Жылагъуэ

Бзу хьэлэмэт куэд щопсэу дыкъэзыухъуреихь дунейм. Абыхэм ящыщ зы фэзгъэцIыхуну сыхуейщ. Абы зэреджэр жако кIапэ плъыжьщ. Ар икъукIэ бзу дахэщ. И теплъэкIэ щхъуафэ-яжьафэщ, и пэр фIыцIэщ, и лъакъуэхэр бдзапцIафэ-хужьыфэщ, и кIапэр плъыжьыбзэщ. Абы къыхэкIыуи жако кIапэ плъыжькIэ йоджэ.

Гъатхэпэм и 14-м Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщIидзащ «Ажалыр щащэр умыбзыщI» зи фIэщыгъэ урысейпсо зэIущIэхэм я щIыналъэ Iыхьэм.

Журналист ныбжьыщIэхэм папщIэ къызэрагъэпэща «Акула пера» еджапIэм и лэжьыгъэм пещэ. Ар къызэрегъэпэщ КъБР-м и Журналистхэм я зэгухьэныгъэм, «КъБР-Медиа» къэрал IуэхущIапIэр и дэIэпыкъуэгъуу. Школым и дерсхэр иджы епщIанэу къызэIуах икIи пщIэншэщ.

•Арктикэм и процент 15-р апхуэдизкIэ яуцIэпIащи, куэдрэ ягъэкъэбзэжын хуей хъунущ. АбыкIэ къуаншэр Норильск гъущIхэкIхэм щелэжь и заводымрэ Сыбыр КъухьэпIэм щIыдагъэ къыщыщIэзых IуэхущIапIэхэмрэщ. Арктикэм щIыуэпс гъэщIэгъуэн иIэщ, щIыдагъэкIэ бейщ, ауэ ар къыщIэпхыну, улъэIэсыну гугъущ. А щIыпIэм щIыIэр зэрыщытепщэм къыхэкIыу, кIэрыхубжьэрыхухэр зэпкъырымыхуу, щIым хэмыкIуадэу нэхъыбэрэ щылъщ, бгъэкъэбзэжынуи гугъущ. ЩIэныгъэлIхэр егъэгузавэ Арктикэм щыIэ къэкIыгъэхэмрэ псэущхьэхэмрэ абы текIуэдэжынкIэ зэрыхъунум. 

Интернет-технологиехэмкIэ жылагъуэ центрым (РОЦИТ) Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм (ООН) иджыблагъэ лъэIукIэ зыхуигъэзащ Iэщэ къыщагъэсэбэп сыт хуэдэ зэпэщIэувэныгъэри ужьыхыхункIэ къэралхэм, щIыналъэхэм, хэгъэгухэм я зэхуаку къыдэхъуэ зэгурымыIуэныгъэхэм бжыгъэрылъанэ Iэмалхэр хэзымыгъэIэбэ (цифровой нейтралитет) мардэ пыухыкIахэр ягъэувыну, хабзэ гъэнэхуахэр къащтэу лъэныкъуэ псори абы тетыну къыхураджэну. 

Грин Хетти (1834 - 1916). Мы цIыхубзым нэхърэ нэхъ быдэ дунейм къытехьауэ къыщIэкIынкъым. И быдагъымрэ IуэхукIэ зэрынабдзэгубдзаплъэмрэ беягъышхуэ къыхуахьащ, икIи дунейм щынэхъ къулей бзылъхугъэу къалъытащ. Ахъшэ куэд дыдэ зэриIэм хуэдэу, и мылъкур апхуэдизкIэ зэригъэзахуэрти, зыцIыху псоми яфIэтелъыджэт. Псалъэм къыдэкIуэу жытIэнщи, Хетти сытым дежи щыгъыу щытар зы бостей фIыцIэ цIыкIущ, доллар ныкъуэ зи уасэ хьэлывэ фIэкIа ишхыртэкъым, псы пщтыр зэи къигъэсэбэпыртэкъым. 

Къэбэрдей-Балъкъэрым щыщ фермерым гъэпцIагъэкIэ сом мелуани 3-м нэблагъэ зыIэригъэхьащ.

«Урысей географие зэгухьэныгъэм» ПсыщIагъ къэхутэныгъэхэмкIэ и центрым Шэрэдж щIыналъэм мы махуэхэм еджэныгъэ-узэщIакIуэ лэжьыгъэхэр щрегъэкIуэкI.

 «Иныжь» псалъэм къытрагъэпщIыкIа щIыпIэцIэхэм Адыгэхэм я Хэкужьым куэду узэрыщрихьэлIэу щытыгъам дэ шэч къытетхьэркъым. Абыхэм ящыщщ мы тхыгъэм зи гугъу щытщIынухэри.
Шапсыгъ щIыналъэ
- Иныжь къуладж. Хы ФIыцIэм хэхуэж Шахэ ижь лъэныкъуэмкIэ къыщыхэлъадэ и къуэпсымрэ ар къызыдэж тIуащIэ зэв цIыкIумрэ я фIэщыгъэщ.
- Иныжьытх. Иджырей шапсыгъ жылэхэм нэхъ зызыужьауэ яхэтхэм ящыщ ШахэкIеишхуэ къуажэм къухьэпIэ лъэныкъуэмкIэ къыбгъэдэт къырылъэ-мэзылъэ шытхщ.

Бэхъунэ Жаннэ Налшык щэнхабзэмрэ гъуазджэмкIэ колледжым дирижёр IэщIагъэм щыхуеджащ, Гнесинхэм я цIэр зезыхьэ урысей академиер продюсер IэщIагъэмкIэ къиухащ диплом плъыжь иIэу.