХьэIупэм Юрий и унагъуэм, къыщIэхъуа щIэблэм фIыщIэ яхуищIащ абы и щIэинхэр зэрахъумэм папщIэ. 
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ УФ-м и цIыхубэ художник Пащты Герман, КъБР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм и правленэм и унафэщI Къаныкъуэ Жаннэ, нэгъуэщIхэри. 
Скориковым ипхъу Елизаветэ, и малъхъэ Морозов Сергей, и къуэрылъху Константин сымэ фIыщIэ хуащIащ гъэлъэгъуэныгъэр къызэзыгъэпэщахэмрэ абы зыкърезыгъэхьэлIахэмрэ.
Скориков Юрий и гъащIэмрэ гуащIэмрэ ягу къагъэкIыжащ зэхуэсахэм. I924 гъэм бадзэуэгъуэм и 4-м ар Налшык къыщалъхуащ. Сабий, ныбжьыщIэ творчествэмкIэ Уардэунэм сурэтыщI гъуазджэмкIэ и студием ар щригъэджащ КъБР-м гъуазджэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, РСФСР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Гусаченкэ Николай (I883-I987). НыбжьыщIэхэр я егъэджакIуэм и гъусэу бгым, къуажэхэм кIуэурэ щIыналъэм щыпсэухэм я гъащIэр къыщыгъэлъэгъуэжа сурэтхэр ящIырт. I939 гъэм Москва и художественнэ школым щIалэгъуалэ гуп еджакIуэ ягъэкIуащ. Абы ящыщт Третьяков Николай, Сындыку Анатолэ, Ехъутэныдж Хьэсэн, Скориков Юрий сымэ. Гупым я еджэныр Хэку зауэшхуэм къызэпиудащ икIи I942 гъэм Скориковыр абы ираджащ. Куйбышев къалэм и авиацэ заводым щылэжьащ ар. 
I946 гъэм щIэтIысхьащ Ленинград къалэм живописымкIэ, скульптурэмрэ архитектурэмкIэ и институт Репиным и цIэр зезыхьэм сурэт щIынымкIэ и факультетым. Ар ирагъэджащ художник цIэрыIуэхэу Фогель Борис, Островэ Лидэ, Авилов Михаил сымэ. Институтыр къиуха нэужь, Скориковым и щIэныгъэм щыпищащ СССР-м и цIыхубэ сурэтыщI, СССР-м ХудожествэхэмкIэ и академием и япэ президент Герасимов Александр и лъэщапIэм. I954 гъэм ар хагъэхьащ Ленинград къалэм и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм. I955 гъэм щыщIэдзауэ и лэжьыгъэхэр «Советская Россия» союзпсо гъэлъэгъуэныгъэхэм зэпымыууэ хэтащ. 
Ленинград къалэм щылэжьэну къэнэжами, художникым и гур КавказымкIэ щыIэти, мурад ищIащ РСФСР-м и СурэтыщIхэм я зэгухьэныгъэм хэтхэм я дачэм, щалъхуа хэкум щыIэ лъапсэхэм хуэдэхэр здэщыIэм пэгъунэгъуу унэ цIыкIу къыщищэхуну. ИкIи ар зригъэхъулIащ. Абы щызэхуэсырт художникхэр, гъуазджэм и лэжьакIуэхэр, музыкантхэр, дирижёрхэр, тхыдэджхэр, нэгъуэщIхэри.Скориковхэ я унагъуэр абы гъэмахуэм щыпсэурт икIи гъэ еджэгъуэр къыщыблагъэкIэ Ленинград къалэм кIуэжырт. 
I960 гъэхэм Скориков Юрий ХудожествэхэмкIэ академием щригъэджэну ирагъэблэгъащ. СССР-м и цIыхубэ художник, профессор Серебряный Иосиф (I907-I979) и мастерскойм сурэт щIынымкIэ щригъэджащ абы. 
И IэдакъэщIэкIхэр щахъумэ «Царскосельская коллекция» музейм и фондым, Урыс музейм, КъБР-м Ткаченкэ Андрей и цIэр зезыхьэ и музейм, Тэтэрстан Республикэм СурэтыщI гъуазджэхэмкIэ и Къэрал музейм, Тагил Ищхъэрэм – сурэтыщI гъуазджэхэмкIэ, Забайкальем и лъахэхутэ художественнэ музейхэм, нэгъуэщIхэми. КъищынэмыщIауэ, абы и лэжьыгъэхэм щыщ зэхуэзыхьэса щопсэу Урысейм, Инджылызым, Италием, Китайм, Финляндием, Франджым, Японием, нэгъуэщI къэралхэми. 
Гъэлъэгъуэныгъэр екIуэкIынущ фокIадэм и пэ пщIондэ. 
ТЕКIУЖЬ Заретэ.
Поделиться: