Сагар дэзыхьэхыр

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезы­хьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетыр дэнэ къэрали щыщ щIалэгъуалэр зыIэпызы­шэ еджапIэу къокIуэкI куэд щIауэ. Абы щоджэ щIыпIэ зэмылIэу­жьыгъуэхэм къикIа щIалэгъуалэ зэчиифIэхэр. Зи гугъу тщIыхэм ящыщщ Индием щыщ Шармэ Сагар. КъБКъУ-м и Медицинэ академием и студентым еджэ­нымрэ творчествэмрэ ехъулIэныгъэхэр иIэу зэдехь.

Сыт ди университетыр къыщIыхихар?

Шармэ Сагар мурад пыухыкIа иIэу курыт школыр къиухащ, ар къытеувыIэн хуейт медицинэ щIэ­ныгъэ щызригъэгъуэтын еджа­пIэ нэхъыщхьэ. Куэдым хэплъэри, КъБКъУ-р къыхихащ, сыт щхьэкIэ жыпIэмэ, абы дуней псом и щIыпIэ зэхуэмыдэхэм щыщ студентхэр зэрыщеджэмрэ студент гъащIэ гъэнщIа зэрыщекIуэкIымрэ дихьэхат.
- ЕджапIэ зэмылIэужьыгъуэ­-хэр зэзгъэцIыхуащ, сыщIэуп­щIащ, ауэ КъБКъУ-м сыкъри­шэлIащ щIэныгъэ лъагэм, щэнхабзэ гъащIэ жыджэрым, дунейм и къэрал куэдым къикIа ­студентхэр мыбы зэрыщеджэм. Си адэ-анэми къыздаIыгъащ», - къыддогуашэ Сагар.
2022 гъэм щIалэщIэр Уры­сейм къыщыкIуам япэ лъэпощхьэпом Iууащ - абы бзэр зригъэщIэн ­хуейт. Ауэ и ерыщагъымрэ хъуэп­сапIэмрэ псынщIэ щащIащ а Iуэхур. 
«Урысейм сыкъэкIуэн ипэ, пэ­жыр жысIэнщи, хуабжьу сыгузавэрт: урысыбзэр зэзгъэщIэфыну, тыншу сыщыпсэуфыну пIэрэ? Ауэ иджыпсту хуиту къызогъэ­сэбэп, сыт хуэдэ Iуэхугъуэми сы­тепсэлъыхьыфынущ. БзэщIэ зэзгъэщIэну сфIэфIщ, урысей ныбжьэгъухэм сазэрыхэтыр, сазэрепсалъэр сэбэп мэхъу ар нэхъ куууэ къэсщIэнымкIэ», - пыгуфIыкIыу жеIэ студентым.

Мурад нэхъыщхьэр медицинэрщ

Урысыбзэр япэ лъэбакъуэу арат. Нэхъыщхьэр КъБКъУ-м и Медицинэ академием уще­джэ­фынырт. Сагар ибзыщIыркъым: тынштэкъым, ауэ егъэджа­кIуэ­хэм зэрызыкъыщIагъакъуэр сэ­бэп къыхуэхъуащ, трагъэгуш­хуащ. Псом хуэмыдэу абы фIы­щIэ яхуещI анатомиемкIэ егъэджакIуэхэм.
«АнатомиемкIэ ди егъэджа­кIуэхэр цIыху, гъэсакIуэ телъы­джэхэщ. Апхуэдиз щIэныгъэр шы­Iэныгъэшхуэ яхэлъу къыдбгъэдалъхьэ! Дерсхэм щыда­гъащIэ псори Iэмал имыIэу ­къытхуэщхьэпэнущ дохутыр Iэ­щIагъэм дызэрыпэрыхьэу. ЦIыху­хэм сеIэзэфу зезгъэсэну сыхуейуэ мыбы сыкъэкIуащи, а Iуэхум сепцIыжыну си мурадкъым», - къыхегъэщ щIалэм.

Творчествэр етIуанэ лъэныкъуэщ

Медицинэр Сагар дэзыхьэх зы лъэныкъуэмэ, етIуанэр творчествэщ, абы хуиIэ лъагъуныгъэри сабиигъуэм къыщожьэ. Сагар Нью-Дели къыщыхъуащ, гъуазджэр дэзыхьэх Iуэху мыхъуу, ар зи IэщIагъэ зыщIэс унагъуэм. Абы и адэм фильмхэмрэ ма­къамэ клипхэмрэ зэрытрахым щыхуригъаджэ уней школ къы­зэIуихауэ абы и унафэщIщ. И анэм цIыхубзхэм зыщагъэдахэ салон иIэщ. И адэм и щапхъэм-рэ индием щыщ актёр цIэрыIуэ Шах Рукх Кхан и творчествэмрэ тригъэгушхуауэ, Сагар зэры­цIыкIу­рэ щIэхъуэпсырт утыкум зыщигъэлъагъуэу хъуну.
Балигъ хъуа нэужь, а хъуэпсапIэр Нью-Дели къыщинэу къе­жьакъым, атIэ Налшык къыз­дихьащ. КъБКъУ-м зэрыще­-джэм хуэдэурэ ар жыджэру хэтщ еджапIэ нэхъыщхьэм и твор­ческэ гупхэм, абыхэм ящыщщ «Амикс» уэрэд театрри. 
«Амикс» гупыр унагъуэ схуэ­хъуащ, жысIэмэ сыщыуэнукъым. Абы зэман куэд щызогъакIуэ, зызыхуэдгъасэ Iуэхухэм нэ­мыщIи, ди гуфIэгъуи гуныкъуэ­гъуи щызэдыдогуэш. Сэ абыхэм ящыщ дэтхэнэми пщIэшхуэ ­хузощI. ЩIалэхэмрэ сэрэ кон­цертхэмрэ студент фестивалхэмрэ зыкъыщыдогъэлъагъуэ. ИнджылызыбзэкIэ, урысыбзэкIэ, уеблэмэ адыгэбзэкIэ уэрэдхэр згъэзэщIэну Iэмал сиIэщ. Иджы­кIэ кавказ лъэпкъ къафэхэм зы­хузогъасэ», - къыддогуашэ Сагар.

Налшык къалэ

Къэбэрдей-Балъкъэрым зэ­рыщеджа илъэсхэм къриубы­дэу Сагар ди къалащхьэр гурэ псэкIэ фIыуэ илъэгъуащ. Абы щIыпIэ­щIэхэр зригъэцIыхуну фIэфIщ, урыс, адыгэ, балъкъэр щэнхабзэхэр зрегъащIэ, лъэпкъ шхы­ныгъуэхэр игу ирохь.
- Налшык егъэлеяуэ къалэ дахэщ. Узыншагъэм и лъагъуэщ «ДэкIуеипIэ мин» зи фIэщыгъэцIэр. КъищынэмыщIауэ, Iуа­щ­хьэмахуэ сфIэтелъыджэщ, гу­рэ псэкIэ удехьэх! Ерыскъым ­щыщу нэхъыфIу слъагъур адыгэ­хэм ящI щIакхъуэ зэтеупIэ­щIы­кIымрэ балъкъэр хъыршы­ным­рэщ. Ахэр сымышхыу си гъащIэр си нэгу къысхущIэгъэхьэжыркъым», - жеIэ Сагар.
ЩIалэм и мурадщ Москварэ Санк-Петербургрэ зыщип­лъы­хьыну, и адэр Налшык къишэу иригъэлъагъуну, уеблэмэ фильм щытрихыну. «Папэ къэсшэну сыхуейт, мы къуршхэр къищу клип е фильм тепхыну уасэ иIэкъым. Фи нэгу къыщIэвгъэхьэ­рэ? Индие кино - Кавказым»! - жеIэ студентым.

Дипломымрэ мурадхэмрэ

Студент щIалэм и дежкIэ ­КъБКъУ-р зищIысым дыщы­щIэ­упщIэм, емыгупсысыхэу жиIащ: 
- Ар фIагъ лъагэ зиIэ щIэны­гъэ зэзыгъэгъуэтыну, зи творчествэмрэ зэфIэкIымрэ зезыгъэу­жьыну хуейхэм я дежкIэ уни­верситет нэхъыфI дыдэщ. Къэ­бэрдей-Балъкъэр къэрал университыр фIыуэ солъагъу икIи абы къызит Iэмалхэм папщIэ фIыщIэшхуэ хуэсщIу сопсэу. Дуней псом щыщ щIалэгъуалэр Налшык къакIуэу КъБКъУ-м щеджэну чэнджэщ естынт. Мы­бы IэщIагъэм и мызакъуэу, гур хэзыгъахъуэ гукъэкIыж гуимы­хужхэр щыбогъуэт. ФыкъакIуэ­мэ, фэ езыр щыхьэт фытехъуэнущ.