Мелард бжыгъэ зи ныбжь кумб

Иджыблагъэ къызэрабжамкIэ, абы и ныбжьыр илъэс меларди 3-м ноблагъэ. А IуэхумкIэ щыхьэту къэуващ а къэралым Кертин и цIэкIэ щыIэ университетым щылажьэхэр. 

«Купол Северного полюса» зыфIаща ар КъухьэпIэ Австралием ит Перт къалэм пэгъунэгъущ. Абы «къигъэщIам» теухуауэ щIэныгъэрылажьэхэр 2025 гъэм хуабжьу зэдэуащ, языныкъуэхэм ар нэхъыжь дыдэу къалъытэу, мыдрейхэр абыкIэ мыарэзыуэ. 

Астероидыр зэман жыжьэ дыдэхэм а щIыпIэм къызэрыщехуэхауэ щытар зэуэ къигъэлъэгъуат зи гугъу тщIы университетым щылажьэ Киркленд Крис зи пашэ гупым хэтхэм тIэкIу нэхъапэIуэкIэ ирагъэкIуэкIа къэпщытэныгъэхэм. АтIэми, нобэр къыздэсми къахута хъуатэкъым абы ипэжыпIэкIэ къигъэщIар зыхуэдизыр.

ИпэжыпIэр зэхэгъэкIынымкIэ сэбэп хъуауэ къабжар ди планетэм узыщыIущIэ минералхэм ящыщу «циркон» жыхуаIэу геологие щIэныгъэм хуэщхьэпэрщ. Аращ мелард бжыгъэ ипэкIэ а Iэгъуэблагъэм къыщыхъуауэ щыта Iуэхугъуэхэм я лъэужь зыхъумари зэманыр зэрыщызэкIэлъыхьар «къэзыбжари». 

Зи гугъу тщIы къэпщытэныгъэм ипэ къихуэу, университетым а и къэхутакIуэхэм гу лъатат ЩIы Хъурейр и джэлэсым зэрекIэрэхъуэкIыж зэманым и кIэрыхукIэр иужьрей лъэхъэнэм нэхъри нэхъыбэж зэрыхъуар. А щIэныгъэлIхэми а Iуэхур зрапхар ди планетэм и ищхъэрэ, и ипщэ жыжьэхэм илъэс мелард бжыгъэкIэ щызэтрищIа мыл Iувышхуэхэр ямылейуэ щыщIэткIукIыу зэрыщIадзарщ. ЗэрыжаIэмкIи, мылым къиутIыпщ псыр, хышхуэхэм зэрыхэлъадэу, здэщыIам къыщымынэу экваторымкIэ къоIэпхъуэри, ди планетэм хьэлъагъэр зэрыщызэгъэзэхуам зэхъуэкIыныгъэ дызыхуэмейхэр халъхьэ, ЩIы Хъурейм и зыгъэзэкIэми кIэрагъэху.