Жылагъуэ

КъэкIуэнум и гъунапкъэм къыщызыкIухьахэр

Технологиехэм я зыужьыкIэмрэ я зэфIэкIымрэ умыгъэщIэгъуэн пхузэфIэкIыркъым, ауэ дэтхэнэ зы къэунэхуныгъэми зэман жыжьэм къыхэна къежьапIэ иIэщ. Псом хуэмыдэу ахэр къыщыбгъуэтынущ фIэщщIыгъуейр цIыхухэм нэрылъагъу ящызыщIа фантастикэ тхыгъэ жыжьэхэм. Ахэр зи Iэдакъэ къыщIэкIахэр илъэсищэ бжыгъэкIэ зэманым япэ ищын яхузэфIэкIащ. Къапщтэмэ, нобэ ди нэгум щIэкI «техникэ прогрессым» цIыхум и гъащIэм бжьыпэр зэрыщиубыдынур ибзыщIу щытакъым франджы тхакIуэ-романист Жюль Верн. Ар Нанте къалэм къыщалъхуат, япэ мафIэгур а къэралым щагъэунэхун щыщIадза лъэхъэнэм ирихьэлIэу.

IэнатIэр къапщытэ

Мы махуэхэм республикэм щыIащ ди къэралым и къалащхьэм къикIа медицинэ щIэныгъэлI гуп. ЩIыналъэм узыншагъэр хъумэнымкIэ и IэнатIэм и унэтIыныгъэ щхьэхуэхэм щекIуэкI лэжьыгъэр зрагъэлъэгъуащ, адэкIэ абы и зыужьыныгъэм, ефIэкIуэныгъэм теухуа я еплъыкIэхэр жаIащ, апхуэдэуи Iуэхур къызэрызэгъэпэщам арэзы къызэрищIари къагъэлъэгъуащ.

КъежьапIэ

ЦIыхум акъылкIэ зыгуэр къыгурымыIуэу и пIэ щинам деж фIэщхъуныгъэр къыпоувэ. ЩIэныгъэр си гъуазэу илъэсиблкIэ еджапIэ нэхъыщхьэм сыщIэсами, фIэщхъуныгъэм ижь къысщIихуарэ, ар симыхамэми, къызгурымыIуэу зы Iуэхугъуэ щыIэщ – гъащIэм и къэунэхукIар, цIыхур дунейм къызэрытехьар.

Хьэрф зэгуэт нэгъуэщIхэми яIэщ

Ди зэманым латин тхэкIэр «модэ» хъуащ. Къэзан тэтэрхэри хэтащ я тхыбзэр абы трагъэхьэну, куэдри зэдэуащ, лъэныкъуитI зэрыгъэхъури. ИкIэм-икIэжым тэтэр тхыбзэм и Iуэхур Къэрал Думэм нэсри, хабзэкIэ кириллицэм къытранащ. Тыркум щыпсэу адыгэхэри хуейщ латин тхэкIэм, ди алфавитым нэхъыщхьэу дагъуэ хуащIыр хьэрф зэгуэтхэр къызэрыдгъэсэбэпращ. Абы теухуа и Iуэху еплъыкIэр къеIуатэ филологие щIэныгъэхэм я доктор, профессор БакIуу Хъанджэрий:

Гъуэгугъэлъагъуэ яхуохъу

Къэбэрдей-Балъкъэр гуманитар-техникэ колледжым щекIуэкIащ «Фестиваль грамотеев» фIэщыгъэр зиIэ джэгу-зэпеуэ. Ар къызэрагъэпэщащ ЩIалэгъуалэ проектхэмкIэ урысейпсо зэпеуэм щытекIуа Тау Стеллэрэ Шалыгин Константинрэ «Cybersecyrity Skills E&L», «Школьная киберсреда» проектхэм япкъ иткIэ.

Нэрымылъагъу дэIэпыкъуэгъухэр

ЦIыхум и гугъэщ вирусхэр, бактериехэр, Iэгъэбэгухэр зэран къыхуэхъу зэпыту, абыхэм узыфэ зэмылIэужьыгъуэхэр хахыу, уеблэмэ уаукIыу. Ауэ щыIэщ бактерие лIэужьыгъуэхэр, ар Iэпкълъэпкъым хэмытмэ цIыхум и гъащIэр гугъусыгъу хъууэ. Абыхэм ящыщщ бифидобактерие жыхуэтIэхэмрэ лактобактериехэмрэ. 

МэракIуэIэрысэр кърахьэлIэж

Республикэм мы махуэхэм щоужьэрэкI мэракIуэIэрысэр къехьэлIэжыным ехьэлIа лэжьыгъэхэм. ЦIыхум фIыуэ ялъэгъуа а шхыныгъуэ гуакIуэр, гурыхьыр, абыхэм къадэкIуэу, цIыхум и узыншагъэмкIи сэбэпышхуэр ди щIыналъэм щимызакъуэу, къэралым и щIыналъэ куэдми я сату щIыпIэхэм ар щащэ, Мэзкуу, Санкт-Петербург къалэхэри яхэтыжу. 

Я щхьэ хуэлэжьэжхэр нэхъыбэ мэхъу

Урысейм хьэрычэт мыинымрэ курытымрэ (МСП) щылажьэ IэнатIэхэм я бжыгъэр, иужьрей дыдэу къэгъэщIэрэщIэжа реестрым къызэрыщыхэщымкIэ, мелуани 6,56-м щIигъуащ. Мыпхуэдэ бжыгъэхэр къэралым щыяпэщ. 

Гъуэгухэр адэкIи ирагъэфIакIуэ

Дунейм хуабэ кIапэ зэригъуэтрэ «ГъуэгуфI шынагъуэншэхэр» лъэпкъ пэхуэщIэм епха Iуэхугъуэхэм ди щIыналъэм жыджэру къыщыпащащ. БлэкIа илъэсым къриубыдэу Къэбэрдей-Балъкъэрым щIыпIэ-щIыпIэкIэрэ жылагъуэ-экономикэ мыхьэнэ зиIэ гъуэгухэр щызэрагъэпэщыж, къагъэщIэрэщIэж, тралъхьэ, нэхъ кIыхьу яукъуэдий. ЩIыналъэм щекIуэкI лэжьыгъэшхуэм гу лъымытапIэ иIэкъым – зыхыумыщIэнкIэ Iэмал имыIэу гъуэгухэм я фIагъым хэхъуащ, иджыри къыздэсым цIыхум гъуэгум зэран къыщыхуэхъу щыщIэныгъэ куэди зэрагъэзэхуащ. ПэхуэщIэм епха лэжьыгъэм 2024 гъэми къыпащащ.

НыбжьыщIэр ягъэгуфIащ

Урысей МВД-м Шэрэдж районым щиIэ къудамэм и къэрал автоинспекцэм и лэжьакIуэхэм гъуэгум зэрыщызекIуэ хабзэм теухуа дерсхэр школхэм щрагъэкIуэкIащ гъэ еджэгъуэм къриубыдэу. 

Страницы

Подписка на RSS - Жылагъуэ