Бзэм и кууупIэм къыщIэзыгъалъэт«Яхуэмыфащэу лъэныкъуэ едгъэза псалъэхэр» тхылъыр зи IэдакъэщIэкIыр Урысейм и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэта, Къэрэшей-Шэрджэсым щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ Шэрджэс Алийщ. Абы къитхыжхэм ящыщщ адэкIэ къыщытхьынури. Джэдыкъу – шылэджэд хуэдэхэр къызэраубыд. Джэдынэ – 1) гуэрэф лIэужьыгъуэ (фолликулит), 2) хэутха хъурей цIыкIу зыхэлъ щэкI. Джэлэс – 1) щхьэлым и щхьэм щыкIэрахъуэ мывэм и нэр зыфIэс пкъо, 2) щхьэIуо щащIкIэ, хьэмым и кум иту, выхэр зыпащIэу щыта пкъоми арат зэреджэр. Джэп – гулъэгур (пхъэкъуаншэр) къызэрагъэш Iэмэпсымэ, нэгъуэщIу жытIэмэ, шыгу-выгухэм пхъэм къыхэщIыкIа я шэрхъхэм хъурей теплъэ зэрырат Iэмэпсымэщ. Джэтэр – арыхъ (урысхэм «чижик» жыхуаIэм ещхьщ) щыджэгукIэ, гъуэм къыщыщIэдзауэ япэ еуам здынигъэсар пщалъэу къалъытэрти, абы арат зэреджэр. Джэтэр гъуэгу – гъуэм къыщыщIэдзауэ арыхъыр нэхъыжьым здынихусыфам нэс «джэтэр гъуэгукIэ» еджэрт. Джэхьэн (жэхьэр) – хы сыджым (толъкъуным) ещхьу ушэрэза щхьэц, шыкIэ, шы соку. ДжэIу трашхыкIа – зи мыхабзэ анэщIэр Iуэуэ (адакъэ хуэдэу), абы къыхэкIыуи яукIыжар яшхыжамэ арат зэреджэр. Джийщхьэбж (джэшщхьэбж) – урысхэм «изжога» жыхуаIэрщ. ДжылъIуж – щэкIым и гъунэ дыдэ Iуданэрщ. Джынджыхъу – адыгэ псысэхэм хэт шы лъэпкъ. Джырынджыху – щэкI лыд лъэпкъ. Дзажэпхъэбгъу – цIыху Iэчлъэч, къаруушхуэ зыхэлъ. Дзахуэ – щхьэл уIуагъащIэм (хьэжэн щыщIидзагъащIэм) япэу къыщIэкI хьэжыгъэрщ, джэдкъазхэм ирагъэшх. ДзажэщI – джабэщIэлъ, дзажэ щIагъым къыпыт лы щабэ. ДзакIуэ-дзашэ – дзэзешэ. ДзакIуэпашэ – дзэм ипэ ит пакIэ. Дзапщэ – дзэм и пэрытхэр Дзэгъасэ – дзэ пакIэм и унафэщI (командир подразделения). Дзэгъуэлъ – гъуэгу тет дзэ пакIэм я зыгъэпсэхугъуэ. ДзэгъуэлъыпIэ – дзэм зыщигъэпсэху щIыпIэ. ДзэкIэ – дзэм и кIэ дыдэ. Дзэукъуэ – дзэр хьэзежэ зыщI хъыбар е цIыху (паникёр). Дзэхъумэ – зызыгъэпсэху е гъуэгу тет зауэлIхэр зыхъумэ гуп (аванпост) е плъыр. Дзэшу – зауэлI шу. Дзэпкъей – зи дзапэхэр ипэкIэ гъэза цIыху, псэущхьэ. Дзэтебзэ – дзэ зэIыхьам тралъхьэ гъущI, дыщэ «пыIэ» (коронка). Дзыхъудзышх – дзэр гъуанэ зыщI узыфэ (кариес). Дзэуэкъуэдзыхь – Iуэху зэрихуэну Iуэху зыхуащIа цIыху. ДзэхэнапIэ – нэрыгъ щIын, зыгуэр мыгъэпсэун. Дзэхъудзэшх – ерыскъым хэлъыпхъэ пкъыгъуэхэр щримыкъукIэ, дзэлхэр, дзэхэр къэзыгъэтIасхъэ, жьэ кIуэцIыр къизыгъэху уэщ (цынга). Дзэегъу – Iуэху зэдэзыщIэхэм ящыщ зы. Дзыр – хьэцэпэцэхэр къыщахыжкIэ, ныбгъуэхьэш (ныбгъуэхэр къызэраубыд) щыхагъэувэн папщIэ, къамыхыу къранэ тIэкIу.
Поделиться:
Читать также:
08.07.2026 - 12:00 →
Хабзэм куэд къызэщIеубыдэ
07.07.2026 - 18:39 →
Псэущхьэ гъэщIэгъуэнщ
07.07.2026 - 12:26 →
Гуэрэныгу Iуащхьэм...
06.07.2026 - 11:43 →
Псалъэр я Iэщэу
06.07.2026 - 11:39 →
Гюлибик
| ||




