СабийгъэгуфIэ
УсакIуэ псоми сабий усэ ятхын къайхъулIэркъым. Сабийипсэм нэсу, цIыкIухэм я гум дыхьэу птхынIа щхьэкIэ абыхэм я гупсысэкIэм ущыгъуазэу, я псэ къабзагъэм хуэдэ уиIэу щытын хуейщ. Апхуэдэ гу щабэ, гу къабзэ зиIэу зи псалъэр щIэблэм я деж нэIусхэм ящыщ зыщ нобэ зи махуэр зыгъэлъапIэ сабий усакIуэ, тхакIуэ Тау Нинэ. Ди гуапэу дохъуэхъу узыншагъэ быдэ иIэну, зи ужь ит тхэн Iуэхум щригъэфIакIуэу иджыри илъэс куэдкIэ ди цIыкIухэр игъэгуфIэну, игъэгушхуэну. И анэмрэ фIыуэ илъагъу и анэкъилъхухэмрэ хуэузыншэу, гукъеуэншэу псэуну ди гуапэщ.
И гъащIэмрэ и гуащIэмрэ мащIэу и гугъу фхуэсщIынщ. Тау Нинэ Хъусен и пхъур 1971 гъэм бадзэуэгъуэм и 27-м Бахъсэн районым хыхьэ Кыщпэк къуажэм къыщалъхуащ. Ар сабий усакIуэщ, тхакIуэщ. Нинэ 1989 гъэм курыт еджапIэр, 1992 гъэм Налшык дэт культпросвет училищэр къиухащ. 1998 гъэм абы къыхуагъэфэщащ Къандур Изэт и цIэр зезыхьэ презентацэр. 2004 гъэ лъандэрэ Таур Къэбэрдей-Балъкъэрым и ТхакIуэхэм я зэгухьэныгъэм хэтщ.
Нинэ и къалэмыпэм къыщIэкIащ усэ, Iуэтэж, таурыхъ куэд. Ахэр республикэм къыщыдэкI газетхэм, журналхэм щIэх-щIэхыурэ къытрадзэ, и IэдакъэщIэкIхэр щызэхуэхьэсауэ тхылъиплI дунейм къытехьащ, ахэр «НэкIуху» (1995), «Мэшбэв» (2000), «Уэшх нэужьым» (2003), «ПщафIэ Iэзэ» (2011) жыхуиIэхэращ. 2008 гъэм къыдэкIа «Анэбзэ» тхылъ-учебникым итщ Нинэ и «Дзыгъуэ цIыкIу» усэмрэ «Ужьэ лэжьэреймрэ уашхэ шхэреймрэ» таурыхьымрэ.
«Адыгэ псалъэ» газетым тетынущ Нинэ и «УжьэIэзэ» таурыхъыр, ди электроннэ къыдэкIыгъуэмкIэ фыщыдогъэгъуазэ абы и сабий усэхэм. Ахэр фигу ирихьмэ, ди гуапэщ.
ИСТЭПАН Залинэ.
ТАУ Нинэ Сабий усэхэр
Дзыгъуэ
Щхьэ апхуэдизу узэгуэпыгъуэ,
Жэщыр къэсамэ упIастхъэу, дзыгъуэ,
Утесщ пкIэунэм, думыгъэжей,
Уишхынущ Щунэ, зумыгъэхъей.
Уи Iэуэлъауэр нэхъ кIащхъэ щIыж,
Уи гъуэм иплъхьахэр хуэмурэ шхыж.
Щунэ къэушмэ – усфIэпсэкIуэдщ,
Къыбдэджэгу зищIу, уищIынущ хьэп.
Жьынду
Жьынду жэщ хъумакIуэ,
Махуэм къыкъуэмыплъ,
Умыщхьэхыу къакIуэ,
Уи нэгу дыщIэгъэплъ.
Зыри уи мыгъусэу,
Щхьэ уи закъуэпцIий?
Уэ псэлъэгъу улъыхъуэу
КъысфIощI укъэкIий.
Жэщ къэс ди унащхьэм
Уэ ущызолъагъу.
Къихьэ мы си пащхьэм,
ЗыкъысхуэщI гъунэгъу.
Уэ ныбжьэгъу ухуеймэ,
Ныбжьэгъу сыпхуэхъунщ,
Махуэм умыжеймэ,
УакъезгъэцIыхунщ.
Мэшбэв
Уэ мэшбэву си лъэкъыцэ,
Уи фэ цIыкIур ебгъэлаи.
Ар дахащэщ, си Iущыцэ,
Улъэтэфуи зебгъэсаи.
Уезэшамэ, си Iэ щIыIум
КъытетIысхьи, зыгъэпсэху.
Сыгъэлъагъут бэв здэщыIэр,
Уэ алейкIи умэшбэв.
Гъавэр бэву къыщыкI щIыпIэм
Уэ улъатэу зэхэсхащ.
ЖэщкIи дэнэ уздэщыIэр? –
Абы сэ сегупсысащ.
Дауи, уэ хъурей зощIыжри,
Удз гъэгъахэм уахопщхьэж.
Нэхур щамэ, уотэджыжри,
Уи гъуэгуанэм утохьэж.
* * *
Хьэдзыгъуанэхэм я унэр
ИращIыхьыр ди пкIэунэм.
Я пэ папцIэр щIахъумауэ,
Жей абыхэм ящI, лэжьауэ.
Уеплъыпамэ, пащIэ пIий
Уэ плъагъунущ, умыкIий.
ДыкъащIэнущ, дыгъэсакъ,
Нех пкIэунэм псынщIэу, Пакъ!
Хьэпшыр
Къытхуихьа къудейуэ гъатхэр,
Ажэгъуэмэр щIым къыхопщ.
ЗгъэгуфIэну сэри мамэ,
Iуащхьэ джабэхэр къызощ.
Ажэгъуэмэ сыздэлъыхъуэм,
Телъыджащэм сыIууащ,
ПщIэууэ щыс хьэ бацэ цIыкIум,
Схуэмышэчу, сигу щIэгъуащ.
СеIэбыхыу ар къыщысщтэм,
И пщIэуныр щегъэтыж.
Ар къобзей си Iэпэ псыгъуэм,
Ажэгъуэмэр сигу йохуж.
Сэ сыгуфIэу, хьэпшыр сIыгъыу,
ПсынщIэу унэм сыкъокIуэж.
Дэ ди мами сыщыIущIэм,
Къысщытхъуауэ сыдохьэж.
