Терроризмэм щэнхабзэр и бийщ

ЩоджэнцIыкIу Алий и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей къэрал драмэ театрым накъыгъэм и 13-м щекIуэкIащ «Щэнхабзэр терроризмэм и бийщ» зэIущIэр. Ар къызэригъэпэщащ КъБР-м ЩэнхабзэмкIэ и министерст­вэм.

КъБР-м щэнхабзэмкIэ и министр Къумахуэ Мухьэдин къыхигъэщащ щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ цIыху нэхъыбэ хашэным республикэр зэрытелажьэр, ар къайхъулIэнымкIэ псом япэр щIыналъэр мамыру щытыныр зэрыарар. Абы жи­Iащ щIэблэр егугъуу ягъэсэн, щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ драгъэхьэхын, Хэкур фIыуэ ­ялъагъуу къагъэхъун зэры­хуейр. 
КъБР-м и Правительствэм и УнафэщIым и къуэдзэ Къуэ­шырокъуэ Залым щэнхабзэмкIэ министерствэм и лэжьа­кIуэхэм фIыщIэ яхуищIащ УФ-м терроризмэм щыпэщIэтыным теухуауэ яубзыхуа Iуэхухэр (2024 - 2027 гъэхэм ятещIыхьауэ) гъэзэщIэным зэрегугъум папщIэ. Абы къыхигъэщащ лъэпкъхэм я зэхущытыкIэр гъэбыдэнымкIэ щэнхабзэм мыхьэнэшхуэ зэриIэр, терро­риз­мэм пэщIэтыным и IуэхукIэ щэнхабзэм и къарур зэрыиныр, нэхъыжьхэм къытхуагъэна псэкупсэ лъапIэныгъэхэр, хабзэхэр псом хуэмыдэу щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я лэжьакIуэхэм зэрахъумэфынур. 
- 1945 гъэм нацизмым кIэ еттауэ ди гугъащ, арщхьэкIэ ноби ди нэгу щIокI я щхьэр къызэраIэтар. Абы хэщIыныгъэшхуэ къызэрытхуихьар, ди къэралым щыщу цIыху мелуан 27-рэ, дуней псом щыщу цIыху мелуан 60-м щIигъу  зэрыхэкIуэдар зыщыдгъэ­гъупщэркъым. Псори къыще­жьэр нэгъуэщI лъэпкъхэм ­лъагъумыхъуныгъэ хуиIэнырщ. Абы и щапхъэщ Германием, Италием щыпсэу лъэпкъхэр я теплъэкIи тхыдэкIи нэгъуэщI­хэм ефIэкIыу къызэралъытар, ахэращ мыхъу­мы­щIагъэхэм щIэдзапIэ яхуэхъури, - жиIащ Къуэшырокъуэм. - Иужьрей илъэс 30-м ды­щIапIыкIащ лъытэныгъэрэ шыIэрэ тхэлъын, гъунэгъур ­мыхъу­мыщIэми зыхэтщIыкIын зэ­рыхуейм. ШыIэми мардэ иIэн, зи щхьэ къэзыIэт нацизмым, лъапIэныгъэхэм еба­къуэм, щIэпхъаджащIэ зылэ­жьым упэщIэтын хуейщ. Щхьэ­хуитыныгъэмрэ хуитыныгъэм­рэ къызэрырамыдзэм къы­пэ­­-
кIуащ нацизмыр къэщIэрэ­щIэ­жыныр. Украинэм ар зыхуэ­кIуар псоми ди нэгу щIэкIащ. Урысейр абы пэ­щIэтщ. Жылагъуэр зэкъуэзы­чыну зи мурад бийм дыпэщIэувэу ди щIыналъэм, къэралым мамырыгъэр щызэтетIыгъэ­ным, лъэпкъхэм ди зэхуаку пщIэ, шыIэ дэлъы­ным, лъапIэныгъэхэр тхъумэ­ным мыхьэ­нэшхуэ яIэщ. Зэ­рытщIэщи, ди жылагъуэмрэ лъэпкъхэмрэ ди зэкъуэтыныгъэрщ, унагъуэ ­лъапIэныгъэхэм демыпцIы­жы­нырщ ди къару нэхъыщхьэр. Щэнхабзэмрэ гъуазджэмрэ я лэжьакIуэхэм хэлъхьэныгъэ ­хуащIыфынущ мамырыгъэр хъумэным. Нобэ ди нэгу щIокI ди щIалэхэм ди къэралыр зэрахъумэр. Хэку зауэшхуэм хэ­кIуэдахэм я сурэтхэр щагъэ­лъагъуэ «Уахътыншэ полк» Iуэхум псори дыхэтщ. Иужьрейм къы­хыхьащ дзэ Iуэху хэхам хэкIуэда щIалэхэм я сурэтхэр зыIыгъ адэ-анэхэр. Ари «Уахъ­тыншэ полк» Iуэхум хуэбгъадэ хъунущ. Дауэ хъуми, дэтхэнэ зы уна­гъуэми дзэ Iуэху хэхар къылъэIэсащ. 
Къуэшырокъуэм жиIащ нобэ ди къэралым и щхьэхуитыныгъэр, ди хабзэхэмрэ лъапIэныгъэу къэтлъытэхэмрэ зэрытхъу­мэным дызэрыхущIэкъур, ар зи жагъуэ ди бийхэм Урысейр зэкъуачын папщIэ лъэпкъхэр дызэщагъэIеин е дин IуэхукIэ хьэргъэшыргъэ дыхадзэн мурад зэраIэр. Абы щIигъужащ хъыбар нэпцIхэм защытхъу­мэным и мызакъуэу, ар щIалэгъуалэм ягурыдгъэIуэныр ди къалэну зэрыщытыр.
КъБР-м лъэпкъ Iуэхухэмрэ жылагъуэ проектхэмкIэ и министрым и къалэнхэр зыгъэзащIэ Гергоков Жамболэт ягу къигъэкIыжащ терроризмэм пэ­щIэтын папщIэ лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэмрэ зэныбжьэгъугъэмрэ гулъытэ хэха хуащIын, бзэр, хабзэр, щэнхабзэр хъума зэрыхъунум быдэу трагъэщIэн зэрыхуейр, абы и IуэхукIэ ­Урысейм и Президент Путин Владимир 2026 гъэр Урысейм  и лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэм и илъэсу зэригъэувар зэры­щхьэ­пэр. Гергоковым къыхигъэщащ гъунапкъэ зимыIэ, мамыр цIыху­хэри зыфIэмыпсэ­кIуэд а мыхъумыщIагъэм дыпэщIэ­тынымкIэ ди щIыналъэм и къару нэхъыщхьэр мыбы щыпсэу лъэпкъ 40-м щIигъур зэкъуэ­тыныр зэрыарар. 
Зэхыхьэм къыщыпсэлъахэм жаIащ щIалэгъуалэр экстремист гупсысэхэм пэIэщIэ хъу­нымкIэ тхыдэр къызыхэщыж, гъунапкъэ зимыIэ гъуазджэм, щэнхабзэм, литературэм щыгъэгъуэзэным мыхьэнэ зэраIэр, сыт хуэдэ зэманми лъапIэу къэнэж гуапагъэр, захуагъэр щIэблэм зыхегъэщIэнымкIэ ахэр IэмалыфIу икIи мыхъу­мыщIагъэмрэ лъагъумыхъуныгъэмрэ зэрыпэщIэт Iэщэу къы­зэрынэжыр. НыбжьыщIэхэр рес­публикэм и театрхэм ще­кIуэкI спектаклхэм, сурэт гъэ­лъэгъуэныгъэхэм, концертхэм еплъыну, цIыхубэ уэрэдыжьхэм едэIуэну, тхылъ еджэну, литературэ зэпеуэхэм я зэфIэкI щеплъыжыну Iэмал етын хуейщ, сыту жыпIэмэ, гъуазджэр, дахагъэр зыхэзыщIэхэр щIэпхъаджащIэхэм къагъэпцIэфынукъым.
Зэхыхьэм къыщыпсэлъа дин лэжьакIуэхэм къыхагъэщащ щIэблэр диным щIапIыкIын, зым и фIагъым адрейм щапхъэ трихыу, гуапагъэ ялэжьу, хьэ­рэмыгъэншэу, мыхъумы­щIа­гъэр зэхагъэкIыфу ягъэсэн зэрыхуейм.
ЗэIущIэм къыщыпсэлъащ КъБР-м щIалэгъуалэ IуэхухэмкIэ и министрым и къуэдзэ Ахметов Артур, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ, ­Гуманитар къэхутэныгъэхэм­-кIэ институтым адыгэ IуэрыIуатэмкIэ и секторым и щIэныгъэлI нэхъыщхьэ Гъут Iэдэм, лъахэхутэ Котляровэ Марие, КъБР-м и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм и унафэщI Бейтуганов Исмэхьил, КъБР-м щIыхь зиIэ и артисткэ Чыхумахуэ ФатIимэ, дзэ Iуэху хэхам хэтхэм я дэIэпыкъуэгъу «Хэкум и хъу­макIуэхэр» къэрал фондым и унафэщIым и къуэ­дзэ Пщы­хьэщIэ Ахьмэд, зи нэхэм фIыуэ ямылъагъухэм я библиотекэм и унафэщI Хьэмдэхъу Жаннэ, Шэрэдж щIыналъэ администрацэм и унафэ­щIым и къуэ­дзэ Ефэнды ­Терезэ, нэгъуэщI­хэри.