КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбек ИлъэсыщIэ зыгъэпсэхугъуэ махуэхэм лэжьыгъэ IуэхукIэ яIущIащ республикэм и Правительствэм хэтхэм икIи зыщигъэгъуэзащ щхьэж и унафэ щIэт IэнатIэхэм хыхьэ IуэхущIапIэхэр зэрызэтеухуа щIыкIэм.
Республикэм транспортымрэ гъуэгу хозяйствэмкIэ и министр ДыщэкI Аслъэн щIыналъэм и унафэщIыр щыгъуазэ ищIащ иужьрей махуэхэм дуней щытыкIэм зэрызихъуэжам къыдэкIуа гъуэгу лэжьыгъэхэр зэрызэфIагъэкIым, абыхэм уэсымрэ мылымрэ зэрытрагъэкъэбзыкIым. Псом хуэмыдэу гулъытэшхуэ хуащIащ туристхэр зэрызекIуэ гъуэгухэм. Министрым къыхигъэщащ илъэсыщIэм и япэ махуэхэм цIыхухэр къезышэкI транспортым и лэжьыгъэр зэрызэблэмыуар, республикэм и гъуэгухэм кIэлъыплъ IэнатIэхэр къызыхуэтыншэу сыткIи къызэрызэгъэпэщар.
КIуэкIуэ Казбек Правительствэм и УнафэщI Мусуков Алий щыIущIам и гугъу ящIащ илъэс кIуам республикэм и экономикэм и унэтIыныгъэ нэхъыщхьэхэм щызрагъэхъулIахэм, социальнэ къалэнхэр гъэзэщIа зэрыхъум, лъэпкъ проектхэм хыхьэ къэрал, щIыналъэ программэхэм щыубзыхуахэр зэрызэфIагъэкIым.
Республикэм и Iэтащхьэр щIэупщIащ кIэрыхубжьэрыхухэр дэшыныр зэрызэблэуам и зэранкIэ къэхъуа щытыкIэр ягъэзэкIуэжыну къызэрагъэпэща Оперативнэ штабым и лэжьыгъэр зэрекIуэкIым. Мы зэманым щытыкIэр зэпIэзэрыт зэрыхъужар, IэнатIэм и лэжьыгъэр я нэIэ зэрыщIэтыр жиIащ премьер-министрым.
ЗэIущIэм щаубзыхуащ илъэсым зэфIагъэкIын хуей къалэн нэхъыщхьэхэр. Абыхэм ящыщщ инфраструктурэм пыщIа проектхэр, республикэм и IэнатIэхэм инвестицэу нэхъыбэ къыхегъэлъхьэныр, туризм, мэкъумэш IэнатIэхэм зэдэууэ зегъэужьыныр, къалэхэр, жылэхэр зэIузэпэщ щIыныр, нэгъуэщIхэри.
КIуэкIуэ Казбек абыхэм ятеухуа пщэрылъ пыухыкIахэр хуищIащ Правительствэм икIи къыхигъэщащ «Къэбэрдей-Балъкъэрым и экономикэм нэхъри зегъэужьын, цIыхухэм я псэукIэр егъэфIэкIуэн я лъэныкъуэкIэ зрагъэхъулIахэм адэкIи хэгъэхъуэн зэрыхуейр».
Республикэм и Iэтащхьэр апхуэдэу хуэзащ Бахъсэн щIыналъэм и администрацэм и Iэтащхьэ Абрэдж Iэдиб икIи щыгъуазэ зищIащ я Iуэху зыIутхэм. Зи гугъу ящIахэм ящыщщ муниципалитетым и социально-экономикэ Iуэхухэр, зэман гъунэгъум и бюджетыр зэтеухуэныр, щIыналъэ проектхэр, муниципальнэ программэхэр гъэзэщIэныр.
Гулъытэ нэхъыбэ зыхуэщIыпхъэхэм ящыщу къонэж щIыналъэм хыхьэ жылэхэр зэIузэпэщ щIыныр. Мы зэманым районым щрагъэкIуэкI лэжьыгъэ нэхъ инхэм ящыщщ Бахъсэн псы зэбгрытыкIыпIэм и ухуэныгъэр. Ар зэрыщыту лажьэу яутIыпщмэ, псы къабзэкIэ ирикъуу къызэгъэпэща хъунущ щIыналъэм щыпсэухэр. Мы илъэсым псы зэрыкIуэ бжьамий километр 12 щIэуэ щыдалъхьэнущ Куба къуажэм. Гъуэгухэр зэгъэпэщыжынми елэжьынущ.
ЗэIущIэм гулъытэ хэха щыхуащIащ щIыналъэм и егъэджэныгъэ IуэхущIапIибл къызыхуэтыншэу зэгъэпэщыжынымрэ еджакIуэхэр ерыскъы пщтыркIэ къызэгъэпэщынымрэ.
КIуэкIуэ Казбекрэ республикэм экономикэ зыужьыныгъэмкIэ и министр Рахаев Борисрэ щызэхуэзам тепсэлъыхьащ республикэм социально-экономикэ и лъэныкъуэкIэ илъэс кIуам зэрызиужьам кърикIуахэмрэ мы гъэм къапэщыт къалэнхэмрэ. Къапщтэмэ, и гугъу ящIащ инвестицэ проект инхэм, «Урысей» лъэпкъ центрым и къудамэ республикэм къыщызэрагъэпэщыну зэрамурадым, апхуэдэуи республикэр Кавказ инвестицэ зэхуэсышхуэм зэрыхэтыну щIыкIэм.
Щхьэхуэу къытеувыIащ УФ-м и Президент Путин Владимир къыхилъхьа лъэпкъ проектхэр гъэзэщIа зэрыхъуну щIыкIэм. 2025 гъэм республикэр хэтащ щIыналъэ проект 43-м, абыхэм ящыщу 33-м трагъэкIуэдэну мылъкур къэрал, республикэ бюджетхэм къыхэкIыу. 2026 гъэм, нэхъапэм зэи къэмыхъуауэ, лъэпкъ проектхэм трагъэкIуэдэну яубзыхуащ сом мелард 14,8-рэ, абыхэм ящыщу мелард 11,5-р къэрал бюджетым, меларди 3,2-р республикэ бюджетым къатыну.
Апхуэдэуи къагъэлъэгъуащ экономикэм и ехъулIэныгъэ зыбжани. Къапщтэмэ, щIыналъэ валовэ продуктыр проценти 5,9 – 6,2-рэ хъууэ къалъытащ. Зи зэфIэкIым нэхъ хэзыгъэхъуахэм ящыщщ мэкъумэш IэнатIэр, промышленностыр, сатур, ухуэныгъэмрэ туризмэмрэ. Хьэрычэт щIэнми ехъулIэныгъэ нэрылъагъухэр щыщыIэщ. Къапщтэмэ, хьэрычэт IэнатIэ мыиным хэтхэм я бжыгъэр мин 24-м щIигъуащ, зи щхьэ хуэлэжьэжхэр мин 93,7-рэ хъуащ.
ИлъэсыщIэм и япэ махуэхэм щегъэжьауэ медицинэ IуэхущIапIэхэр зэрылажьэм КIуэкIуэ Казбек щыгъуазэ ищIащ республикэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и министр Къалэбатэ Рустам.
«Сымаджэхэр зэрыкуэдым къыхэкIыу, зэпымыууэ лэжьащ республикэм цIыхухэм я узыншагъэр хъумэным кIэлъыплъ и IуэхущIапIэхэр, къэхъукъащIэ къызэрымыкIуэхэмрэ дэIэпыкъуэгъу псынщIэмкIэ Къэбэрдей-Балъкъэр медицинэ центрыр, апхуэдэуи дэIэпыкъуэгъу псынщIэм и къудамэхэу щIыналъэ сымаджэщ нэхъыщхьэхэм епхахэр, - жиIащ министрым. - Республикэ клиникэ сымаджэщым, медицинэ технологие лъахэмкIэ центрымрэ узыфэ зэмылIэужьыгъуэхэр зыпкърыт сабийхэм щеIэзэ центрымрэ сымаджэ нэхъыбэ дыдэм Iуэхутхьэбзэхэр хуащIащ. Мы махуэхэм а сымаджэщхэм зыхуагъэзащ цIыху минитIым щIигъум. Амбулаторэ-поликлиникэ IуэхущIапIэхэри махуэ къэс лэжьащ, цIыхум и узыфэр къыщахутэ лабораторэхэри, дэIэпыкъуэгъу псынщIэхэри. Терапевтхэмрэ IэщIагъэлI щхьэхуэхэмрэ зэман яубзыхуам тету сымаджэхэм еIэзащ. Узыншагъэр хъумэнымкIэ министерствэм и IэщIагъэлIхэр IуэхущIапIэхэм кIуэурэ къапщытащ зыгъэпсэхугъуэ махуэхэм дэIэпыкъуэгъу хуэныкъуэ сымаджэхэр зэракIэлъыплъыр».
ЗэIущIэм апхуэдэуи щытепсэлъыхьащ «ГъащIэ кIыхь икIи жыджэр», «Унагъуэ» лъэпкъ проектхэм къыщыгъэлъэгъуахэр гъэзэщIа зэрыхъум. ЗэфIагъэкIыну я мурад лэжьыгъэхэми я гугъу ящIащ. Апхуэдэу, Прохладнэ, Бахъсэн къалэхэм дэт сабий поликлиникэхэр, Тэрч щIыналъэм и сымаджэщ нэхъыщхьэр, Нарткъалэ дэт сымаджэщыр, Май къалэм и поликлиникэмрэ Бахъсэненок и амбулаторэмрэ къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыжынущ. Абыхэм нэмыщI, Къулъкъужын Ищхъэрэ, Сэрмакъ, Чернэ Речкэ амбулаторэхэм, Шэджэм сабий поликлиникэм, Зеикъуэ поликлиникэм я ухуэныгъэхэр ирагъэжьэнущ. КъимыдэкIэ, Бахъсэн сымаджэщ нэхъыщхьэм и хирургие корпусым и унэщIэр ухуэнми яужь ихьэну я мурадщ.
