Жылагъуэ

Унэхэр къагъэплъыным къэнэжар махуэ зыбжанэщ. ЩIымахуэм зыхуагъэхьэзыру цIыхухэм къащэхун щIадзэ хуабэ къэзыт Iэмэпсымэхэр: калориферхэр, электрокаминхэр, нэгъуэщIхэри. Ауэ щыхъукIэ, псори щыгъуазэкъым а Iэмэпсымэхэм я зэранкIэ мафIэс къэмыхъун папщIэ шынагъуэншагъэм къигъэув мардэхэм хуэкIуэу щытын зэрыхуейр,- къет МафIэсым пэщIэт къэрал IуэхущIапIэм.

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм и ЦIыхубэ фронтым Налшык къалэм щIыпIэ унафэр щызехьэнымкIэ и IуэхущIапIэм зи узыншагъэкIэ сэкъат зиIэхэм щхьэкIэ щыIэ автомашинэ гъэувыпIэхэм гулъытэ хуащIыну, щыщIэныгъэ яIэхэр зэрагъэзэкIуэж унафэхэр къащтэну лъэIукIэ иджыблагъэ зыхуигъэзащ.
Жылагъуэ зэгухьэныгъэм и лэжьакIуэхэм я жэрдэмкIэ щIэуэ зэрагъэпщыжа гъуэгухэм я фIагъыр къапщытащ, 2022 гъэм «ФIагъ лъагэ зиIэ гъуэгу шынагъуэншэхэр» лъэпкъ проектым ипкъ иткIэ тралъхьа зекIуапIэхэмрэ лъагъуэхэмрэ зыхуэдэри зэрагъэщIащ.

Урысей Федерацэм и Президент Путин Владимир УФ-м ЕгъэджэныгъэмкIэ и министерствэмрэ «Урысей-I» телеканалымрэ яхуищIа унафэм ипкъ иткIэ къызэрагъэпэща «Класс лэжьыгъэ» («Классная тема») теленэтыным и бжьыгъуэ зэфIэхьым нэсахэм я цIэ-унагъуэцIэхэр иджыблагъэ къраIуащ. ФIыуэ ялъагъу, пщIэ зыхуащI егъэджакIуэхэм я псалъэрэ я Iуэху еплъыкIэрэ зэхахын щхьэкIэ цIыху 232 964 хуэдиз IэIэтым хэтащ.

Адыгэ лъэпкъым и уэрэдыжьхэр, макъамэхэр мыкIуэдыжу хъума хъунымкIэ, ахэр къэхъу щIэблэм я деж нэ­хьэсынымкIэ лэжьыгъэфI ищIащ ХьэхъупащIэ Амырхъан и къуэ Хьэсэн. Псоми зэращIэщи, Хьэсэн и адэ Амырхъан адыгэ уэрэдыжьхэр, макъамэхэр куэду ищIэрт, шыкIэпшынэм Iэзэу еуэрт. ХьэхъупащIэ Амырхъан здэщымыIа, уэрэд щыжимыIа адыгэ къуажэ бгъуэтыну къыщIэкIынтэкъым. 

Пасэм щыгъуэ адыгэхэм джэгуакIуэшхуэхэр яIэт, гуп-гупурэ е я закъуэу къуажэ-къуажэхэр къызэхакIухьурэ я уэдэрхэмкIэ, шыкIэпшынэм кърагъэкI макъамэ дахэхэмкIэ цIыхухэр трагъэурт, я нэгу зрагъэужьырт, лъэпкъым и щIэблэр яущийрт. Апхуэдэхэт Агънокъуэ Лашэ, Абазэ Къамбот, Шэрджэсым щыщ Мыжей Сэхьид, Адыгейм щыпсэуа Хьэ­гъэудж Мыхьэмэт, мыдэкIэ Къэбэрдейм къэдгъазэмэ, ШэрыIужь Мыхьмуд, ХьэхъупащIэ Iэсхьэд, абы и къуэ Амырхъан нэгъуэщIхэри. Абыхэм я щхьэ Iуэхукъым зэрахуар, атIэ къызыхэкIа я лъэпкъым и тхыдэр ящымыгъупщэнырщ, цIыхухэр зэра­гъэIущынырщ.

Адыгэ уэрэдус, джэгуакIуэ, усакIуэ ХьэхъупащIэ Амыр­хъан къызэралъхурэ мы махуэхэм илъэси 140-рэ ирокъу. Псэужамэ, илъэс 95-рэ хъунут Амырхъан и къуэ Хьэсэни - и адэм и Iуэ­хум къыпызыща, зезыгъэубгъуа шыкIэпшынауэ Iэзэр, адыгэ уэрэдыжьхэр зыгъэзащIэр. А адыгэлI щэджащэхэм я фIыгъэ куэд хэлъщ ди лъэпкъ IуэрыIуатэм и фIыпIэ уэрэдыжьхэр, хъыбарыжьхэр цIыхубэм я деж екIуу нэхьэса зэрыхъуам, ижь-ижьыж лъандэрэ къыддэгъуэгурыкIуэу щыта макъамэ Iэмэпсымэ хьэлэмэтыр - шыкIэпшынэр - зэрымыкIуэдыжам.

Лышх узыфэхэмкIэ медицинэ къэхутакIуэ IуэхущIапIэу Ростов къалэм дэтым и дохутырхэм жэпуэгъуэ къэс бзылъхугъэхэм ягу къагъэкIыж я узыншагъэм кIэлъыплъын, псом хуэмыдэу бгъэр кIэщI-кIэщIурэ къэпщытэн зэрыхуейр.

Бзылъхугъэхэм къеуалIэ лышх лIэужьыгъуэхэм я нэхъыбэр зыхуэзэр бгъэрщ. А узыфэ шынагъуэм и дамыгъэр лентI тхьэмбылыфэщ, хухаха мазэм щхьэкIи «Жэпуэгъуэ тхьэмбылыфэ» жаIэ. Мы мазэм ирихьэлIэу медицинэм и лэжьакIуэхэм дауэдапщэ, зэIущIэ зэмылIэужьыгъуэхэр ирагъэкIуэкI, бгъэ лышхым ехьэлIа упщIэхэмрэ ар зэрагъэхъуж Iэмалхэмрэ къыщаIэту.

Бахъсэн районым хыхьэ Къулъкъужын къуажэм къыщалъхуа Тхьэгъэпсэу Iэминат ящыщщ егъэджакIуэ IэщIагъэр гурэ псэкIэ къыхэзыхыу абы хуеджахэм, ар лэжьыгъэ зыхуэхъуахэм. 

Къэбэрдей-Балъкъэр Республикэм курортхэмрэ туризм хуэIухуэщIэхэмкIэ и министерствэм хъыбар къызэритамкIэ, щыхьэрым иджыблагъэ зи хуэдэ щымыIэ, шыкIуртIымщэхум и лIэужьыгъуэу секвойэкIэ зэджэ жыгипщI щагъэтIысащ. 

«Нэхъапэм, Псыжьрэ Тэнрэ я зэхуаку дэлъ щIым и нэхъыбэм зыри щытемысам, шууей хахуэм Тэн и Iуфэ къэтIыс нэгъуейхэм, нэгъуэщI лъэпкъ Iэпхъуэшапхъуэхэм я шы гуартэхэр къахурт, – етх Хъан-Джэрий. – ЩIыпIэ хамэхэр фIыуэ зэрацIыхум, абыхэм тыншу зэрихьэ-къызэрикIыжыфым щхьэкIэ якIэрымылъ кIэралъхьэу, гъуазэхэр жинхэм япыщIауэ къыщалъытэ щыIэт. Ауэ щыхъукIэ, гъуазэхэм щIыпIэгъэлъагъуэу къагъэсэбэпыр дыгъэр, мазэр, вагъуэхэрат. Гупым здаунэтIын хуей лъэныкъуэр шу пашэм кърищIэрт жьыр нэхъыбэрэ къыздепщэмкIэ, нэгъуэщI нэщэнэхэмкIэ».