ПащIэ Бэчмырзэ и музей Нартан къуажэм дэтым зэхыхьэ дахэ накъыгъэм и 16-м щекIуэкIащ. Ар Музейхэм я махуэм, хабзэ зэрыхъуауэ, гъэ къэс ирагъэхьэлIэ.
Адыгэ литературэм и лъабжьэр зыгъэтIылъа, губзыгъэу, жьэнахуэу, усакIуэу дунейм тета лIы Iущыр ягу къагъэкIыжащ, абы и IуэхущIафэхэм ящыщхэм тепсэлъыхьащ къызэхуэсахэр.
ЗэIущIэм хэтащ Нартан къуажэм и администрацэм и унафэщI ХьэхъупащIэ Анзор, Нартан ЩэнхабзэмкIэ и унэм и тхьэмадэ КIагуэ Валерэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ академием и щIэныгъэлI секретарь нэхъыщхьэ Щхьэгъэпсо Сэфарбий, Нарткъалэ щыIэ «Адыгэ Хасэм» и тхьэмадэ КъущхьэтIу Хьэутий, усакIуэ МамыкIэ Къазбэч, уэрэджыIакIуэ Шэт Мухьэмэд, Нартан дэт езанэ, етIуанэ курыт еджапIэхэмрэ интернатымрэ я гъэсэнхэр. Нарткъалэ дэт етIуанэ курыт еджапIэм и егъэджакIуэ Къурашэ Эммэ и нэIэм щIэт ныбжьыщIэхэр, Тэрч къалэ администрацэм егъэджэныгъэмкIэ и къудамэм и унафэщI Варий Маринэрэ методист ЩакIуэ Ритэрэ, «Нартан» зи фIэщыгъэ уэрэджыIакIуэ гупыр, къуажэдэсхэм ящыщхэр, хъыбарегъащIэ IэнатIэхэм я лэжьакIуэхэр.
Зэхыхьэр къыщызэIуихым, ПащIэ Ленэ жиIащ:
- ПащIэ Бэчмырзэ и нэр къызыхуикIыу щыта Iуэхум тезухуащ нобэрей зэIущIэр. Ар сыт жыфIэмэ, щIэблэм щIэныгъэ ябгъэдэлъыныр, узыншэу къэхъуныр и хъуэпсапIэу зэрыщытарщ. Ар нэхуапIэ тхуэхъуащи, гуфIэгъуэшхуэщ. ЦIыху губзыгъэ куэд ди лъэпкъым къыхэкIащ. Мы зэманми ди щIэблэм щIэныгъэлI куэд къазэрыхэкIынуми шэч хэлъкъым.
Музейм махуэ къэс жыхуаIэм хуэдэу цIыху къокIуалIэри, абы куэду сыщогуфIыкI. Къэбэрдей-Балъкъэрым ит курыт еджапIэхэм адыгэбзэмрэ литературэмкIэ щезыгъаджэхэм я жьауэм щIэт ныбжьыщIэхэр я гъусэу къытхуокIуэ, сабийхэр зыщIэупщIэхэм жэуап тэрэзу зэрестыжыным сэри сыхущIокъу. КъинэмыщIауэ, сегъэгуфIэ ди университетым щезыгъаджэхэм ящыщхэмрэ студентхэмрэ илъэсым хуэзэу тIэу-щэ къызэрытхуэкIуэм.
Нобэ зи Iуэху къэзыгъанэу къытхуэкIуа дэтхэнэ зыми ину фIыщIэ фхузощI. «НэхъыжьыфI здэщыIэм нэхъыщIэфIи щыIэщ», - жиIакъэ пасэрейм?! Дэ щIэблэм едгъэлъагъумрэ зэхедгъэхымрэ зэрызэхаубыдэнум шэч хэлъкъым. Псори къыщежьэр дэ нэхъыжьхэм ди дежщи, дымыбэлэрыгъыу сабийхэр дыущиипхъэщ, гъэса хъун папщIэ. ТхузэфIэкIи тщIэн хуейщ лъэпкъым и тхыдэмрэ щэнхабзэмрэ щыгъуазэу къэхъуным теухуауэ.
ДыщIызэхуэса ПащIэ Бэчмырзэ къызэринэкIа усэ сатыр мин пщыкIуплIым щыщу къытхуэнэжар минитIым щIигъу къудейщ. Ауэ абы Iущыгъэу хэлъыр къыпхуэмыIуэтэщIыным хуэдизщ. Бэчмырзэ щIэгъыбзэкIэ усэфырт, цIыхухэм заригъэщIэжыфырт, - жиIащ Ленэ.
АдэкIэ псалъэ иратащ Щхьэгъэпсо Сэфарбий.
- Зэхыхьэм къекIуэлIахэм псоми фIыщIэ фхузощI, мыпхуэдэ щIэблэ дахэ дызэриIэм хуабжьу сыщогуфIыкI икIи сропагэ. Ижь-ижьыж лъандэрэ ди нэхъыжьыфIхэм лIэщIыгъуэ куэдым къыкIуэцIраха ди тхыдэм щIэблэр щыдгъэгъуэзэныр дэтхэнэ зыми ди къалэн нэхъыщхьэщ. Дызыхэт Iуэхур зытеухуа нэхъыжьыфIым къытхуигъэна псалъэ Iущхэм щIэблэр щIэдгъэдэIукIыпхъэщ, - жиIащ Щхьэгъэпсом.
ПащIэ Бэчымырзэ и IэрыкIхэм ящыщ хъыбар зытхыжа Нало Заур и тхыгъэм къытращIыкIа спектакль теплъэгъуэ ягъэлъэгъуащ Белэ Речкэ дэт курыт еджапIэ №2-м щезыгъаджэ Медалы Зое и гъэсан цIыкIухэм. Къурашэ Эммэ и нэIэм щIэт ныбжьыщIэхэр усэ къеджащ, уэрэд жаIащ.
Нарт хъыбархэр иту иджыблагъэ къыдагъэкIа томиплIымрэ Нэгумэ Шорэ и тхыгъэхэр щызэхуэхьэса тхылъиплIымрэ Щхьэгъэпсо Сэфарбий Музейм тыгъэ къыхуищIащ, абы езы Сэфэрбий и Iэдакъэ къыщIэкIа «Линэ и удз гъэгъахэр» зыфIища тхылъри и гъусэу. МамыкIэ Къазбэч и усэ тхылъ зыкъэзыгъэлъэгъуа ныбжьыщIэхэм тыгъэ яхуищIащ.
ЗэIущIэр адыгэ джэгукIэ зэхуащIыжащ.
