ЩIалэгъуэ

Гъудэ-бадзэхэм яхэтщ гъэщIэгъуэн куэд зыдэплъагъухэр. Абы къыщымынэу, абыхэм ятеухуа щIэныгъэм зымащIэкIэ нэхъ мыхъуми зыщыбгъэгъуазэмэ, куэдым гу лъыптэнущ. Щхьэхуэу дытепсэлъыхьынщ бжьэхэмрэ хъумпIэцIэджхэмрэ. ТIури егъэлеяуэ лэжьакIуэшхуэхэщ, яхуумыгъэфэщэн къару яхэлъуи къыщIокI.

Телъыджэхэщ

Бжьэхэм телъыджэ куэд ядыболъагъу. Я зыщIыкIэм, я теплъэм теухуауэ гъэщIэгъуэныщэщ ахэр:

 Налшык къалэ дэт ЩIалэгъуалэм я унэм накъыгъэм и 23-м щекIуэкIащ «ЩIэныгъэхэр зи куэд Iуащхьэмахуэ» форум иныр. Абы щызэхуэсащ Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм хыхьэ хэгъэгухэм, Урысейм и нэгъуэщI щIыпIэхэм къикIа ныбжьыщIэ 500-м щIигъу. 

Совет цIыхубэм Хэку зауэшхуэм щызэрахьа лIыгъэ уахътыншэм теухуауэ «Дэ дощIэж» щэнхабзэ-хэкупсэ Iуэху къыщызэрагъэпэщат КъБКъУ-м. Зэхыхьэм увыпIэ щхьэхуэ щаубыдащ Тыркуменистаным щыщ студентхэм я къэпсэлъэныгъэхэм. Абыхэм псоми я зэхуэдэ ТекIуэныгъэм уасэ зимыIэ хэлъхьэныгъэ хуэзыщIа я адэшхуэхэм я гугъу ящIащ. Мыр щыхьэт тохъуэ Хэку зауэшхуэр щIэблэм зэIэпах, «псэ зыIут» фэеплъу зэрыщытым.

.

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым и студентхэр жыджэру хэтащ Урал къэрал экономикэ университетымрэ «Екатеринбург-ЭКСПО» МВЦ-мрэ Екатеринбург щрагъэкIуэкIа, ЩIалэгъуалэм я XVI Евразие экономикэ форумым. Мы гъэм зэхыхьэр траухуащ: «Евразие синергие: Урысейм ис лъэпкъхэм я зэкъуэтыныгъэр - дунейпсо зэхъуэкIыныгъэхэм я лъэхъэнэм».

Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым стартап-студие щолажьэ, студентхэр бизнес-IэщIагъэлIхэм щахуэзэу, технологие хьэрычэт IэнатIэм зегъэужьыным и сэбэп хэлъу ди къэралым щылажьэ утыкухэм зыщагъэлъэгъуэнымкIэ Iэмал къариту, Iуэхум епха зэгухьэныгъэ псоми япыщIауэ щытынымкIэ щхьэпэ хъууэ.

Абы иджыблагъэ щекIуэкIа тренингым Iуэхугъуэ куэдым щытепсэлъыхьащ. Ар къызэгъэпэщынымкIэ сэбэп хъуар Москва физико-техникэ институтырщ. КъБКъУ-м щекIуэкIар зи нэIэ щIэтар Кавказ Ищхъэрэ федеральнэ щIыналъэм и тренинг утыку нэхъыщхьэ Пятигорск къэрал университетырщ.

Индие къэралым и Посольствэм Егъэджэныгъэ IуэхухэмкIэ и полномочнэ министр Винай Кумар Батхула Венкатешвар лэжьыгъэ IуэхукIэ КъБКъУ-м щыIащ. Абы Индием къикIа студентхэр ди университетым зэрыщеджэм, ди лъахэм зэрыщыпсэум зыщигъэгъуэзащ, егъэджэныгъэ IэнатIэм и лъэныкъуэкIэ къэралитIыр зэрызэдэлажьэм нэхъри зегъэубгъуным и хэкIыпIэхэм тепсэлъыхьащ.

 IуэрыIуатэм къызэрыхэщыжымкIэ,  пасэрей зэманым Къэбэрдей щIыналъэм кърым хъаныр къебгъэрыкIуэу, тепщэныгъэр иубыду щытащ.  Тамбий пщыр Бахъсэн псыхъуэм етIысылIэу, къуажэ къыщыхъум щIыр зей кърым хъаныр къеныкъуэкъун щIидзащ.  Тамбий пщыр лIы Iущт, лIыгъэ хэлът, пщыгъуэр иIыгъти, зауэ-банэ къыхэмыкIыу щIыр хуит къыхуищIыну кърым хъаным зыхуигъэзащ. Кърым хъаным и жэуапыр пыухыкIат: щIым и уасэу и щхьэгъусэ тхьэIухуд Алътуд иритыну къыхуигъэуващ.

     Лъэпкъым срицIыхущ жыпIэныр мащIэщ, абы ухуэфащэу ущытын хуейщ. Дунейм тет лъэпкъ куэдым уахэмышыпсыхьыжын папщIэ, уи анэм къыпIурилъхьа бзэр пщIэуэ щытын хуейщ. Нобэрей гъащIэм ар Iуэхугъуэ гугъу щыхъуащ. Мытыншми, пщIэ зыпылъщ, уи бзэр пIурылъу, уи хабзэр пIыгъыжу упсэуныр. А Iуэхугъуэхэр хъума хъуным и къежьапIэр цIыхур  къыщалъхуа унагъуэрщ. Абы и жьэгум нэхъыжь дэсыныр фIыгъуэ мылъытэщ.

Бэрбэч ХьэтIутIэ и цIэр зезыхьэ Къэбэрдей-Балъкъэр къэрал университетым «Хэку зауэшхуэмрэ лъэпкъ тхыдэмрэ» зи фIэщыгъэ дунейпсо тхыгъэ зэпеуэ иджыблагъэ щекIуэкIащ.

ИжькIэрэ лъэпкъым къыдекIуэкI хабзэжьыр, цIыху лъапIэныгъэхэр, пщIэ-нэмысыр зыхъумэ, ӏущыгъэр щӏэблэм ялъэзыгъэӏэс цӏыхухэм ящыщт си анэшхуэ КхъуэIуфэ (Къунаш) ФатIимэт.

Ар 1943 гъэм, зауэм и гуащIэгъуэ дыдэм, Дыгулыбгъуей  (Къызбрун Ещанэ) къуажэм къыщалъхуащ.  Езыр дунейм къытехьэным куэд имыIэжу и адэр зауэм дашащ. Зауэр и кIэм щынэблагъэм, Къунаш Аслъэмурзэ, си анэшхуэм и адэр, хэкIуэдащ, и сабий нэхъыщIэр илъагъунуи хунэсакъым.   Нанэ зэрыжиIэжымкIэ, ар  зауэлI хахуэу щытащ, зэрихьа лIыгъэм къыпэкIуэу кърата орденхэмрэ медалхэмрэ  къыхуагъэфэщат.