Жылагъуэ

Зыпэрыт Iуэхум кърит гухэхъуэмрэ дэрэжэгъуэмрэ нэхъыбэм трагъэгушхуэу, щхьэпагъ зыпылъ лэжьыгъэ зэрызэфIихыным хущIэкъу цIыхущ къэхутакIуэ емызэш, ЮНЕСКО-м, Урыс географие зэгухьэныгъэм я действительнэ член Мысырджэн МуIэед. Сэрмакъ къуажэм дэт езанэ курыт школыр къиуха иужь, абы лэжьэн щыщIидзащ «СевКавЭлектроприбор» IуэхущIапIэм. 1970 гъэм дзэм къулыкъу щищIэну ираджэри, абы илъэситIкIэ щыIащ. Къигъэзэжа нэужь Кавказ Ищхъэрэ Бгы лъагэ институтым Уэм пэщIэтынымкIэ и IуэхущIапIэм щылэжьащ. 1974 гъэм ар щIэтIысхьащ хамэ къэралыбзэхэр щаджу Пятигорск дэт педагогикэ институтым.

Республикэм и стоматологие IэнатIэм и зыужьыныгъэм зи гуащIэшхуэ хэзылъхьахэм ящыщщ Щоджэн Руслан Хьэту и къуэр. Ар илъэс 22-кIэ лэжьащ Республикэ стоматологие поликлиникэм и дохутыр нэхъыщхьэу.
Зыпэрыт IэнатIэм гукIи псэкIи етауэ лажьэ, акъыл жан зиIэ, жыджэрагъ зыхэлъ цIыху зэтетым и Iуэхутхьэбзэ хуэныкъуэу зыхуэзыгъэза дэтхэнэми бгъэдыхьэкIэ къахуигъуэтырти, хузэфIэкIыр яхуищIэрт. ЦIыхухэр дихьэхырт абы и гушыIэ дахэм, хьэл-щэн зэпIэзэрытым, псэлъэкIэ екIу зэриIэм, и лэжьыгъэм къыщигъэлъагъуэ Iэзагъ лъагэм.

СулътIан Ахьмэд Езанэм (I603-I6I7 гъэхэм тетащ) и япэ щхьэгъусэр - Махъфируз - адыгэт. А тIум зэдагъуэта щIалэр - Уэсмэн ЕтIуанэр - I6I8-I622 гъэхэм Уэсмэн сулътIану щытащ.

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэр къулейщ щIыпIэ дахэхэмрэ телъыджэхэмкIэ. Абыхэм ящыщщ гуэл ЩхъуантIэ цIэрыIуэхэр. Ахэр тхууэ зэхэтщ, щхьэж езым и теплъэрэ и зэхэлъыкIэрэ иIэжу: Ищхъэрэ гуэл, Ипщэ гуэлитI, гуэл Гъущэ, гуэл Щэху жиIэу.

Бахъсэн щIыналъэм и агротехнопарк IуэхущIапIэм и пIэм къыщызэIуахащ «ВоенТекстильПром» IэнатIэ.
Мылъку зыбгъэдэлъхэм (инвесторхэм) а Iуэхум халъхьащ сом мелуан 60. IуэхущIапIэм лэжьыгъэ IэнатIэкIэ къызэригъэпэщыфынущ цIыху 250-рэ. Мы зэманым ирихьэлIэу лэжьыгъэм цIыхуи I23-рэ пэрыуващ. Дэтхэнэ зы лэжьакIуэми псэуныгъэ и лъэныкъуэкIэ къэралым щызекIуэ хабзэ псори кIэлъызэрахьэнущ. КъыщынэмыщIауэ, дохутыр Iуэхутхьэбзэр ягъуэтынущ, цIыхухэр къызэрырашэкI транспорт яIэнущ, пщIэншэу ягъэшхэнущ.

Шыпсэм къыхэкIам хуэдэу, Атлантикэ уаем пэмыжыжьэу зы хытIыгу телъыджэ щыIэщ - Исландиер. «Шынагъуэу дахэщ» жаIэ абы щхьэкIэ: вулканхэр, псы пщтыр къыщIэкIыпIэхэр (гейзерхэр), гуэлхэр щыкуэду, щIымылхэр бгым къещэтэхыу апхуэдэщ. Исландием и къалащхьэ Рейкьявик километри 100-кIэ пэжыжьэщ мы тхыгъэр зытеухуа псы пщтыр къыщIэкIыпIэ телъыджэхэр.

Урысей ФССП-м и управ­ленэу КъБР-м щыIэм и Май район къудамэм щIэлът щIы­пIэм щыпсэум ехьэлIа тхы­лъыр. ЦIыхухъум балигъ мыхъуа и къуэр ипIынымкIэ и ­къалэным зэман кIыхькIэ зыпыIуидзат икIи сом мини 120-рэ щIыхуэу къытехуат. 

КъБР-м щыIэ Урысей гвардием и управленэм ще­кIуэ­кIащ шахматымкIэ зэпеуэ. Абы хэтащ щIыналъэ управ­ленэм и IэнатIэхэм я лэ­жьа­кIуэхэмрэ дзэ къулыкъущIэ­хэмрэ.

«Адыгэ псалъэ» газетым и шофёр Соблыр Хьэсэнбий щIышылэм и 29-р къыщалъхуа махуэщ. Соблырыр унагъуэщ, хъыджэбзитIрэ зы щIалэрэ иIэщ. Гугъуехьым, лэжьыгъэм къыпимыкIуэт цIыхущ. 

Лэжьэгъур къызэрыпцIыхур и лэжьэкIэрщ. ЦIыхум и теплъэми, и купщIэми, и хьэлми куэд къыбжаIэ, ауэ гупым абы щиIэ пщIэр къызэ­рихьыр псоми зэгъусэу ягъэзащIэ ­къалэным хилъхьэ жэуаплыныгъэрщ, напэрщ, гумызэгъагъырщ.