«Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр»

КъБР-м и Музыкэ Къэрал театрым мэлыжьыхьым и 9-м къыщызэIуахащ «Iуащхьэма­хуэ и щыгу щагъэзащIэ къа­фэхэр» лъэпкъхэм зэдай Iуэ­рыIуатэ фестивалыр. 

Пшыхьыр езыгъэкIуэкIхэм фIыщIэ хуащIащ къэрал зэ­мылIэужьыгъуэхэм къикIыу Къэбэрдей-Балъкъэрым ще­кIуэкI фес­тивалым хэтыну, зи щэн­хабзэ хъугъуэфIыгъуэхэр, къа­фэ гъуазджэр зыгъэлъэ­гъуэну къытхуеблэгъахэм икIи ­къыхагъэщащ Къэбэрдей-­Балъкъэрым лъэпкъ зэныбжьэгъугъэм, къафэм, гуапагъэм, гуфIэгъуэм я махуэш­хуэ зэрыщекIуэкIыр. Къэбэрдей-Балъкъэрым щыпсэухэмрэ абы и хьэщIэхэмрэ Iэмал яIащ дунейпсо къафэхэм я дахагъэм кIэлъыплъыну. 
КъБР-м и цIыхубэ артист Текуев Амуррэ КъБР-м щIыхь зиIэ и артист Хъыжьырокъуэ СулътIанрэ фестивалыр къы­зэIуахащ «Салам всем, друзья мои!» уэрэдымкIэ. Абы къы­дэфащ «Кабардинка» къэрал академическэ, «Балкария» къэ­рал IуэрыIуатэ-этногра-фие къэфакIуэ ансамблхэр, уэрэдымрэ къафэмкIэ «Терские казаки» ансамблыр.
КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин зэ­хыхьэм къекIуэлIахэм фIэхъус гуапэ яриха нэужь, «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ ­къафэхэр»  лъэпкъхэм зэдай Iуэ­рыIуатэ фестивалым и хьэ­щIэхэм захуигъэзащ ди щIыналъэм и щIыуэпс, щэнхабзэ къулейр, и щIыпIэ дахэхэр, ди цIыху гуапэхэр ягу дыхьэну, ди деж щагъэкIуэну махуэхэр гукъинэж ящыхъуну зэрыщыгугъыр къыхигъэщу. Министрым жиIащ фестивалыр мы гъэм Къэбэрдей-Балъкъэрым зэ­ры­щрагъэкIуэкIыр зэригуа­пэр, зэхыхьэм хэтхэми абы ­зыкърезыгъэхьэлIахэми я нэгу зрагъэужьыну, загъэпсэхуну, Урысейм ис лъэпкъ зэмылIэу­жьыгъуэхэм утыку кърахьэну щэнхабзэ хъугъуэфIыгъуэхэм, къафэ гъуазджэр щагъэза-щIэ пшыхьым гуфIэгъуэрэ дэ­рэжэгъуэрэ къызэрыхахынум шэч къызэрытримыхьэр. Къу­махуэ Мухьэдин фIыщIэ ­яхуищIащ фестивалыр зыгъэдэхэну, лъэпкъ щэнхабзэр езыгъэфIэкIуэну ди республикэр зыщыгугъ сабий ансамблхэм. 
Зэхыхьэм хэтхэр утыкум чэзууэ кърашэурэ къызэхуэ­сахэм ирагъэцIыхуащ. Япэу утыкум ирагъэблэгъащ Аб­хъаз Республикэм макъамэ Iэмэ­псы­мэхэмкIэ и «Гунда» Iуэ­рыIуатэ ансамблыр. Гупым игъэзэ­щIащ «Азэмэт», «Рицэ», «Эль­б­рус», «Ачандарэ» уэ­рэдхэр. КIэлъыкIуэу, Армением къикIа артистхэу Аветисян На­рекрэ Нахапетян Микаэльрэ лъэпкъ уэрэдхэр зэдыжаIащ. Белоруссием щыщ уэрэд­жы­IакIуэ Любавинэ Ольгэ игъэ­зэщIащ я лъэпкъ уэрэдхэр. Къалмыкъым уэ­рэ­дымрэ ­къафэмкIэ и «Тюльпан» къэ­рал академическэ къэфакIуэ ансамблым игъэ­зэщIа «Ур сар», «Чичердык» лъэпкъ къа­фэхэм, Осетие Ищхъэрэ - Аланием и «Алан» ансамблым и «Симд», «Горский танец» ­къафэхэм укIэ­лъып­лъыну щIэщыгъуэт. Пшыхьыр ягъэ­дэхащ ди республикэр зэрыгушхуэ «Кабардинка», «Балкария», «Терские казаки», иджы­рей эстрадэ къа­фэхэмкIэ щапхъэу къалъыта «Арабеск», цIыхубэ къафэхэмкIэ щапхъэу къалъыта «Шагъдий», лъэпкъ къафэхэмкIэ щапхъэу къалъыта «Амир» къэфакIуэ ансамблхэм.
«Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» фестивалым и щIыхь тхылъыр къы­зэхуэсахэм я Iэгуауэ макъым щIэту иратащ «Шагъдий» ансамблым (художест­веннэ уна­фэщIыр КъБР-м щэнхабзэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ ­Унэжокъуэ Заре­мэщ), «Амир» ансамблым ­(художественнэ уна­фэщIыр Биттиров Азэ­мэтщ), «Арабеск» ансамблым (художественнэ унафэщIыр Добросе­довэ Лилэщ), уэрэд­жыIакIуэ ныбжьыщIэ Теувэ­жыкъуэ Софие сымэ.
Зэхыхьэр зэхуащIыжащ Текуев Амур игъэзэщIа «Кабардино-Балкария» уэрэдымкIэ. Абы дежьууащ икIи къыдэфащ фестивалым хэта псори. Зи лъэпкъ фащэкIи, теплъэкIи, зыIыгъыкIэкIи зэмыщхь къэфакIуэхэм къызэхуэсахэм дэ­рэ­жэгъуэу къаритар къэIуэ­тэ­жыгъуейщ.
2010 гъэм ирагъэжьауэ щы­та фестивалыр иджыри зэ щыхьэт тохъуэ лъэпкъхэм ди зэпыщIэныгъэр, зэныбжьэгъугъэр щэнхабзэмкIэ дгъэбы­дэну дызэрыхущIэкъум. Фес­тивалым щIыналъэхэри абы щыпсэухэри зэрыхуэныкъуэр, ар зыгъэбжьыфIэхэм дуней­псо щэнхабзэм хэлъхьэныгъэфI зэрыхуащIыр нэры­лъагъущ. «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэ­хэр» фес­тивалыр хагъэхьащ ­ЮНЕСКО-м и махуэгъэпс дуней псом ще­кIуэкIыну фестивалхэр щызэ­хуэхьэсам. Абы къегъэлъагъуэ дуней псом и щэнхабзэ фIы­гъуэхэр щагъэлъагъуэ мы зэхыхьэм мы­хьэнэшхуэ зэ­ри­Iэр, Налшык Кавказ Ищхъэрэм и щэнхабзэ къалащхьэу зэрагъэувам иджы­ри зэ щы­хьэт зэрыте­хъуэр. 
Зэхыхьэр УФ-мрэ КъБР-мрэ ЩэнхабзэмкIэ я министерст­вэхэм къызэрагъэпэщащ. Лъэпкъ­хэм я зэныбжьэгъугъэр, мамырыгъэр зыгъэбыдэ «Iуащхьэмахуэ и щыгу щагъэзащIэ къафэхэр» международнэ дунейпсо IуэрыIуатэ фестивалыр КъБР-м и Музы-кэ Къэрал театрым мэлы­жьыхьым и 11-м щызэхуащIы­жынущ. 

Сурэтыр Къарей Элинэ трихащ.