Жылагъуэ

Зи бзэ пщIэ хуэзыщIыж хэхэс адыгэ дунейм тетмэ, ар Израилым исхэрщ. Адыгэбзэр зэраджыр дэ къэдгъэсэбэп алфавитырщ - кириллицэрщ. Ар нэхъ къыщIыхахари я адэжь щIыналъэм щыпсэухэм а Iэлыфбейр къызэрагъэсэбэпыр аращ. Щыпсэу къэралыгъуэр фIыуэ къазэрыхущытыр къагъэсэбэпурэ, абы щыпсэу адыгэхэр я бзэм и пщIэр къызэраIэтыным хущIокъу.

Къуажэм ущыдыхьэкIэ гъуэгугъэлъагъуэхэм тет псалъэхэр журтыбзэкIи адыгэбзэкIи тетхащ, IуэхущIапIэу дэтми, уэрамхэми я цIэр адыгэбзэщ зэрытетыр икIи адыгэцIэщ зэрахьэр - Къэбэрдей, Шапсыгъ, Iуащхьэмахуэ, Хъан гъуэгу, Налшык, Псы, Мазэ…  

Пасэу къэлъэтэжа къуалэбзухэр гугъу иримыгъэхьыу къанэркъым, дызэрыщымыгугъауэ, къэзыгъэзэжа щIымахуэм. Синоптикхэм Иджы хуэдэ зэманым дунейр зэщIипхъэнкIэжыу къесу щыта бжэндэхъу уэс гъущэм и пIэкIэ, гъатхэпэр икIыху синоптикхэм къытпагъаплъэр махуэ щIыIэтыIэщ.

КъБР-м щыIэ МВД-м и ГИБДД-м и лэжьакIуэхэу полицэм и лейтенант нэхъыжь Тхьэмокъуэ Олегрэ полицэм и лейтенант Сэхъу Замиррэ я къалэныр гъуэгум щрахьэкIыу иджыблагъэ зыкъыхуагъэзащ НалшыккIэ къакIуэ автомашинэхэм ящыщ зым исхэм.
Абыхэм зэрыжаIамкIэ, ахэр гъунэгъу республикэм къикIыжырт нэщхъеягъуэ IуэхукIэ щыIауэ. Гъуэгу здытетым абыхэм ящыщ зым и гур къыщыхьащ икIи хабзэхъумэхэм къелъэIуащ сымаджэщым нэхъ псынщIэу нэсынымкIэ къадэIэпыкъуну.

  Километр 56,5-рэ зи кIыхьагъ Чыщбалъкъ псыр, зэреджэм   къызэригъэлъагъуэщи, и «благъэщ» Къэбэрдей-Балъкъэрым и Дзэлыкъуэ щIыналъэм щежэх Балъкъ къуршыпс уэрым. А тIур щызэхэлъэдэжыр адыгэ жылэжьу Къармэхьэблэ (Каменномост) дежщ.

Чыщбалъкъ псы бгъунжым и Iуфэм къуажищ Iусщ. ИщхьэмкIэ къыщедгъажьэмэ, псом япэу зи цIэ къитIуэн хуейр къэрэшей жылэ цIыкIуу «Кичибалык» зи фIэщыгъэу Къэрэшей-Шэрджэсым и иджырей щIыналъэм хыхьэрщ. Абы дызэрыт илъэсым и гъатхэпэм и I-м ирихьэлIэу цIыхуи I34-рэ щыпсэуащ.

Къэбэрдей-Балъкъэрым и дохутыр зыбжанэм къыхуагъэфэщащ «Дыпсэунущ!» урысейпсо саугъэтыр. Ар ират лышх узыфэхэм пэщIэтынымкIэ зэфIэкI къэзыгъэлъэгъуа икIи абы зи гуащIэ хэзылъхьа медицинэ, жылагъуэ лэжьакIуэхэм, волонтёрхэм, псапащIэ, хьэрычэтыщIэ Iуэхухэр зезыгъакIуэхэм. Ар илъэс къэс ирегъэкIуэкI лышх узыфэр зыпкърытхэм къызэрагъэпэща, «Узыншэу псэу» фIэщыгъэр зиIэ зэгухьэныгъэм.

Туризм

«Видеогъэлъэгъуэныгъэ нэхъыфI дыдэр зыгъэхьэзырам» саугъэтыр къахьауэ, туризм хуэIухуэщIэхэмкIэ урысейпсо операторым зэгурыIуэныгъэ иращIылIауэ, къэралым щылажьэ туризм IуэхущIапIэхэм яхуиIэ пыщIэныгъэхэр ягъэбыдауэ икIи къагъэщIэрэщIэжауэ къэкIуэжащ «Адыгэ псалъэм» и къыдэкIыгъуэхэм языхэзым зи гугъу щытщIа, ди щIыналъэм икIыу Туризмэм и XXVIII Дунейпсо гъэлъэгъуэныгъэм (MITT-2022) хэтахэр.

«COVID-19 узыфэм игъэсымаджэхэр нэхъ мащIэ хъунущ мэкъуауэгъуэ мазэм ирихьэлIэу, абы иужькIэ коронавирусым епха пандемиер щыIэжынукъым», - жиIащ Гамалее Н. Ф. и цIэр зезыхьэ, Эпидемиологиемрэ микробиологиемкIэ лъэпкъ къэхутакIуэ институтым и щIэныгъэ лэжьакIуэ нэхъыжь, вирусолог, медицинэ щIэныгъэхэм я доктор, профессор Альтштейн Анатолий.

Вайнхайм нэмыцэ къалэм еджапIэщIэ къыщызэIуахащ – ЩIакхъуэгъажьэхэр щагъэхьэзыр академие. 

 КъБР-м щыIэ УФСБ-мрэ МВД-мрэ я лэжьакIуэхэм къыщIагъэщащ Урысейм УхуэныгъэмкIэ и министерствэм лэжьыгъэр зэрекIуэкIым кIэлъыплъыныгъэмкIэ и центрым щIыналъэ объектхэм зи нэIэ тетын хуей и IэщIагъэлIым хабзэр къызэпиудауэ. 
«Экология» лъэпкъ программэм ипкъ иткIэ муниципальнэ щIыналъэхэм иращIылIа зэгурыIуэныгъэхэм къыщыгъэлъэгъуахэр щагъэзащIэм ар хабзэм ебэкъуащ, дэфтэрхэр езым и фейдэ зыхэлъым хуэдэу къигъэсэбэпащ.

ЩIыуэпс

Къэбэрдей-Балъкъэр щIыуэпсым и къулеигъэхэм ящыщщ Къуртимэз. Гектар 20-кIэ зызукъуэдия мэз Iувым мыхьэнэшхуэ иIэу ягъэувауэ къогъуэгурыкIуэ. Ар Лэскэн щIыналъэм и ипщэ-къуэкIыпIэ лъэныкъуэмкIэ щыIэщ, Урыху къуажэм километри 3-кIэ пэжыжьэу. Къуртимэз жыг зэхуэмыдэхэр щокI, мыIэрысей, кхъужьей, Iущхьэмышх, зэрыджэ, къинэмыщIхэми ущрохьэлIэ.