Бжьын

КъэкIыгъэхэр 

Дыкъэзыухъуреихь дунеишхуэм къэкIыгъэ зэмылIэужьыгъуэ куэд къыщокI, дызэрыбауэ хьэуам зыгуэркIэ сэбэп хуэхъуу, цIыхухэр зыхуей витаминхэмкIэ бейуэ. Псалъэм папщIэ, хадэхэкIхэм ящыщу бжьыным дызыхуэныкъуэ витаминхэр куэду хэлъщ, узыфэ Iэджэми дыщахъумэу. 

Бжьыныр къыщежьа лъэныкъуэр Азием и ипщэ-къухьэпIэрауэ хуагъэфащэ. Мысыр Жыжьэм къыщыунэхуауэ, абы щыпсэуахэм бжьыныр шхын «лъапIэу», узыншагъэм и «джэлэсу» ябжу щытауэ жызыIэхэри щыIэщ. А къэкIыгъэ хьэлэмэтыр Урысейм къыщысар 12-нэ лIэщIыгъуэрауэ хуагъэфащэ. 
Бжьыныр зэмылIэужьыгъуэ куэд мэхъу. Абы хэлъщ В1, В2, РР, А, витамин С, шыгъу, фошыгъу, кальций, фосфор. 
Ди Iэпкълъэпкъыр зыхуэныкъуэ витаминым и нэхъыбапIэр абы хэлъщ жыпIэмэ, укъэпцIэнукъым. Апхуэдиз витамин зыхэлъ бжьыныр цIыхум щемызэгъи къохъу. Псалъэм папщIэ, уи тхьэмщIыгъур, жьэжьейр, шхалъэр узмэ, бжьыныр нэхъ мащIэу пшхын хуейщ. Псоми зэрытщIэщи, шхыныгъуэ зэтхьэлIэм куэд елъытащ. 
Бжьыным и зехьэкIэу, си анэшхуэм сызыщигъэгъуэзауэ щытар ныфхуэсIуэтэнщ. Абы бжьын паси кIаси хисэрт. Пасэр цIынэ щIыкIэ дигъэшхырт. Ауэ кIасэм фIыуэ елIалIэрт, «ар щIымахуэ шхыну бгъэтIылъын хуейщ», - жиIэрти. БжьыхьэхуегъэзэкI хъуа нэужь, бжьыныр къричырт, и тхьэмпэр цIынэ щIыкIэ игъэтIылъырти, зэригъэдзэкIыурэ игъэгъурт. ЛъэныкъуитIымкIи гъуа бжьыным тхьэмпэхэр кIыхьу къигъанэу пиупщIырт, блэгъуафIэ зэрыхъуным хуэдэуи, бжыщхьэ кIапэм фIищIэрт, бжьыхьэ дыгъэр тридзэу. Дунейр щIыIэтыIэ хъухукIэ абдеж фIигъэлът. ИтIанэ щIымахуэ шхынхэр щигъэтIылъ щIыунэм ихьыжырт. 
КъэкIыгъэ хьэлэмэтыр жэпуэгъуэ мазэм и кIэм щегъэжьауэ щэкIуэгъуэ мазэм икухэм нэс хэпсэ хъунущ.