Жылагъуэ

Урысей Федерацэм Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ и министерствэм иригъэкIуэкI  «ЦIыхубэ  участковэ»  урысейпсо зэпеуэм  фокIадэм и   11-м щIедзэ.   
Ар хуэунэтIащ   полицэм и лэжьакIуэхэм цIыхухэм хуащI дзыхьыр,  IэнатIэм   и щIыхьыр егъэфIэкIуэнымрэ жылагъуэм полицэм и участковэ уполномоченнэхэм я лэжьыгъэр  къагурыIуэу зэтеублэнымрэ.    
Зэпеуэм и Iыхьэзэм  щытекIуахэр наIуэ къищIынущ    я онлайн-IэIэтым кърикIуахэм.   Дэтхэнэри хуитщ    езым «ЦIыхубэ  участковэ» цIэр зыхуэфащэу къилъытэмкIэ Iэ иIэтыну.   

           Хъыбар гуапэ
      
Къэрал кIуэцI IуэхухэмкIэ министру КъБР-м щыIэм и къуэдзэ  полицэм и полковник  Мамхэгъ Назир   министерствэм  СледствиемкIэ и  управленэм и следователь, юстицэм и подполковник   Къардэн Ильяс  фэтэрыщIэм и IункIыбзэр иритащ.

Къармэхьэблэ къуажапщэм километри 3 хуэдиз нэхъ пэмыжыжьэу, Чыщбалъкъ къуажэм ухуэзышэ гъуэгум и ижьырабгъумкIэ зи щыгур тафэу телъэщIа, къыр теплъэ зиIэ Iуащхьэ зыбжанэ иIэщ. Уздеплъым  къыбгуроIуэ а Iуащхьэхэм удэкIуеиныр зэрыгугъур. Пасэ зэманым мы щIыналъэр зи псэупIэу щыта лъэпкъхэм бийр къащытеуэм деж, Iуащхьэхэм зыщагъэбыдэу щытауэ къыщIэкIынущ. Абдеж зэрыщыпсэуаIам и щыхьэт наIуэщ ятIагъуэ гъэжьам къыхэщIыкIа хьэпшып къутахуэ бжыгъэншэхэр, кхъэлэгъунэ къищэхэжахэр къызэрынар.

                                                       ЩIыпIэцIэхэр

Къэбэрдей-Балъкъэрым и къэралыгъуэр зэрызэфIэувэрэ зы илъэси иримыкъуу наIуэ къэхъуащ щIыналъэм щекIуэкI зэхъуэкIыныгъэ нэхъыщхьэхэр лъэпкъ  тхыдэм  къыхэнэн, ахэр къэкIуэну щIэблэхэм дэфтэр щхьэхуэхэу яхуэхъумэн зэрыхуейр. Абы и хэкIыпIэр  зыт – а дэфтэрхэм я хъумапIэ щыIэнырт. А мурадыр и гъуазэу, Къэбэрдей-Балъкър областной советым и гъэзэщIакIуэ комитетым и Президиумым I922 гъэм бадзэуэгъуэм и I-м унафэ ищIащ щIыпIэм архив IэнатIэ къыщызэгъэпэщыным теухуауэ.

Гъэмахуэ кIыхьым Къущхьэхъу щыIа ди адэр къэсыжащи, унагъуэм исхэр зэблож. Ди анэр мэпщафIэ, си дэлъху нэхъыщIэм шыр егъэпскI, си шыпхъу цIыкIумрэ сэрэ и щыгъынхэр дожьыщI. 

 Илъэс зыбжанэ хъуауэ ди къэралым щолажьэ лъэпкъ проект зэмылIэужьыгъуэхэр. УФ-м и Президентым къыхилъхьауэ икIи псэуныгъэм и унэтIыныгъэ нэхъыщхьэ зыбжанэм хуэгъэпсауэ яубзыхуауэ щыта а IуэхугъуэщIэхэм гъэ къэс къахохъуэ, заузэщI, проект пажэхэм гуэдзэнхэри къагуож.

Ищхъэрэ-КъухьэпIэ Кавказым и псыежэххэм зэреджэ фIэщыгъэхэм яхэтщ «пшы» пычыгъуэр быдащэу зыхэухуэнахэри.  
«Псы ежэх» мыхьэнэ иIэу абхъазыбзэм къыхэна «пш» псэлъэпкъым хуэдэ нэхъапэхэм адыгэбзэми хэтауэ къэтлъытэмэ, мы ди тхыгъэр зэхьэлIа щIыпIэцIэм хуэкIуэу, филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор КIуэкIуэ Джэмалдин «Черкесская топонимика» и тхылым къыщигъэлъэгъуа щапхъэхэр гъэщIэгъуэнщ. Абыхэм ящыщ зыбжанэ мыбдежым къыщытхьынщ.

 Къэбэрдей-Балъкъэрым къэралыгъуэ щигъуэта лъэхъэнэм ди щIыпIэм къыпэщылъ къалэн нэхъыщхьэхэм ящыщт цIыхубэр щIэныгъэншагъэм къыхэшыныр. Къэралпсо мыхьэнэ зиIэ а Iуэхушхуэр зэфIэхыным и гуащIэ куэд хилъхьащ адыгэ лъэпкъ еджагъэшхуэ, хэкупсэ нэс АфIэунэ Исмел ТIулэ и къуэр. ГъащIэ кIэщIт Исмел, ауэ абы и дэтхэнэ сыхьэтри Iуэхугъуэ инхэмкIэ гъэнщIауэ, купщIафIэу щытащ.

1830 гъэм дунейм къытехьа Адыгэ республикэм и ныпым теухуауэ зэдауэ куэд зэрыщыIэм къыхэкIыу, абы и тхыдэм гулъытэ хурикъуу сытепсэлъыхьыну сыхуейт.