Жылагъуэ

Абхъаз Республикэм и цIыхубэ усакIуэ, тхакIуэ, Социалист Лэжьыгъэм и ЛIыхъужь Шинкубэ Бэгърат 1917 гъэм накъыгъэм и 12-м Члоу ­къуажэм къыщалъхуащ.  Курыт еджапIэм иужькIэ, Сыхъум ­педагогикэм- кIэ техникумыр, кIэ­лъы­кIуэу пединститутыр ­къиу­хащ, и щIэныгъэм аспирантурэм щыпищащ.

Тэрч щIыналъэм хыхьэ Курп Ищхъэрэ (Къаншууей) жылэм накъыгъэм и 9-м къыщызэрагъэпэщащ къуажэ тхьэмадэу щыта нэхъыжьыфI Ахъсор Пщымырзэ и фэеплъ шыгъажэ.

Си нанэ Iэминат ищIауэ IэшрыI фалъэ исфарэт! Сыту IэфIыщэу игъэхьэзыррэт шхыныгъуэхэр нанэ! Пщэдджыжь нэмэзыр зыщIыну къэтэдж нанэ зэ закъуи игу ихуртэкъым къызэдэхэ­щIэну. 

Республикэ сабий клиникэ сымаджэщым зэгъэпэщыжыныгъэ лэжьыгъэхэм щыпащэ. Абы текIуадэ мылъкур къыхэкIащ УФ-м и Правительствэм и гъэтIылъыгъэ фондым. 2021 гъэм и шыщхьэуIу мазэм УФ-м и Премьер-министр Мишустин Михаилрэ КъБР-м и Iэтащхьэ КIуэкIуэ Казбекрэ щызэIущIам а Iуэхум хухахауэ щытащ сом мелуани 125-рэ.

Ди щIыналъэм хыхьэ щIы­пIэ, къалэ, жылэ псоми мы зэманым ухуэныгъэ щхьэпэхэр, зэгъэпэщыжыныгъэ лэжьыгъэфIхэр щокIуэкI. Къэбэрдей-Балъкъэрым къэралы­гъуэ зэригъуэтрэ илъэси 100 щрикъум ирихьэлIэу нэр ­игъэгуфIэу «зыкърихынущ» абы и къалащхьэ Налшыки. 

Къэралым и къэкIуэнур зэлъыта цIыхухэр щапI уна­гъуэр хъумэным гулъытэ хэха хуригъэщIын папщIэ, Лъэпкъ Зэкъуэтхэм я Зэгухьэныгъэм (ООН) и Ассамблее Нэхъыщ­хьэм 1993 гъэм игъэувауэ щытащ Унагъуэм и дунейпсо махуэр. Ар гъэлъэпIэныр трагъэхуащ дунейм и дахэгъуэ накъыгъэ мазэм и 15-м. Урысей Федерацэм махуэшхуэр япэу щыщаIэтар илъэс 27-рэ ипэкIэщ, 1995 гъэм къыщы­щIэдзауэщ. 

1945 гъэм мэлыжьыхьым и 29-м Берлин и къалэкум зэхэуэ гуащIэхэр щекIуэкIащ. Маршал Жуков Г. К. унафэ ткIий яхуещI генералхэу Чуйков, Берзарин, Кузнецов, фронтым и штабым и унафэщI, генерал Малинин сымэ махуитI-щым къриубыдэу зауэр ухын хуейуэ.

* * *

Мэлыжьыхьым и 30-м пщэдджыжьым жьыуэ советыдзэхэм Берлин и Рейхстагым ебгъэрыкIуэн щIадзэ. Махуэ псом зэхэуэ гуащIэхэр екIуэкIащ.

Урысей ФСБ-м и Гъунапкъэхъумэ управленэу КъБР-м щыIэм и унафэщIым и саугъэтым щыщIэбэна «Гъунапкъэхъумэхэм я ныбжьэгъу ныбжьыщIэхэр» гупхэм я республикэ зэхьэзэхуэ екIуэкIащ. Ар къызэрагъэпэщат Хэку зауэшхуэм ТекIуэныгъэ къызэрыщытхьрэ илъэс 77-рэ зэрырикъур щыдгъэлъэпIэнум ирихьэлIэу, - къет ведомствэм и пресс-IуэхущIапIэм.

1-нэ, 2-нэ Белорус, 1-нэ Украин фронтхэм (Маршалхэу Жуков Г. К., Рокоссовский К. К., Конев И. С. зи унафэщIхэр) я дзэхэр 1945 гъэм мэлыжьыхьым и пэхэм Берлин екIуэлIащ. Абыхэм яхэтт сэлэтрэ офицеру мелуанитIрэ мин 500-рэ, топрэ лагъымыдзу 41.600-рэ, танкыу 6.250-рэ, кхъухьлъатэу 7.500-рэ яIэт.

Урысейми хамэ къэралхэми щыцIэрыIуэ жылагъуэ лэжьакIуэ, ЩIэныгъэхэмкIэ Дунейпсо Адыгэ Академием, Къэрэшей-Шэрджэс Республикэм и Жылагъуэ палатэм хэт, Урысейм ис адыгэхэм я лъэпкъ-щэнхабзэ автономием и унафэщI, КъШР-м щылажьэ адыгэ жылагъуэ зэгухьэныгъэхэм я союзым и тхьэмадэ Уэхъутэ Александр Iуэху дахэ куэдкIэ мызэ-мытIэу къыддэгуашэурэ «Адыгэ псалъэ» газетым тетащ. ЦIыхухэм ягу къинэжа, лъэпкъым сэбэпынагъ куэд къыхуэзыхьа, адыгэм дежкIэ мыхьэнэшхуэ зиIа Iуэху куэд и IэрыкIщ Александр.