Щэнхабзэм зезыгъэужьхэр

КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм и «Киновидеоучреждение» къэрал кIэзонэ щэнхабзэ IуэхущIапIэм и унафэщI къалэнхэр зыгъэзащIэ Шурдым Аксанэ зыхуэдгъазэри, зэфIагъэкI лэжьыгъэхэм тедгъэпсэлъыхьащи, къыджиIахэм фыщыдогъэгъуазэр.

 Зи цIэр зыбжанэрэ яхъуэжа «Киновидеоучреждение» IуэхущIапIэм тхыдэ гъуэгуанэ кIыхь икIи гъэщIэгъуэн къыдокIуэкI. Нэхъапэм абы зэрихьэу щытащ «Киновидеопредприятие», «Киновидеообъединение» фIэщыгъэхэр.  И цIэр зэрахъуэкIми, и къалэныр зэрыщытауэ къонэж. НэхъапэIуэкIэ узэIэбэкIыжмэ, мы IуэхущIапIэм и нэIэм щIэту щытащ къалэм и кинотеатрхэр («Победа», «Дружба», «Юность», «Октябрь»). Республикэм и къалэхэмрэ къуажэхэмрэ щагъэлъэгъуэну фильмхэр абы ирашу щытащ.

 - Мы зэманым къалэхэмрэ къуажэхэмрэ (Налшык, Май, Арщыдан, Анзорей, Къэрэгъэш, Бахъсэн, Къэщкъэтау, Дзэлыкъуэкъуажэ) ди къудамэу 8 щыIэщи, ди лэжьакIуэхэм ЩэнхабзэмкIэ унэхэм фильмхэр къыщагъэлъагъуэ. ЗэхъуэкIыныгъэхэм я гугъу пщIымэ, плёнкэм тет фильмхэр кIуэдыжри, бжыгъэ Iэмэпсымэхэм дыхуэкIуауэ долажьэ. Къэдгъэлъагъуэр Урысейм къыдигъэкI фильмыщIэхэрщ, языныкъуэхэм совет мультфильмхэр къызэщIыдогъэубыдэр. ЛэжьыгъэщIэхэр и чэзум цIыхухэм я пащхьэ къызэритхьэным дыхущIокъур. 2 D, 3 D жыхуаIэ бжыгъэ Iэмалхэм тету къыдогъэлъагъуэр къалэм и уней кинотеатрхэм къыщат фильмхэр. «Кино пэж» къыдэзыгъэкI «Музей Победы» IуэхущIапIэм дыдолажьэ. «Кинохэм я жэщ» урысейпсо Iуэхуми гъэ къэси жыджэру дыхэтщ. Абыи щIэупщIэ зэриIэр гуапэщ, - жеIэ Аксанэ. - «Кругозор» кинотеатрым и етIуанэ къатым  тет пэшым цIыху 50 щIохуэ. Япэ къатым и пэшыр зи узыншагъэм сэкъат иIэхэм хухэхащ икIи цIыху 15 - 25-рэ хуэдиз зэуэ фильм щеплъыфынущ. Нэхъыбэу щIэупщIэ зиIэр гушыIэ дахэ зыхэлъ фильмхэрщ. Абы и щхьэусыгъэур гъащIэм и гугъуехьхэр пIалъэкIэ зыщхьэзыгъэуну хуейхэм загъэпсэхуну гукъыдэж зэраIэрщ. Уней кинотеатрхэм ебгъапщэмэ, ди IуэхущIапIэр унагъуэ кинотеатру жыпIэ хъунущ, унагъуэкIэрэ загъэпсэхуну къокIуалIэри. Гъэсэныгъэ мыхьэнэ зиIэ кино дгъэлъэгъуэнырщ нэхъыбэу дызыхуэщIар. Курыт еджапIэхэм, гъэсапIэхэм, еджапIэ нэхъыщхьэхэм къикIыу гупу къыщыкIуэкIэ, уасэр зэрыхъукIэ нэхъ мащIэ зэрытщIыным и ужь дитщ. Япэ игъэщыпхъэу къэтлъытэр щIэблэр щэнхабзэм щIэпIыкIынырщ, киногъуазджэм и дахагъэм дедгъэхьэхынырщ. Иджыпсту диIэ зэфIэкIхэмрэ Iэмалхэмрэ зэрыдгъэбэгъуэным дыхущIокъу. КъыдэхъулIэмэ, щIыналъэм и къуажэ куэдым иджыри киногъэлъэгъуапIэ къыщызэдгъэпэщыну ди мурадщ.

IуэхущIапIэм щагъэлъагъуэ фильмхэр цIыхум и ныбжьым елъытауэ гуэшащ. Балигъхэм яхуэгъэзахэр нэхъ гувауэ къат, курыт ныбжьым итхэм папщIэ кинохэр - махуэм, сабийхэм папщIэ фильмхэр шэджагъуэ пщIондэ къызэрагъэлъэгъуэнум хущIокъу. Кином щIидзэн и пэ, МВД-м экстремизмым пэщIэтынымкIэ и щIыналъэ центрым къыдигъэкI, УФ-м ЩэнхабзэмкIэ и министерствэм афияным пэIэщIэ зэрызыщыпщIынум, терроризмым узэрыпэщIэтынум теухуауэ къахуигъэхь нэтын щхьэпэхэр къагъэлъагъуэ. Зи акъылыр мытIыса щIэблэм ахэр зэращхьэпэнум шэч хэлъкъым. КъинэмыщIауэ, ТекIуэныгъэ Иным и махуэшхуэм, Ныкъуэдыкъуэхэм я дунейпсо махуэм теухуа Iуэхухэм жыджэру хэтщ. Абыхэм ирихьэлIэу пщIэншэу киногъэлъэгъуэныгъэхэр, лекцэхэр къызэрагъэпэщ. Дзэ Iуэху хэхам хэта лIыхъужьхэмрэ абыхэм я унагъуэхэмрэ гулъытэ хуащI, пщIэншэу тIысыпIитхум и билетхэр ягуэш. Къатыну фильмхэм теухуа хъыбархэр ИнтернетымкIэ зэбграгъэх. КъинэмыщIауэ, IуэхущIапIэм и IуплъапIэм дежи афишэ фIэлъщ. ЗэрытщIэщи, зи хъыбар Iуа фильмым щIэупщIэ нэхъыбэ иIэщ. Апхуэдэщ цIыхушхуэ зэкIуэлIа «Чебурашка» фильмыр. IуэхущIапIэм и лэжьакIуэхэм курыт еджапIэхэм пыщIэныгъэ хуаIэщи, зэрыхъукIэ ныбжьыщIэхэр фильмхэм ирагъэблагъэ. Языныкъуэхэм деж езы кинотеатрым и лэжьакIуэхэм курыт еджапIэхэм кинохэр яшэурэ щагъэлъагъуэ. КъыжыIапхъэщ, цIыхухэм я зыгъэпсэхугъуэ щэбэт-тхьэмахуэхэми махуэшхуэхэми кинотеатрым и бжэр зэрызэIухар.

  «Киновидеоучреждение» IуэхущIапIэм 2009 гъэм щыщIэдзауэ щылажьэ Шурдым Аксанэ 2021 гъэ лъандэрэ унафэщI къалэныр егъэзащIэ. Бзылъхугъэр и къару емыблэжу, зыпэрыт Iуэхум гукIи псэкIи етауэ, и нэIэм щIэтхэр зэгуригъаIуэу, щапхъэ игъэлъагъуэу мэлажьэ. Аксанэ IэнатIэм хуиIэ гудзакъэмрэ жэуаплыныгъэмрэ гулъытэншэ хъуакъым. Абы мызэ-мытIэу къыхуагъэфэщащ КъБР-м и Правительствэмрэ ЩэнхабзэмкIэ и министерствэмрэ я щIыхь, фIыщIэ тхылъхэр.

ТЕКIУЖЬ Заретэ.