Анэ губзыгъэм и гъэсэкIэр

Гъэсэныгъэм епха чэнджэщхэр зэбгрызытыкI психологхэм ящыщу пщIэ нэхъ зиIэхэм язщ Бабаянц Алексей.

Адэ-анэхэм папщIэ чэнджэщ зэIущIэхэр ирегъэкIуэкI зи гугъу тщIы Бабаянц. Абы къиухащ совет зэманым «гущIэгъу зыхэлъ педагогикэ» унэтIыныгъэр къызэзыгъэпэщауэ щыта Амонашвили Шалвэ и цIэр зезыхьэ академиер. ГъэсакIуэ-психологыр и щхьэ течауэ топсэлъыхь языныкъуэ адэ-анэхэм я бынхэм деж щыхъыжьэурэ ягу зэрызыщагъэкIым, зэхущытыкIэм и нэщэнэхэу зыIэщIэбгъэкI мыхъунухэм, щIалэ цIыкIум и гъэсэныгъэр хъыджэбз цIыкIум ейм къызэрыщхьэщыкIыпхъэм.

«Языныкъуэ адэ-анэхэр егъэтхьэусыхэ я къуэхэр хъыджэбз цIыкIухэм ещхь зэрафIэхъум, далъагъу хьэлхэри щIалэ цIыкIу хьэлу зэрыщымытым, - щыжеIэ Бабаянц «Дауэ щIалэ цIыкIум лIы хьэл зэрыхэплъхьэнур?» семинарым. – А щытыкIэр пхъуэжыфынущ. Анэм щIалэ цIыкIум лIы хьэл къыхуегъэщтэнущ абы гулъытэ зэрыхуищI къудеймкIэ. И адэм – а хьэлым зыузэщIыпIэ иритыфынущ. Сыт и нэщэнэр сабийм лIы хьэл зэрызыхилъхьэм? Япэрауэ, екIуэкIыр къыгуроIуэ. ЕтIуанэрауэ, пщIэ хъунур зэрегъэзэхуэф. Ещанэрауэ, и цIыхухъупщIэр къэзыхъумэну хэкIыпIэр езым къегъуэтыж».

Фи нэгу къыщIэвгъэхьэт, жеIэ Бабаянц цIыхухэм ядэуэршэррэ пэт, щIалэ цIыкIум щыуагъэ гуэр IэщIэкIауэ. Апхуэдэ къызыщымыщI щыIэкъым. Анэр абы щытыкIитIкIэ бгъэдыхьэфынущ. Е и къуэм тезыр трелъхьэ, е сабийм IэщIэщIа щыуагъэм кърикIуа мыхъумыщIагъэр езым ирегъэшэчыж. ЩIалэм лIы къыхэсщIыкIынщ жыпIэмэ, етIуанэм и мыхьэнэр нэхъ инщ.

Псалъэм папщIэ, сабийм жып ахъшэ щепткIэ къыгурыбгъэIуэн хуейщ абыкIэ шоколадрэ шэIумылрэ фIэкIа кърипщэху мыхъуну зэрыщымытыр. Узыхуэмыхьэзыр щытыкIэ гуэр уихуэмэ, а ахъшэр къэбгъэсэбэп зэрыхъунур. МыхъумыщIагъэ гуэр пIэщIэщIэмэ, псалъэм и хьэтыркIэ, щхьэгъубжэм хэлъ абджыр пкъутамэ, уэ узыхуей шоколадым зыхыбогъэкIыжри, щхьэгъубжэм абдж хыбогъэлъхьэж. ЩIалэ цIыкIум къыгурыIуэн хуейщ «бгъэзэкIуэжа щыуагъэм цIыху щыпкъэ къызэрыпхищIыкIыр».

 ЦIыхухъу зэхущытыкIэр къиинщ, хъулъхугъэхэм я зэхуакум къаугъэ къыщыхъурейщ. Апхуэдэ гуэрым хэхуа щIалэ цIыкIур а щытыкIэм и щхьэм пщIэ хуищIыжу е хуимыщIыжу фIэкIа къыхэкIыфынукъым. А псор къызыгурымыIуэ анэм и къуэр фIэпсэкIуэд мэхъури, гъащIэм щихъумэну хуожьэ. «Сэрыншэу упсэуфынукъым, си къуэ цIыкIу» гупсысэм тришэну хэтщ. Апхуэдэ «IурыцIэлъым» къыкIэлъыкIуэнур сыт? ЕтIуанэ гъуэгу анэм жиIэнущ: «Сэ уэ пхуэсщIам иужькIэ апхуэдэу укъысхущытщ». А псалъэхэр куэдрэ зэхихмэ, щIалэ цIыкIум текIуэныгъэм къигъэуш псэм и къарур зыщIишэну хунэсыркъым, лIы хъуну Iэмал къыхуэнэркъыми, зыхуейр зригъэгъуэтыну фIэкIа, нэгъуэщI зыри къыфIэмыIуэхуу къотэдж. Апхуэдэ сабийм зыри имыщIэну хэтщ, хэкIыпIэ къилъыхъуэн мэшынэ. Псори къэгъэнауэ, пщэдджыжьым укъэмытэджу щIэмыхъунур къыгурыIуэркъым.

И къуэр лIы зыщIыну хуей анэм и псэлъэкIэр нэгъуэщIщ: «Сэ уэ фIыуэ узоцIыху, уэ пхузэфIэкIынущ ар, шэч къытесхьэххэркъым. Псори зэхэбгъэкIынурэ, зэрынэхъыфIым хуэдэу пщIынущ».

Анэм сабийм теухуауэ иIэ фIэщхъуныгъэм и фIыгъэкIэ, щIалэ цIыкIум нэхъыщхьэ дыдэу дэплъагъупхъэр зыхелъхьэ – илъагъум егупсысу, зыгуэрым зригъэсэфу мэхъу. Апхуэдэ цIыхум гъащIэм зрыримыгъэщIыкIыу, къыщыхутэ щытыкIэ псоми дерс къыхехыф.