Ухуэныгъэхэмрэ пэхуэщIэхэмрэ

Псыгуэнсурэ Шэрэдж Ищхъэрэрэ зэпызыщIэ, километри 5,3-рэ зи кIыхьагъ гъуэгум лэжьыгъэшхуэ щрагъэкIуэкIащ. ЖыпIэнурамэ, иджырей лъэс лъагъуэ щаукъуэдиящ, мывэхэмкIэ ар кърагъэбыдэкIащ, зэ ирикIуэгъуэу асфальтрэ бетонрэ зэхэщIауэ тралъхьэжащ. 

Шэрэдж Ищхъэрэ – Жэмтхьэлэ – Сукан-Суу автомобиль гъуэгур нэхъыбэрэ зекIуэн щхьэкIэ лэжьакIуэхэм абы и лъабжьэр иджыпсту ягъэбыдэ, мывэкIэщхърэ пшахъуэрэ тракIутэ, зэтес ящI, къэухьхэри ягъэув.

Лэжьыгъэхэр мы гъэм гъэмахуэм зэфIагъэкIын мурадхэр щыIэщ.

Апхуэдэуи, Прохладнэ къалэм псы къабзэ зэрыкIуэ и бжьамий нэхъыщхьэр мы махуэхэм къагъэщIэрэщIэж. Мыбдежми, лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкI «ГъащIэм хуэщIа инфраструктурэ» лъэпкъ пэхуэщIэм ипкъ иткIэ. 

НобэкIэ лэжьакIуэхэм яукъуэдиящ бжьамийуэ псори зэхэту километри 2-м щIигъу. Илъэсым и кIэм нэсыху иджыри апхуэдиз дыдэ щIым щIалъхьэнущ. Лэжьыгъэхэр щрагъэкIуэкIынущ Остапенкэм и цIэр зезыхьэ уэрамым. 

Прохладнэм псы къабзэ зэрыкIуэ и бжьамий нэхъыщхьэм къалэдэсхэм я дежкIэ мыхьэнэшхуэ иIэщ, лэжьыгъэхэр зэрызэфIэкIыуи, цIыху мин 60-м нэблагъэм псы къабзэ зэпымыууэ яIэрыхьэнущ. 

Тэрч щIыналъэм и Дей – Акъбащ Ипщэ – Терекскэ автомобиль гъуэгум и Iыхьи къызыхуэтыншэу зэрагъэпэщыж мы махуэхэм. Ар щекIуэкI щIыпIэр Белоглинскэ къуажэрщ, зы километрым щIигъу и кIыхьагъщ. ЛэжьакIуэхэм иджыпсту гъуэгущхьэфэр тратхъунщIыкI, псы жапIэхэр хуащI, абыхэм къадэкIуэуи, уэздыгъэр зыпадзэну пкъохэр ягъэув. 

Ахэр зэрызэфIэкIыу, гъуэгущхьэм асфальтыщIэ тIуащIэу тралъхьэнущ, гъуэгу дамыгъэхэр щагъэувынущ, къыщыхагъэщхьэхукIынущ. Лэжьыгъэр мы гъэм гъэмахуэм и кIэм нагъэсынущ.

«ГъащIэм хуэщIа инфраструктурэ» лъэпкъ пэхуэщIэм ипкъ иткIэ Малкэ – Ингушли автомобиль гъуэгуми зэгъэпэщыжыныгъэ лэжьыгъэшхуэ щрагъэжьащ. Ар Сэрмакъ къуажэм къыпокIуэкI икIи километри 7-м щIигъу и кIыхьагъщ. Мыбдежми лэжьакIуэхэм гъуэгу щхьэфэр щытратхъунщIыкI, иужькIэ, абы и лъабжьэр ягъэбыдэнущ. Ар зэрызэфIэкIыу, асфальтрэ бетонрэ зэхэщIауэ тIуащIэу тралъхьэжынущ. Апхуэдэуи, къэухьхэр, гъуэгу дамыгъэхэр щагъэувынущ. Лэжьыгъэхэр мы гъэм гъэмахуэм зэфIагъэкIынущ. Езы гъуэгум щIыналъэ мыхьэнэ иIэщ, сыту жыпIэмэ, республикэм и щIыпIэ дахэ куэдым абы ухуешэ, щызекIуэ туристхэм я бжыгъэми къыхэхъуэ зэпытщ.

Ухуэныгъэ лэжьыгъэхэм хиубыдэу Май къалэм и курыт еджапIэ №5-м епха «Улыбка» сабий садри къызыхуэтыншу зэрагъэпэщыж. Абы псори зэхэту метр зэбгъузэнатIэ мин I,4-рэ еубыд икIи сабийуэ I80-м хуэщIащ. 

ЛэжьакIуэхэм блынджабэхэр къагъэкъэбзащ, инженер коммуникацэхэри зэрахъуэкIын щIадзащ, уеблэмэ ток кIапсэщIэхэр яукъуэдиякIэщ. Иджыпсту абыхэм къапэщылъщ унэ лъэгухэр зыхуей хуагъэзэну, IуплъапIэр зэIузэпэщ ящIыну.

Лэжьыгъэхэр ирагъэкIуэкI «Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и егъэджэныгъэ IэнатIэм зегъэужьын» къэрал программэм ипкъ иткIэ икIи мы гъэм бжьыхьэм ирихьэлIэу ахэр зэфIагъэкIынущ. 

КъищынэмыщIауэ, «Къалэдэсхэм я псэукIэр егъэфIэкIуэн» къэрал программэм ипкъ иткIэ Псыгуэнсу къуажэм жыг хадэ цIыкIу зэпэщ иIэ хъуащ. Ар яухуащ Хэку зауэшхуэм хэкIуэдахэм я фэеплъым ихъуреягъкIэ, метр зэбгъузэнатIэу I700-рэ ирагъэубыдащ. ЩIыпIэр къуажэдэсхэм ягу ирихьащ икIи зыгъэпсэхупIэ яхуэхъуащ. 

Жыг хадэ цIыкIум хъыринэхэр, тетIысхьэпIэхэр, кIэрыхубжьэрыху идзыпIэхэр, къэухьхэр щагъэуващ, уэздыгъэ щыпадзащ, сабийхэм я джэгупIэ щыхуащIащ, лъэс лъагъуэхэм плиткэхэр иралъхьащ, жыг цIыкIухэр куэду щыхасэщ.