Жылагъуэ

МылIэжыныпсэ зыIут щыIэкъым, ауэ цIыхум ифI зыхэлъыр и гуащIэ къыдэкIыу дунейм тетар мылIа пэлъытэу ябж, абы и лъэужьыр кIуэдыжыркъым, бгъэдэлъ фIыщIэри кIуэщIыжыркъым. И Iуэхурэ и псалъэрэ зэблэмыкIыу, и IэщIагъэрэ и щIэныгъэрэ цIыхубэм ещхьэпэу псэуам и цIэр уахътыншэ мыхъункIэ Iэмал иIэкъым. Апхуэдэ зыгуэрщ «щIым лIаи щIэлъщ, псэуи щIэлъщ» щыжаIар. Мы тхыгъэр зытеухуа, «Урысей Федерацэм цIыхубэм щIэныгъэ егъэгъуэтынымкIэ и отличник» цIэр зыхуагъэфэщауэ щыта Жылау Нурбий иужьрейхэм ящыщщ.

Лышх узыфэм пэщIэтыным и дунейпсо махуэщ

Лышхыр гъэхъужыгъуей узыфэ шынагъуэщ. Ауэ и чэзум къахута дэтхэнэ зы узыфэми хуэдэу, пасэу къапщIэмэ, куэдкIэ нэхъ тыншу пхуэгъэхъужынущ ар зэуэлIар, абы и Iэпкълъэпкъым зыщиубгъуным хунэмысу къыпхузэтегъэувыIэнущ.

Урысейм и Банкым и Къэбэрдей-Балъкъэр къудамэм зэбгригъэха хъыбарым къызэрыхэщымкIэ, 2025 гъэм и дыгъэгъазэм ди республикэм щыщыIа инфляцэр, илъэс пIалъэкIэ къэгъэлъэгъуауэ, проценти 5,28-рэ хъуащ, ипэ ита щэкIуэгъуэм щыIа проценти 5,9-м и пIэкIэ. 

Тэрч районым и курыт еджапIэу 12 къызыхуэтыншэу зэгъэпэщыжыным ехьэлIа лэжьыгъэхэр и кIэм нэблэгъащ икIи «ЕгъэджэныгъэмкIэ школ IэнатIэр егъэфIэкIуэн» щIыналъэ программэр къызэрыхалъхьэрэ блэкIа илъэсищым къриубыдэу Тэрч къалэм ейуэ щы, Терекскэ, Акъбащ Ипщэ, Красноармейскэ, Дей, Урожайнэ, Новэ-Хьэмидей, Арыкъ, Курп Ищхъэрэ, Хьэмидей къуажэхэм зырыз школ зыхуей щыхуагъэзащ. 

Къэбэрдей-Балъкъэрым и автомобиль гъуэгухэр илъэс къэс зэрырагъэфIакIуэм къыдэкIуэу, цIыхум и шынагъуэншагъэр абыхэм къыщызэгъэпэщыным хуэунэтIа лэжьыгъэхэри республикэм щрагъэкIуэкI зэпытщ. 
Абыхэм хохьэ иджырей уэздыгъэхэмкIэ ахэр къызэщIэгъэблэныр икIи 2025 гъэм апхуэдэ Iуэхугъуэхэр щрагъэкIуэкIащ республикэм и щIыналъэ гъуэгуу километри 62-рэ хуэдизым. Александровскэ, Дей, Курп Ищхъэрэ, Ташлы-Тала, Нейтринэ, Сэрмакъ, Каменкэ къуажэхэм я уэрамхэр къызэщIагъэнэхуащ: псори зэхэту километр 22-м щIигъу я кIыхьагъщ абыхэм. 

ЦIыхум щIыхь къыхуэзыхьыр и ныбжьыркъым, атIэ и лэжьыгъэрщ. Адыгэ лъэпкъым и пщIэ лъагэр зи IэужькIэ, гуащIэдэкIкIэ къэзыхьахэм, зыхуэфащэхэм ящыщщ Урысейм ЩIэныгъэхэмкIэ и Академием Къэбэрдей-Балъкъэрым щиIэ щIэныгъэ центрым Гуманитар къэхутэныгъэхэмкIэ и институтым и щIэныгъэ лэжьакIуэ нэхъыщхьэ, филологие щIэныгъэхэмкIэ доктор, профессор, «КъБР-м щIэныгъэхэмкIэ щIыхь зиIэ и лэжьакIуэ» цIэ лъапIэр зыхуагъэфэща Гъут Iэдэм Мухьэмэд и къуэр. Еджагъэшхуэм и щIэныгъэ къэхутэныгъэхэм теухуащ филологие щIэныгъэхэмкIэ кандидат Хьэгъэжей Лианэ и тхыгъэр. 

Щхьэ бжыгъэкIэ мащIэхэм ящыщу зи анэдэлъхубзэм и къэкIуэнум темыгузэвыхь зы лъэпкъи дунейм тету къыщIэкIынкъым. Апхуэдэщ адыгэхэри. Адыгэбзэм и щыIэкIэм, и къэкIуэнум теухуауэ тхыгъэ куэд ятхащ. Абыхэм, зэрыгурыIуэгъуэщи, зэтехуэу тхыгъитI къахэбгъуэтэнукъым, ауэ псоми хьэкъ пщащI лъэпкъым дежкIэ бзэм и мыхьэнэр зэрыин дыдэр, ар IэщIыб пщIыныр узытес къудамэр пыбупщIыжыным зэрещхьыр. Нобэ фыщыдогъэгъуазэ 1968 гъэм ГъукIэмыхъу Iэубэчыр адыгэбзэм теухуауэ итха тхыгъэм щыщ пычыгъуэ.

IэщIагъэ зэмылIэужьыгъуэ куэдым пэрыкIауэ, хэкум и щIыхьыр яхъумэу нобэ губгъуэм ит сэлэтхэм я бжыгъэр инщ. Абыхэм япэ ирагъэщащ къыщалъхуа лъахэр хъумэныр, щыпсэу къэралым ифI зыхэлъ Iуэхухэр дэIыгъыныр, бийр къэмыблэгъэн папщIэ, пэщIэтыныр. Апхуэдэхэм яхэтщ ди лэжьэгъу, журналист Iэзэ Жыласэ Замир. Ар 2006 гъэм щыщIэдзауэ «Адыгэ псалъэ» газетым щолажьэ.

Сабиигъуэр дэтхэнэ цIыхуми гукъинэ щыхъу лъэхъэнэщ. Ар зэрыщытыр Iуэхугъуэ куэдым епхащ, атIэми нэхъыщхьэр зэгурыIуэрэ зэдэIуэжрэ, хабзэрэ нэмысрэ зэрылъ унагъуэм ущыщынырщ. Сабиигъуэ насыпыфIэр – ар фIыщэу укъэзылъагъу анэ гумащIэ ущиIэм и закъуэм дежкъым (дауи, ар фIыгъуэшхуэщ) - абы и гъусэн хуейщ сыт щыгъуи щIэгъэкъуэн, чэнджэщэгъу, гъуэгугъэлъагъуэ къыпхуэхъуфын адэ щыпкъи. Апхуэдэ адэхэм ящыщт ди папэ. Ар нобэ илъэс 90 ирикъунут, диIэжамэ…