Жылагъуэ

Мэзыр куэду зэрыщыIэм къыхэкIкIэ, иджырей Лэскэн Ипщэр здэщыс щIыпIэм деж, япэщIыкIэ, I929 гъэм, пхъэ щызэгуах заводрэ абы къепха цехрэ щаухуауэ щытащ.

Зи ныбжьыр мы махуэхэм илъэс 60 ирикъуа ди адэ ПщыхьэщIэ ЛатIиф хуумыгъэфэщэну иджыри щIалэщ, жыджэрщ. Ар зэрысабийрэ дин Iуэхухэм дихьэхыу, абы теухуа тхылъхэр хьэрыпыбзэм кърихрэ адыгэбзэкIэ зэридзэкIыу щытщ. Дин еджагъэшхуэ куэдым я деж апхуэдэ щIэныгъэ щызригъэгъуэтащ абы: и адэ Исуф, и адэшхуэ Хьэбас (ТlутIэ), ЛIыгъур Ибрэхьим сымэ ирагъэджащ. Ибрэхьим и деж ар ягъэкIуат, пасэрей хабзэм тету, «къану», зыщIримыгъэхыу, нэхъ хэкъузауэ еджэн щхьэкIэ.

Тэрч районым щыщ унагъуэр зы хъужащ, зэщхьэгъусэхэм я сабийхэр зэдапI. 

Эхинококкозыр – ар цIыхум и Iэпкълъэпкъ зэхуэмыдэхэм зыщаубгъукIэрэ маркуэ лIэужьыгъуэхэм къагъэхъу узыфэщ. Абы Iэпкълъэпкъым аллергие кърет, псом хуэмыдэу тхьэмщIыгъумрэ тхьэмбылымрэ и зэран йокI.

Апхуэдизу уелIалIэу, уахуэнэхъуеиншэу си псэм и губгъуэм удз гъэгъа щхъуэкIэплъыкIэ къомыр щхьэи щыбгъэкIат, я къуэпси, я лъэдакъи, я жэпкъи, я купкъи зэрызэщIыгъуу къиптхъыжу нэгъуэщIым ахэр тыгъэ щахуэпщIыжынум? Ауэ уэ пщIэххэркъым икIи зыкIи ущыгъуазэкъым псынэпс къабзэм хэбэукIыу хэхъукIа а удз гъэгъахэм гур зыгъэфI, зыгъафIэ мэ гуакIуэ гуэри къазэрыпимыхыжыр –къинащ ахэр си пкъым, къыщынащ си деж игъащIэ псокIэ уи фэеплъу. ПщIэрэ, щIэх дыдэ гъуэлэнущ сакIэлъыIэбэурэ, сакIэлъыпыхьэурэ степхыжу уежьэжа а гъэгъахэм я къапщIий телъыджащэхэр.

Мы тхыгъэр зей Къудей Дилэк ныбжькIэ щIалэщ, къыщалъхуар Тыркуращ. Езым и къежьапIэхэр, и лъэпкъ къуэпсхэр къэзылъыхъуэж пщащэм и гур хегъэщI адыгэбзэр зэримыщIэм. Хэхэсу псэу адыгэхэм я натIэ хъуращи, зыхэс лъэпкъым я бзэр къащтэри, я анэдэлъхубзэр ящогъупщэж. Сыт хуэдэ Iэмал къагъуэтыфыну пIэрэ бзэм и кIапэлъапэхэр къаубыдыжын щхьэкIэ? Сыт цIыхупсэм къыщыщIыр и адэжь щIыналъэм щыпэIэщIэм деж? Апхуэдэ упщIэхэри нэгъуэщIхэри къегъэув Дилэк.

 Израилым ис адыгэхэр сыткIи щапхъэщ щыпсэу къэралым щызекIуэ хабзэхэм хуэпэжу зэрыщытымкIэ. Абыхэм Израилыр ефIэкIуэным хуащI хэлъхьэныгъэр мащIэкъым, апхуэдэуи ар бийм щыхъумэнымкIэ яIэ зэфIэкIри цIыкIукъым. Ар къыхагъэщ Израилым и къулыкъущIэхэм. Иджыпсту а къэралым зыхъумэжыныгъэмкIэ и дзэми, полицэми, шынагъуэншагъэмкIэ къулыкъущIапIэми щыIэхэм я процент 95-р адыгэ цIыхухъухэращ. 
Кавказым къикIыу Палестинэ жыжьэм

Налшык паркым ит чэщанэм и теплъэм сыт щыгъуи цIыхухэр дихьэхыу щытащ. Ар I867 гъэм ХьэтIохъущокъуэ ХьэтIэхъущыкъуэ пщым иригъэщIауэ щытащ, курыт лIэщIыгъуэхэм зэраухуэу щытам хуэдэу.

Налшык Горький Максим и цIэр зезыхьэ и жыг хадэм пэмыжыжьэу иIэ, къалэкум хуэзэ «бэзэр щхъуантIэр» къалэдэсхэми зыплъыхьакIуэхэми фIыуэ яцIыху.
ЕрыскъыхэкI, Iэмэпсымэ зэмылIэужьыгъуэ куэд къыщыпщэхуфынущ мыбы, уеблэмэ республикэм щыпсэухэм лъэпкъ щэнхабзэр къызыхэщ хьэпшыпхэри мымащIэу щыбгъуэтынущ. Бэзэрым и дыхьэпIэр ягъэдахэ Мэзкуу къалэм дэт ВДНХ-р уи нэгу къыщIэзыгъэувэ, мывэм къыхэщIыкIа пкъохэр зыщIэт аркэм, скульптурэхэм.

Сыкъыздыщалъхуа Къамылыкъуэ ­къуажэм зи цIэр фIыкIэ къраIуэ, щапхъэу сыт хуэдэ зэманми къэпхь хъун уна­гъуэ куэд дэсщ, хабзэ дахэ зэрахьэу, я нэмысми удихьэхыу.