Тыркум и президентым и щхьэгъусэ Эрдоган Эминэ тхыгъэ зэIухакIэ зыхуигъэзащ США-м и президентым и щхьэгъусэ Трамп Мелание. Абы щхьэусыгъуэ хуэхъуар дунейм щекIуэкI зэрызехьэхэм сабийхэр гущIэгъуншэу зэрыхэкIуадэрщ.
И американ ныбжьэгъум Путин Владимир тхыгъэкIэ зэрызэхуигъэзар тегъэщIапIэ ищIри, тырку гуащэр дунейм тет цIыху мелуанхэм я гум къишхыдыкIащ. Трамп Мелание хуигъэхьа тхыгъэ зэIухам Эминэ щытотхыхь Палестинэм лажьэ зимыIэу щраукIыхь, нобэми гузэвэгъуэр зи псэм трамыгъэкI балигъхэмрэ сабийхэмрэ. «ЦIыкIухэм гущIэгъу яхуэпщIыр пэжмэ, сыту Палестинэм щраущэбыхьхэр умылъагъурэ?» - жиIэ хуэдэщ Эминэ-гуащэ. Ауэ ар хабзэмрэ щэныфIагъымрэ тету, щабэу, Iэдэбу, гум нэсын хуэдэу къеIуатэ.
«Украинэм щыщ сабий зеиншэхэм гущIэгъу зэрахуэпщIым дунейм цIыхуу тетым гугъэ къаретыж, - етх Эминэ. – Уи тхыгъэм къызэрыщыхэбгъэщащи, абыхэм ящыщ дэтхэнэ зыми къыдалъхуащ фIыуэ къэзылъагъу цIыхухэм къаухъуреихьу, насыпым хэпсэукIын хуитыныгъэр. А хуитыныгъэр елъытакъым а сабийр къыщалъхуа щIыпIэми, лъэпкъми, динми, къэрал зэхэтыкIэми. Лей зытехьэхэм уакъыщхьэщыжыныр цIыхугъэм къалэну къегъэув».
Палестинэм нобэ иращIэр XXI лIэщIыгъуэм къэхъуну уи нэгу къыпхущIэгъэхьэнтэкъым. Газэр щIым щыщ зэращIыжар яфIэмащIэу, иджы Iэщэм къелар мэжэщIалIагъэм ирагъэхь, псэухэмрэ сымаджэхэмрэ ядэIэпыкъуну хуей псапащIэхэм зекIуапIэ иратыркъым. Америкэм къызэрыкъуэгушхукIырщ зи цIэр къипIуэну узыщымэхъашэ Нетаньяху дяпэкIи увыIэну зыщIимыгъэхьэзырыр. Абы ищIыIужкIэ, «Палестинэм щыщхэр зауэ-банэм хрекI, мамыру гъунэгъу хьэрып къэралхэм иреIэпхъуи щрепсэу» жызыIэ американ президентми фIыкIэ узыщигъэгугъыркъым. Армыраи XIX лIэщIыгъуэм Тыркум зи псэр зыхьа ди лъэпкъэгъухэм къащыщIар…
Эрдоган Эминэ игу къегъэкIыж илъэсих ипэкIэ Трамп Унэ Хужьым щригъэблэгъауэ зэрыщытар, абы щыгъуэ зыхищIа гуапагъэр нобэхэми игу зэримыкIыжар. АдэкIэ ар топсэлъыхь Мелание и тхыгъэр абы и гущабагъым и щыхьэту къызэрыувым. Апхуэдэ жэрдэм дунейм нэхъ лъэрызехьэу къыщалъытэ къэралым и щхьэгъусэм зэрищIам цIыхухэм я гум гумащIагъ къызэрыщигъэушыр къыхегъэщ.
«Уэ пщIа гукъэкIым зэкIэщIэча хъуа адэ-анэхэмрэ сабийхэмрэ гугъэшхуэ ярет. Шэч къытесхьэркъым Украинэм щыхэкIуэда сабий 648-м яхуэпщI гущIэгъум хуэдэ дыдэ Газэм гущIэгъуншэу щаукIа цIыху мин 62-ми, абыхэм ящыщ сабий мин I8-ми зэрахуэпщIынум», - етх Эминэ.
Газэм щекIуэкI гузэвэгъуэм и инагъым щытепсэлъкIэ, тырку гуащэм игу къегъэкIыж ООН-м и Сабий фонд ЮНИСЕФ-м абы «щIым тет сабийхэм я жыхьэнмэ», «щIы щIагъым щIэт сабий кхъэлъахэ» цIэхэр зэрафIищар.
«Зауэм хэкIуэда зауэлIхэм щхьэкIэ къагъэсэбэпу щыта «сэлэт мыцIыху» псалъэхэр зи цIи зи щхьи къахуэмыщIэ сабийм хуахьыну зэгуэр уигу къэкIынт? - етх Эрдоган Эминэ. – Нобэ «сабий мыцIыху» псалъэхэр Газэм щыщ хьэдэ минхэм я джэбынхэм ятетхащ, Iыхьлыи благъи къызыхуэмына, зи цIэр ямыщIэж а цIыкIухэм къащыщIар ди цIыху напэм уIэгъэ хьэлъэу телъщ. ГуфIэкIэ зыщыгъупщэжа, зи гур иракъутыхьа а гупыр микрофонхэм къокIие, зыпэмылъэщ зауэм и бэлыхьыр зэрахуэмышэчыжым къыхэкIыу, лIэныгъэм зэрыщIэхъуэпсыр жаIэу. Хъыбархэм къызэрыхэщымкIэ, зеиншэ зэрыхъуам, шынэмрэ бэлыхьымрэ зэрахуэмыхьым къыхэкIыу, зи щхьэцхэр тхъуа сабийхэр щалъагъу Газэм. Украинэм и закъуэкъым цIыкIухэм я дыхьэшх макъыр къыщымыIужыр. Мыхьэнэшхуэ иIэнут Израилым и премьер-министр Нетаньяху Биньямин Газэм щекIуэкI гуманитар гузэвэгъуэм кIэ иритын щхьэкIэ зыхуэбгъэзэным.
Дуней псор къэушыным нэсауэ, Палестинэм къэралыгъуэ етын зэрыхуейм щыщIэкъу мы лъэхъэнэм уэ пхуэдэ цIыхур Газэм къыщхьэщыжамэ, ар палестинэ цIыхубэм и пащхьэм щытхь жэуаплыныгъэм и щыхьэту къэувынут. Дэ къыттохуэ дунейпсо хабзэм и щыщIэныгъэхэр дызэкъуэту зэдгъэзэхуэну».
АдэкIэ Эрдоган Эминэ и тхыгъэм къыщыхегъэщ Палестинэм щекIуэкI Iуэхур лъэпкъгъэкIуэд къудейм къызэрыщымынэр. ЦIыху щхьэхуэхэм пщIэрэ мылъкурэ яIэрыхьэн папщIэ, адрейхэм я псэр ятын хуейуэ зыгъэзахуэ хабзэншагъэр хабзэ зэрыхъуам и нэщэнэщ абдежым къыщыхъур. А зэхэтыкIэ пхэнжыр дывмыгъадэ, жыхуиIэу, Эминэ пещэ: «Сабий щхьэхуэхэм я гъащIэм и уасэр адрейхэм ейм нэхърэ нэхъ лъапIэу зыгъэув а Iуэху зехьэкIэ пхэнжым цIыху псори дыпэщIэувапхъэщ. Дэ ди къалэнщ дунейм ипэкIэ щагъэува хабзэ пэжым дытетыну, ар цIыху зи цIэми пэдубыдын хуейщ. Абы щыгъуэщ ди ужь къиувэнухэм нобэ ди нэкIэ тлъагъу гущIэгъуншагъэм къелыну гугъэ щеттыфынур. Абы щыгъуэщ зи дыхьэшх макъыр ужьыха сабийхэм я гум гуфIэгъуэ итлъхьэжу, мамырыгъэ быдэ щыдухуэнур. Анэу, бзылъхугъэу, цIыхуу сызэрыщытым къыхэкIыу, уи тхыгъэм къыщыпIэта гурыщIэ псори куууэ зыхызощIэ. Сыщогугъ гупсэхугъуэмрэ мамырыгъэмрэ хуэзэша Газэм щыпсэу сабийхэм апхуэдэ дыдэу гумащIэу уахущытыну. Газэм щаукIа сабий I8885-ми, шэ 335-рэ зраутIыпща Рэджа Хинди, и адэшхуэм ба къыхуищIыжу зи нэхэр зэтезыпIэжа, илъэсищ фIэкIа мыхъуа Рими зыри яхуэтщIэжыфынукъым. Ауэ иджыри Iэмал щыIэщ зи псэ Iут сабий мелуанхэр къедгъэлыну».
